19 دی 1384
امروز در تقویم تاریخ معاصر
رحلت حكیم برجسته "استاد سید كاظم لواسانی" (1353 ش)
حجت الاسلام والمسلمین استاد سیدكاظم حسینی لواسانی معروف به "عصّار" دانشمند و حكیم برجسته مسلمان در حدود سال 1263ش (1302ق) در خاندانی فرهیخته در كاظمین به دنیا آمد. در حالی كه یك سال داشت، پدرش او را به تهران آورد و سید كاظم از آن پس به تحصیل علم پرداخت. وی دارای هوشی سرشار و استعدادی خدادادی بود به طوری كه در سه سالگی به قرائت قرآن و فراگیری ادبیات فارسی و تعلیم خط پرداخت و در پنج سالگی تمام قرآن را از حفظ نمود. استاد عصار سپس راهی اصفهان شد و در آنجا به تحصیل فلسفه مشغول شد. وی پس از مدتی به تهران بازگشت و نزد استادان این شهر، فلسفه، عرفان و فقه آموخت و به مدارج والای علمی دست یافت. استاد سید كاظم لواسانی در سال 1290ش به عتبات رفت و پس از بهرهگیری از عالمان آن دیار همچون شیخ الشریعه اصفهانی، آقاضیاءالدین عراقی و میرزا محمدتقی شیرازی موفق به اخذ اجتهاد گردید. ایشان پس از اقامت ده ساله در عراق، مجدداً به تهران مراجعت نمود و در مدرسه سپهسالار، به تدریس فلسفه مشغول شد. وی همچنین مدتی در اروپا به سر برد و به زبان فرانسه تسلط پیدا كرد. از این عالم و مدرس بزرگوار آثاری بر جای مانده كه تفسیر سوره حمد و كتاب علم الحدیث از آن جملهاند. استاد سید كاظم عصار سرانجام در نوزدهم دی ماه 1353ش برابر با 26 ذیحجه 1394ق در نود سالگی بدرود حیات گفت و در حرم عبدالعظیم(ع) به خاك سپرده شد.
قیام خونین مردم قم در اعتراض به چاپ مقاله ساواك علیه امام خمینی(ره) (1356ش)
نخستین تظاهرات گسترده و شكوهمند مردم مسلمان ایران بر ضد رژیم پهلوی، پس از قیام 15 خرداد 42، در 19 دی 1357 ش در شهر مقدس قم برگزار شد و بدین گونه، پس از چهارده سال، مردم انقلابی ایران، بار دیگر با روحیهای انقلابی و عزمی استوار، فریاد درود بر خمینی سر دادند. واقعه 19 دی 1356، سرآغاز مرحله نوین انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) علیه نظام استبدادی و استكباری پهلوی بود. این تظاهرات بدین علت روی داد كه رژیم منفور شاه در 17 دی ماه (سالروز كشف حجاب) با درج مقالهای در روزنامه اطلاعات، امام خمینی(ره) را كه در آن زمان در نجف اشرف در حال تبعید بودند، مورد توهین قرار داد و همین امر موجب اظهار نگرانی و اعتراض دستهجمعی فضلا و طلاب حوزه علمیه قم گردید. آنان با تعطیل نمودن درسها به منازل مراجع تقلید و مجتهدان نامدار رفته و با آنها اعلام همدردی نمودند. روز بعد، بازار قم نیز تعطیل شد و افراد كثیری از دانشآموزان، دانشجویان و بازاریان و متدینان شهر با روحانیت همراه شده و به حركت اعتراضی خویش ادامه دادند. ایادی رژیم كه تحمّل اعتراضات مردمی را نداشتند، صدای آنان را با گلوله پاسخ گفتند. در نتیجه، از سوی مزدوران رژیم پهلوی، تیراندازی به مردم از چهار راه فاطمی (شهداء كنونی) آغاز گشته و تعداد زیادی شهید و زخمی شدند.
عملیات كوچك ضربت ذوالفقار در میمك، به طور مشترك (1359ش)
آغاز عملیات بزرگ كربلای 5 در شلمچه و شرق بصره (1365 ش)
عملیات بزرگ كربلای 5 با رمز یا زهرا(س) از جبهه جنوب شلمچه و شرق بصره در منطقهای به وسعت 150 كیلومتر مربع، با هدف آزادسازی شلمچه، جزایر و مناطق شرق بصره، انهدام ماشین جنگی عراق، پاسخ دندانشكن به شرارتهای دشمن در بمباران مناطق مسكونی، در سه مرحله، از نوزده دی سال 1365 با 22 لشكر از سه قرارگاه آغاز شد و تا 8 اسفند آن سال به مدت پنجاه روز به طول انجامید. عملیات كربلای 5، در شرایطی انجام گرفت كه رژیم صدام قصد داشت با تبلیغات گسترده در میان حامیانش، نسبت به قدرتِ مقاومت ارتش عراق در برابر تهاجمات برقآسای رزمندگان اسلام، امیدی كاذب ایجاد كند. در این علمیات، قویترین پدافند دشمن كه با كمك مستشاران خارجی ایجاد شده بود تا عمق 9 كیلومتری خاك عراق در هم شكسته شد و دشمن برای مقابله با تهاجم برقآسای رزمندگان اسلام، 140 تیپ را به این منطقه اعزام كرده بود كه از این میان 81 تیپ و گردان به طور كامل و 34 تیپ دیگر به میزان 50 درصد آسیب دیدند. در این عملیات ده درصد از نیروهای هوایی عراق منهدم و سنگینترین تلفات انسانی به ارتش دشمن وارد گردید. نتایج عملیات بزرگ كربلای 5: تلفات نیروی انسانی دشمن: 2700 اسیر و چهل هزار نفر كشته و زخمی. سایر نتایج: به تصرف درآمدن 150 كیلومتر مربع از جمله پاسگاههای بوبیان، شلمچه، كوت سواری و خین و همچنین جزایر بوارین و امالطویل، كانال پرورش ماهی و چندین روستا در نتیجه استقرار نیروهای اسلام در 10 كیلومتری بصره. تجهیزات و امكانات: تانك و نفربر: 700 دستگاه انهدامی، 220 دستگاه اغتنامی، هواپیما: 80 فروند انهدامی، توپ صحرایی: 250 قبضه انهدامی، 85 قبضه اغتنامی و 400 دستگاه سایر ادوات جنگی، انهدامی، خودرو: 1500 دستگاه انهدامی، 500 دستگاه اغتنامی، وسایل مهندسی: 100 دستگاه اغتنامی، توپ ضدهوایی: 120 قبضه انهدامی، 100 قبضه اغتنامی.
رحلت آیتاللَّه "سیدابوالحسن اصفهانی" زعیم شَهیر حوزهی علمیهی نجف(1365 ق)
سیدابوالحسن اصفهانی در سال 1284 ق در یكی از روستاهای اصفهان به دنیا آمد. پس از گذراندن دروس ابتدایی در زادگاهش، به حوزهی اصفهان رفت و در نهایت تنگدستی به فراگیری علوم دینی و تدریس همت گماشت. در 24 سالگی راهی نجف شد و از محضر میرزای شیرازی، میرزا حبیب اللَّه رشتی، محمدكاظم یزدی و آخوند خراسانی و... بهرهمند گردید. ده سال آخر حیات وی، همزمان با مرجعیت عامه و زعامت دینی شیعیان بود. از مهمترین آثار ایشان، وسیلةُالنجاة و اَنیسُ المُقلّدین میباشد. همچنین آیات عظام: سید محسن حكیم، سید محمد هادی میلانی، سیدمحمود شاهرودی، سردار كابلی،علامه طباطبایی، سید عبداللَّه شیرازی و میرزا هاشم آملی و... از جمله شاگردان او میباشند. این عالم ربانی سرانجام پس از 81 سال عمر پر بركت در كاظمین دارفانی را وداع گفت و در نجف اشرف به خاك سپرده شد.
امضاء قرارداد "یاشی" بین عثمانی و روسیه و پایان جنگهای قرن 18 اروپا (1792م)
جنگهای بین امپراتوری عثمانی و روسیه تزاری از سلسله جنگهایی است كه در چند قرن منتهی به قرن بیستم میلادی به وقوع پیوست. از دلایل عمده این جنگها، كوشش روسیه جهت كشورگشایی و تسلط بر دریای سیاه و نیز رقابت پنهان دول اروپایی با روسیه بود كه به تحریك عثمانی میپرداختند. عمدهترین جنگ این دو كشور در زمان كاترین دوم، امپراتوریس روسیه در نیمه قرن هجدهم شكل گرفت كه به استقلال شبه جزیره كریمه و دستیابی روسیه به سرزمینهای وسیعی منجر گردید. با این حال بار دیگر آتش جنگ این دو كشور در سالهای پایانی این قرن، فروزان گردید و به دنبال جنگ بین دولت عثمانی و روسیه كه از سال 1787 آغاز شده بود، درگیریهای خونینی در اروپا روی داد. در این میان با اینكه چندین بار مذاكرات صلح صورت گرفت اما نتیجهای از مذاكرات به دست نیامد. در نهایت پیشنهاد صلحی از جانب امپراتوری عثمانی مطرح شد و مذاكرات صلح بار دیگر از سرگرفته شد تا اینكه در اوت 1791م، روسیه متاركه جنگ به مدت هشت ماه را به صورت مشروط پذیرفت. پس از آن، این مذاكرات ادامه یافت. و پس از پانزده جلسه، در نهایت در نهم ژانویه 1792م پیمان صلح "یاشی" بین عثمانی و روسیه امضا شد كه به تبع آن دولت عثمانی سرزمینهای وسیعی را از دست داد. با امضای این قرارداد، جنگهای اروپا در قرن هجدهم میلادی خاتمه یافت.
تولّد "سیمون دوبووار" زن تئوری پرداز برجسته فمینیسم در فرانسه (1908م)
خانم سیمون دوبووار، نویسنده معروف فرانسوی، در نهم ژانویه 1908م در پاریس به دنیا آمد. وی پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی خود، سالیانی را به تدریس گذراند و سپس تدریس را رها كرد. از آن پس، زندگانی دوبووار با یكی از پر سر و صداترین جریانهای اجتماعی فرانسه در آمیخته شد كه بخشی از آن، با پیدایش مكتب اگزیستانسیالیسم یا وجودگرایی پیوند میخورد. در این زمان، آشنایی دوبووار با ژان پل سارْتْرْ فیلسوف و نویسنده فرانسوی، تأثیر زیادی بوردوبووار نهاد و از آن الهام زیادی گرفت. وی طی سالهای بعد سفرهایی به چین، شوروی و برخی كشورهای امریكای لاتین نمود و پس از ارائه گزارش اجتماعی خود، به جامعه اروپا معرفی شد و در فعالیتهای اجتماعی و سیاسی متعددی شركت كرد. اما فعالیت مهم او با سرمشقگیری از سارْتْرْ، ارائه نظریه اگزیستانسیالیسم فمینیستی بود كه در آن به طرزی افراطی، از حقوق سیاسی و اجتماعی زنان طرفداری میكند. وی در اثرمعروف خود دراینباره كه در ایران به نام جنس دوم به چاپ رسید، كوشیده است تا از این بینش فلسفی برای توضیح موقعیت سیاسی و فرهنگی زنان در جوامع مرد سالار استفاده كند. دوبووار در این اثر، تمامی موقعیت زن را در دو زمینه زیستشناسی و اجتماعی بررسی كرده و مسیرهایی را كه به آزادی زن میانجامد، بنابر نظریات خود ابراز كرده است. وی همچنین در كتاب دیگری با نام كهنسالی، جامعه، را به سبب رفتار تند و خشنی كه با سالخوردگان از خود نشان میدهد به شدت مورد انتقاد قرار داده و به جامعه به دلیل ناهنجاری رفتار با زنان حملهور شده است. سیمون دوبووار سرانجام در سال 1986م در 78 سالگی درگذشت.
قتلعام مردم "پاناما" توسط ارتش ایالات متحده امریكا (1964م)
فكر احداث كانال پاناما از اواخر قرن نوزدهم در ذهن سران این كشور شكل گرفت و باعث شد كه این پروژه را به شركتی فرانسوی واگذار كنند، اما اجرای برنامه حفر كانال به دلیل شیوع نوعی بیماری، عملی نشد. پس از مدتی در اوایل قرن بیستم حفر این كانال با كمك امریكا آغاز گردید و پس از افتتاح آن در سال 1914م، كنترل كانال به امریكا سپرده شد. حضور دائمی امریكا و دخالت در امور داخلی پاناما، اعتراض مردم پاناما را برانگیخت. در سال 1964م، شورشهای شدیدی در پاناما به دلیل برافراشته شدن پرچم امریكا در كانال روی داد كه منجر به كشته و زخمی شدن صدها نفر گردید. این مسئله بازتاب سویی در روابط امریكا باسایر كشورهای امریكای لاتین نهاد. در نتیجه، حل این مشكل به عنوان یكی از برنامههای جیمی كارتر در دوران ریاست جمهوریاش عنوان گردید. در سال 1977م، پس از مذاكرات طولانی بین مسؤولان دو دولت، سرانجام طی قراردادی، دولت امریكا متعهد شد كه تا اول ژانویه سال 2000 میلادی به كلی منطقه كانال پاناما را تخلیه كرده و اداره امور كانال را به دولت پاناما بسپارند. با اینكه اكثر مردم پاناما از این توافق كه حق حاكمیت آنها بر منطقه كانال را 23 سال به تاخیر میانداخت راضی نبودند، ولی ناچار آن را پذیرفتند. در نهایت در اول ژانویه سال 2000، نیروهای امریكایی پس از حدود یك قرن حضور در خاك پاناما، این كشور را ترك كردند و حاكمیت پاناما بر كانال استراتژیك پاناما به دولت این كشور تعلق گرفت.
کد مطلب:
374
لینک یکتا:
http://irdc.ir/fa/content/374/default.aspx