مرکز اسناد انقلاب اسلامی

کد خبر: ۱۶۱۶
انقلاب اسلامی در کرمانشاه
بعد از روی کار آمدن کابینه‌ی نظامی تیمسار ازهاری دور جدیدی از اعتراض و اعتصابات مردمی‌ـ سیاسی را در کرمانشاه به‌دنبال داشت. نخستین واکنش مردمی در کرمانشاه یک روز پس از معرفی کابینه در شانزدهم آبان ‌1357 صورت گرفت و نتیجه‌ی آن حضور گسترده‌ی مردم در یک تظاهرات و راهپیمایی بود؛ به‌طوری که خیابان‌های اصلی شهر مثل فردوسی، شاه و فرح چنان مملو از جمعیت بود که پلیس موفق نشد با وجود استفاده از گاز اشک‌آور مردم را متفرق کند.
تاریخ انتشار: ۰۸:۵۲ - ۱۷ آبان ۱۳۹۶ - 2017November 08

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ پس از ناتوانی دولت آشتی ملی، شریف‌امامی در مهار اعتراضات انقلابی مردم، گروه‌ها، احزاب، رهبران دولتی و اقشار مختلف ملت ایران، فکر برقراری دولتی نظامی که بتواند با قدرت نظامی و خشونت اوضاع را به دوران قبلی برگرداند، به‌وجود آمد و گویا خود شریف‌امامی در پیشنهاد تأسیس چنین دولتی مؤثر بود.

لذا کابینه‌ای نظامی به ریاست غلامرضا ازهاری تشکیل شد. روی کار آمدن کابینه‌ی نظامی در 15 آبان‌ 1357 واکنش‌های بسیار تندی در میان محافل داخلی، مردم، گروه‌های سیاسی، رهبران دینی و کارمندان و رؤسای ادارات و مؤسسات دولتی در پی داشت. دولت نظامی ازهاری سردرگم و شتابزده دستور توقیف برخی از صاحب‌منصبان را صادر کرد، لیکن اعتراضات گسترده‌ مردمی در شهرهای مختلف روزبه‌روز علیه دولت نظامی تشدید می‌شد. در همین زمان حضرت امام با دادن پیامی به ملت، خواهان ادامه‌ی مبارزات شد. علما، روحانیون و مراجع با توجه به اهمیت فضای حاکم بر جامعه حملات و انتقادات خود را علیه رژیم و دولت ازهاری افزایش دادند که یکی از این تظاهرات مهم در کرمانشاه رخ داد.

در کتاب " انقلاب اسلامی در کرمانشاه " که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است درباره تظاهرات مردم کرمانشاه در این زمان آمده است: روی کار آمدن کابینه‌ی نظامی تیمسار ازهاری دور جدیدی از اعتراض و اعتصابات مردمی‌ـ سیاسی را در کرمانشاه به‌دنبال داشت. نخستین واکنش مردمی در کرمانشاه یک روز پس از معرفی کابینه در شانزدهم آبان ‌1357 صورت گرفت و نتیجه‌ی آن حضور گسترده‌ی مردم در یک تظاهرات و راهپیمایی بود؛ به‌طوری که خیابان‌های اصلی شهر مثل فردوسی، شاه و فرح چنان مملو از جمعیت بود که پلیس موفق نشد با وجود استفاده از گاز اشک‌آور مردم را متفرق کند.

در آن تظاهرات مردم با پلیس و قوای انتظامی درگیر شدند و شرایط حاد تظاهرات مردمی و زدوخورد به جایی رسید‌ که مأموران شروع به تیراندازی به‌سوی مردم کردند و در جریان این تیراندازی یک نفر شهید و حدود ده نفر زخمی شدند. ناآرامی در روز هفدهم نیز ادامه داشت تا اینکه در روز هجدهم آبان با تظاهرات دبیرستان‌های کرمانشاه، درگیری پلیس و دانش‌آموزان و حمله‌ی مأموران نظامی به دبیرستان‌ها، اعتراضات دانش‌آموزی در کرمانشاه شدت یافت. این تظاهرات‌های دانش‌آموزی از هجدهم آبان‌ تا پایان آن ماه همچنان ادامه داشت و هر روز دانش‌آموزان با حضور در خیابان‌های شهر با پلیس و قوای انتظامی درگیر می‌شدند.

صبح 21 آبان، با هماهنگی دانش‌آموزان مدارس سراسر کرمانشاه تظاهراتی وسیع صورت گرفت. این تظاهرات‌ها همچون رودخانه‌ای خروشان از مدارس متعدد سرچشمه ‌گرفت و به خیابان‌های بزرگ شهر پیوست، به‌طوری که سراسر خیابان‌های بزرگ شهر را دربرگرفت و اقشار مختلف مردم نیز به دانش‌آموزان معترض پیوستند. با وجود پراکنده‌شدن اجتماعات دانش‌آموزی در هنگام ظهر این تظاهرات‌ها بعد از ظهر دوباره اوج گرفت و گروه‌های بیشتری از مردم به اجتماع تظاهرکنندگان پیوستند. این اجتماعات در پایان روز با دخالت و خشونت مأموران پایان گرفت. در جریان این تظاهرات‌ها جمع کثیری از دانش‌آموزان مورد ضرب و شتم پلیس قرار گرفتند و گروه کثیری از آنان نیز به‌وسیله‌ی قوای نظامی دستگیر و بازداشت گردیدند، حضور دختران دانش‌آموز و پیوستن زنان آنچنان گسترده بود که یکی از مطبوعات اعلام کرد بیش از شصت تن از دستگیرشدگان تظاهرات مذکور در کرمانشاه را بانوان و دختران تشکیل می‌دادند.

خبرگزاری پارس در روز 22 آبان، اخبار دیگری از بروز تظاهرات‌های مردمی و دانش‌آموزی در کرمانشاه منتشر کرد. بر اساس گزارش بولتن این خبرگزاری، تظاهرات مذکور باعث درگیری شدید بین مأموران و تظاهرکنندگان شد و مأموران بر روی مردم آتش گشودند. در جریان این حادثه جمع کثیری از مردم شهید و زخمی شدند و تظاهرکنندگان خشمگین، که شعارهای تند ضددولتی می‌دادند، با ضرب‌وشتم و تحت فشار و حملات آتشین مأموران نظامی متفرق شدند.

تظاهرات‌های دانش‌آموزی در روزهای 23 و 24 آبان همچنان ادامه داشت و مدارس، کانون عمده‌ی ناآرامی‌ها و تظاهرات‌های کرمانشاه شده بود. مدارس بازرگانی، شاهدخت، شیرین مینویی در کرمانشاه شاهد زدوخورد و درگیری مأموران با دانش‌آموزان بود. طی حملات بی‌امان پلیس به دانش‌آموزان و مدارس مذکور جمع کثیری زخمی شدند. بنا به گزارش روزنامه‌ی اطلاعات بیش از پنجاه نفر از محصلان مدارس مذکور بر اثر ضربات چماق و باتوم پلیس به‌شدت مجروح شدند. ضرب‌وشتم دانش‌آموزان به‌وسیله‌ی پلیس نگرانی مردم کرمانشاه را برانگیخت و قضات دادگستری کرمانشاه در اعتراض به نحوه‌ی برخورد پلیس با دانش‌آموزان ناراضی دست به اعتصاب زدند و عملیات وحشیانه‌ی پلیس را در مقابله با دانش‌آموزان محکوم کردند. با شدت گرفتن این تظاهرات‌ها، دولت نظامی ازهاری مجبور شد یکی از خشن‌ترین و بی‌رحم‌ترین نظامیان را ـ که در تظاهرات‌های بعدی کرمانشاه چهره‌ای خشن و بی‌مروت از خود به یادگار گذاشت ـ برای سرپرستی استانداری و ایجاد حکومت نظامی به کرمانشاه گسیل كند. این شخص تیمسار سپهبد پالیزبان بود.


ارسال به دوستان
نسخه چاپی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه های کتاب