مرکز اسناد انقلاب اسلامی

کد خبر: ۴۵۶۴
ستوان‌ دوم ناصر رکنی یکی از عوامل کودتا در اعترافات خود می‌گوید: «اگر امریکا در این کودتا نقشی به عهده نداشت اصلا نطفه کودتا تشکیل نمی‌شد.» او ادامه می‌دهد: «دو الی سه ماه بعد از پیروزی انقلاب اولین تماس بین ماموران سیا و یکی از دوستان بنی‌عامری در اروپا برقرار شد و آنها بنی‌عامری را در خط بختیار قرار دادند. تمام هماهنگی‌های لازم بین کشورهای عضو بازار مشترک اروپا و ستاد بختیار در پاریس از طریق سیا انجام می‌گرفت.»
تاریخ انتشار: ۱۱:۳۳ - ۱۷ بهمن ۱۳۹۷ - 2019February 06

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ چندی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، امریکا و متحدانش با استفاده از چند تن از افسران ارتش رژیم شاهنشاهی که در گروهی با نام «نقاب» متشکل شده بودند کودتایی با هدف بازگرداندن شاپور بختیار و نابودی نظام نوپای جمهوری اسلامی، طرح‌ریزی کردند. اما علی‌رغم تلاش کودتاگران، این توطئه قبل از عملیاتی شدن، کشف و خنثی شد.


طرح کودتا

در سال 1358، سازمان سیا با هدف جذب واسطه‌هایی در ارتش ایران، از طریق سرهنگ عطاءالله بای‌احمدی، افسر رکن 2 ارتش، با محمدباقر بنی‌عامری، سرهنگ دوم بازنشسته ژاندارمری ارتباط برقرار کرده و به وی اطلاع داد که آمریکا آماده حمایت از نیروهایی است که قصد براندازی نظام جمهوری اسلامی را دارند.

ستوان‌ دوم ناصر رکنی یکی از عوامل کودتا در اعترافات خود می‌گوید: «اگر امریکا در این کودتا نقشی به عهده نداشت اصلا نطفه کودتا تشکیل نمی‌شد.» او ادامه می‌دهد: «دو الی سه ماه بعد از پیروزی انقلاب اولین تماس بین ماموران سیا و یکی از دوستان بنی‌عامری در اروپا برقرار شد و آنها بنی‌عامری را در خط بختیار قرار دادند. تمام هماهنگی‌های لازم بین کشورهای عضو بازار مشترک اروپا و ستاد بختیار در پاریس از طریق سیا انجام می‌گرفت.»


کودتای نوژه چگونه خنثی‌ شد؟


ناصر رکنی، در اعترافات خود از خرج دلارهای امریکایی در کودتای نقاب نیز پرده برداشته و اعتراف می‌کند: «طبق اظهارنظر بنی‌عامری نه‌تنها به من بلکه به خیلی از افراد دیگر... تامین هزینه‌های مادی چه به صورت مستقیم و چه به صورت غیرمستقیم، نظیر چک 10 میلیون دلاری عربستان سعودی، توسط آمریکا صورت گرفته است.»


کودتای نوژه چگونه خنثی‌ شد؟


بنابر گزارش رادیو مسکو، از چند ماه قبل از کودتا کارشناسانی به منظور سازماندهی کودتا و انجام نبردهای خیابانی با گذرنامه‌های انگلیسی و جمهوری آلمان فدرال و دیگر کشورهای متحد امریکا به عنوان جهانگرد از ایران دیدن کردند و به آموزش عناصر کودتاچی و آماده کردن آنها برای عملیات علیه نظام جمهوری اسلامی پرداختند. در این میان حداقل 100 نفر از اعضای سازمان سیاوارد ایران شدند.

امریکا به کودتای نقاب امید زیادی بسته بود و آن را ضربه نهایی و قطعی بر پیکر نظام جمهوری اسلامی می‌پنداشت. بنابر این به کمک متحدانش کودتای نوژه را در چهار شاخه نظامی، سیاسی، ملی، پشتیبانی و منابع تأمین اسلحه دنبال می‌کرد.

متعاقب این فعالیت‌های امریکا، حمید نعمتی از فعالان کودتا توانست در مدت 30 روز، 40 نفر خلبان و همافر فنی را از پایگاه یکم هوایی (مهرآباد) در تهران و پایگاه سوم هوایی (نوژه) در همدان، جذب کند. علاوه بر این، کودتاچیان در پایگاه‌های وحدتی دزفول و اصفهان نیز نفوذ کرده و توانسته بودند تعدادی از خلبانان را جذب کنند. آنها همچنین موفق شده بودند نظر 60 خلبان و 500 تن از افراد فنی و نظامی نیروی هوایی را جلب کرده و زمینه را برای پرواز 30 فروند جنگنده در روز اجرای طرح کودتا فراهم کنند.

همچنین بر اساس اسناد تاریخی امریکاییان طی ارتباطی که با سید کاظم شریعتمداری داشتند، تصمیم گرفتند بعد از سرنگونی انقلاب و ترور حضرت امام، زمام امور را به دست شریعتمداری بسپارند. در این راستا توانستند در اجرای این کودتا حمایت‌های کاظم شریعتمداری را هم جلب کنند. وی ضمن تامین برخی از وجوه مالی گروه‌های مخالف امام و انقلاب، مترصد نقش جایگزین حضرت امام در دولت کودتا بود و سعی داشت بعد از ایشان «مرجع تقلید و رهبر آینده کشور» باشد.

تیمسار محققی در اعترافات خود شرح می دهد که مسؤلین شاخه سیاسی در برابر این پرسش که اگر در روز کودتا مردم بیرون ریختند، آن وقت چه کسانی به این‌ها تیراندازی می‌کنند و در صورت تیراندازی، تعداد زیادی کشته خواهند شد، ‌پاسخ می‌دادند: وقتی که امام خمینی دیگر وجود نداشته باشد، یکی به جای ایشان می‌نشیند و از رادیو تلویزیون صحبت خواهد کرد و مطالبی را که امام تا امروز گفته است، او فتوا می دهد که غلط است.


اهداف کودتاگران

سران کودتا با ارتش بعث عراق هماهنگ کردند که در روز ۱۹ تیر ۱۳۵۹ و در ساعت مقرر وارد حریم هوایی منطقه شوند و در پی عملیات هوایی رژیم بعث، آژیر قرمز پایگاه که رمز شروع کودتا بود به صدا درآید و پرسنل هواپیماها را مسلح و آماده پرواز کنند، به طور همزمان خلبانان وابسته به کودتا در ظاهر برای حرکت به سمت مرزها و پاسخ به ارتش عراق و در واقع برای حرکت به سوی تهران و بمباران اهداف از پیش تعیین شده پرواز کنند.


کودتای نوژه چگونه خنثی‌ شد؟


قرار بود با رسیدن هواپیماها به تهران بیت حضرت امام(ره)، فرودگاه مهرآباد، دفتر نخست وزیری، ستاد مرکزی سپاه پاسداران، ستاد مرکزی کمیته‌های انقلاب، پادگان ولیعصر(عج)، پادگان امام حسین(ع) و چند نقطه مهم دیگر بمباران شود.

پس از بمباران‌های هوایی، هواپیماها با شکستن دیوار صوتی به نیروی زمینی علامت می‌دادند که مرحله دوم کودتا را آغاز کنند. در این مرحله باید صدا وسیما، فرودگاه مهرآباد، ستاد ارتش جمهوری اسلامی، پادگان حر، پادگان قصر و پادگان جمشیدیه تسخیر شود و در سطح شهر تهران با اعمال خشونت و ارعاب حالت نظامی ایجاد شود، طبق برنامه اگر نفوذی‌های نیروی زمینی موفق نمی‌شدند صدا و سیما را تسخیر کنند، هواپیماها آنجا را بمباران می‌کردند. بازگشت بختیار آخرین حلقه اهداف این کودتا بود.

مهمترین هدف کودتاگران، بیت حضرت امام بود که باید به وسیله سه فروند هواپیما بمباران می‌شد، زیرا آنها پایان عمر حضرت امام را به معنای پایان عمر جمهوری اسلامی قلمداد می‌کردند. کودتاگران در نظر داشتند با بمب‌باران‌های وسیع و دستگیری سران نظام، یک شورای نظامی تشکیل داده و حکومت نظامی اعلام کنند٬ به عبارتی می‌خواستند اعدام دسته جمعی راه بیاندازند.


کشف طرح کودتای نقاب

طرح کودتای نقاب قبل از وقوع کودتا توسط نیروهای ایرانی کشف و خنثی شد. شهید جواد فکوری، فرمانده نیروی هوایی وقت، درباره توطئه کودتاگران می‌گوید: «حدود یک ماه پیش از زمان کودتا ما به شواهدی برخوردیم که امریکا در صدد توطئه‌ای علیه انقلاب اسلامی ایران است. از یک ماه پیش توانستیم جریان را پیگیری کنیم و عوامل توطئه را شناسایی کنیم.»

کمی قبل از اجرای کودتا هم خلبانی که مسئول بمب‌گذاری بیت حضرت امام بود، به سراغ آیت‌الله خامنه‌ای رفت و برنامه کودتا را به آگاهی ایشان رساند. آیت‌الله خامنه‌ای درخاطرات خود راجع به آن شب می‌فرمایند: «شبی حدود اذان صبح دیدم که در منزل ما را بشدت می‌زنند. آقای مقدم از پاسداران منزل آمد و گفت یک شخص ارتشی آمده و می‌گوید با شما کار واجبی دارم و فقط هم به شخص شما می‌گوید. من به داخل حیاط آمدم و این خلبان را که آثار خستگی و بی‌خوابی در وی مشهود بود دیدم. او به من گفت که قرار است کودتای انجام شود. و در پاسخ سؤال من در مورد چگونگی اطلاع وی از آن،شرح ماجرا را کرد. اتفاق همان شب آقای هاشمی هم منزل ما بود. پس از پرس و جو از آن خلبان برای تخلیه اطلاعاتی وی به آقای محسن رضایی که آن زمان مسئول اطلاعات سپاه بود،‌ تلفن کردم و او به همراه یک نفر دیگر آمد و طلاعات لازم را به دست آورد.»

همچنین چند ساعت پس از افشای کودتا به وسیله خلبان یاد شده، یکی از درجه‌داران تیپ 23 نوهد نیز به کمیته مستقر در اداره دوم ستاد مشترک مراجعه می‌کند و پس از افشای کودتا و اعتراف به اینکه قرار است به همراه عده‌ای دیگر در براندازی جمهوری اسلامی شرکت کند، یک پاکت حاوی بخشی از طرح عملیات کودتا را در اختیار کمیته فوق قرار می‌دهد و پس از اطمینان از طرح کودتا، بلافاصله عوامل ضد اطلاعات ارتش، كمیته اداره دوم ارتش، نیروهای امنیتی و اطلاعاتی و سپاه پاسداران کودتا را خنثی کردند. بدین ترتیب، یک توطئه دیگر که از سوی امریکا پشتیبانی می‌شد، شکست خورد.


ارسال به دوستان
نسخه چاپی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه های کتاب