مرکز اسناد انقلاب اسلامی

کد خبر: ۵۰۵۹
مردم ایران بعد از خبر وفات 3 تن از علمای بزرگ شیعه اقدام به برگزاری مراسم‌های بزرگداشت نمودند. این مراسمات با اعتراض و تظاهرات مردمی علیه حکومت همراه شد، و در مقابل نیروهای امنیتی برای سرکوب مردم تعدادی از حاضرین را شهید و مجروح ساختند. كيهان‌ در صفحه‌ آخر در توضيح‌ اين‌ خبر آورد كه‌: عده‌ايی از اخلالگران‌ و آشوبگران‌ فرصت‌طلب‌ و مخل‌ نظم‌ و آرامش‌ عمومی‌ با رخنه‌ به‌ داخل‌ صفوف‌ تشييع‌كنندگان‌ و پس‌ از دادن‌ شعارهايی ضد ملی‌ به‌ چند پاسبان‌ كه‌ برای‌ حفظ‌ نظم‌ مشايعان‌ را بدرقه‌ می‌كردند حمله‌ور شدند..». اطلاعات‌ نيز به‌ همين‌ شكل‌ خبر را منتشر كرد.اين‌ چنين‌، اراده‌‌ مردم‌، ابتكار عمل‌ امام‌ خمينی‌ و حوادث‌ غيرمترقبه‌، نهضتی‌ را كه‌ به‌ سوی‌ خاموشی می‌رفت‌ شعله‌ور ساخت‌ و اميدهای‌ رژيم‌ را به‌ يأس تبديل‌ كرد و نگرانی‌های‌ انقلابيون‌ را برطرف‌ ساخت‌.
تاریخ انتشار: ۰۸:۴۷ - ۳۰ تير ۱۳۹۹ - 2020July 20

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ مردم ایران در سال 1357 به‌ دنبال‌ بهانه‌ می‌گشتند تا عليه‌ رژيم‌ دست‌ به‌ تظاهرات‌ بزنند سه‌ روحانی‌ سرشناس‌، حجت‌الاسلام‌ كافی‌ واعظ‌ معروف‌، آيت‌الله معصومی‌ (آخوند ملاعلی‌ همدانی‌) و آيت‌الله طاهری‌ شيرازی‌ به‌ رحمت‌ خداوند پيوستند.

تشييع‌ جنازه‌ و مراسم‌ بزرگداشت‌ اين‌ سه‌ عالم‌ موجی‌ از تظاهرات‌ و درگيری‌ها را در شهرها و استان‌ها برانگیخت. در کتاب «یک سال مبارزه برای سرنگونی رژیم شاه» که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده وقایع پس از ارتحال این 3 عالم دینی را به شرح ذیل می‌خوانیم:

«حجت‌الاسلام‌ شيخ‌احمد كافی روز پانزدهم‌ شعبان‌ (30 تير) در جاده‌ی تهران‌ مشهد بر اثر تصادف‌ درگذشت‌. مردم‌ بر اين‌ باور بودند كه‌ اين‌ تصادف‌ يك‌ توطئه‌ی‌ عمدی است‌ كه‌ توسط‌ رژيم‌ صورت‌ گرفته‌ است‌ و اين‌ اعتقاد، خشم‌ مردم‌ را برانگيخت‌.

روز بعد جنازه‌ی‌ مرحوم‌ كافی در مشهد با حضور انبوهی از توده‌های‌ مردم‌ تشييع‌ شد. تشييع‌ جنازه‌ی‌ كافی‌ به‌ يك‌ تظاهرات‌ وسيع‌ و درگيری‌ خونين‌ تبديل‌ شد. در اين‌ درگيری‌ تعدادی‌ از مردم‌ و يك‌ پليس‌ كشته‌ و زخمی‌ شدند. مشهد تا سه‌ روز به‌ حالت‌ تعطيل‌ درآمد و خيابان‌های‌ آن‌ شاهد جنگ‌ و گريز بودند. سوتيتر روزنامه‌ی‌ كيهان‌ در صفحه‌ی‌ اول‌ اين‌ بود: «تظاهرات‌ خونين‌ مشهد و حمله‌ به‌ مأموران‌_ 24 نفر در زدوخورد پليس‌ با تظاهركنندگان‌ مجروح‌ شدند».

كيهان‌ در صفحه‌ی‌ آخر در توضيح‌ اين‌ خبر آورد كه‌: عده‌ای‌ از اخلالگران‌ و آشوبگران‌ فرصت‌طلب‌ و مخل‌ نظم‌ و آرامش‌ عمومی با رخنه‌ به‌ داخل‌ صفوف‌ تشييع‌كنندگان‌ و پس‌ از دادن‌ شعارهای ضد ملی‌ به‌ چند پاسبان‌ كه‌ برای‌ حفظ‌ نظم‌ مشايعان‌ را بدرقه‌ می‌كردند حمله‌ور شدند..». اطلاعات‌ نيز به‌ همين‌ شكل‌ خبر را منتشر كرد.

بنابر گزارش‌ ساواك‌ در تشييع‌ جنازه‌ی‌ كافی‌ يك‌ دختر 14 ساله‌ به‌ نام‌ مهناز اسدی به‌ شهادت‌ رسيد و 18 نفر از مردم‌ و هشت‌ نفر مأمور مجروح‌ شدند و 56 نفر هم‌ توسط‌ پليس‌ دستگير شدند. به‌ علّت‌ محبوبيتی‌ كه‌ كافی‌ در بين‌ مردم‌ داشت‌ مراسم‌ ختم‌ وی‌ در سرتاسر كشور برگزار شد كه‌ معمولاً اين‌ مجالس‌ به‌ تظاهرات‌ و درگيری‌ با پليس‌ منجر می‌شد.

هنوز مراسم‌ سوم‌ مرحوم‌ كافی‌ به‌ اتمام‌ نرسيده‌ بود كه‌ آيت‌الله معصومی معروف‌ به‌ آخوند ملاعلی‌ از علمای‌ بزرگ‌ همدان‌ و آيت‌الله طاهری‌ از علمای شيراز در سوم‌ مرداد به‌ رحمت‌ ايزدی‌ پيوستند. تشييع‌ جنازه‌ و مجالس‌ ختم‌ اين‌ عالمان‌ دينی نيز موجی‌ از تظاهرات‌ ضد رژيم‌ ايجاد كرد. در تشييع‌ جنازه‌ی‌ آيت‌الله معصومی‌ بازار همدان‌ تعطيل‌ شد و جمعيت‌ زيادی شركت‌ كردند. تشييع‌ جنازه‌ تبديل‌ به‌ تظاهرات‌ و درگيری‌ شد. در اين‌ درگيری‌ دو نفر از تظاهركنندگان‌ به‌ نام‌ فرج‌الله پهلوانی‌ و جمشيد شرفخانی‌ به‌ شهادت‌ رسيدند.


به‌ گزارش‌ كيهان‌ در جريان‌ تشييع‌ جنازه‌ و مراسم‌ ختم‌ كه‌ از چهارم‌ مرداد تا هشتم‌ در شهرهای تهران‌، همدان‌، كاشان‌، تبريز، شيراز و قم‌ برقرار شد، چندين‌ تظاهرات‌ و درگيری‌ به‌ وجود آمد. «در تهران‌ در مساجد ارك‌، جامع‌، مهديه‌، بنی‌هاشم‌ و فاطميه‌ و چند مسجد ديگر» مجالسی‌ در بزرگداشت‌ آيت‌الله آخوند ملاعلی‌ و شيخ‌احمد كافی‌ برقرار شد كه‌ منجر به‌ درگيری‌ با پليس‌ شد. در اين‌ درگيری‌ها «پليس‌ گارد بيش‌ از 115 نفر از تظاهركنندگان‌ را دستگير كرد».

همچنين‌ پس‌ از مراسمی كه‌ به‌ همين‌ مناسبت‌ در شهر قم‌ برگزار شد، مردم‌ دست‌ به‌ تظاهرات‌ خيابانی زدند كه‌ در درگيری‌ يك‌ پاسبان‌ كشته‌ شد.

در جريان‌ برگزاری‌ ختم‌ در كاشان‌ در روز پنجم‌ مرداد نيز 20 نفر از مردم‌ زخمی‌ شدند. طبق‌ اين‌ گزارش‌ در اين‌ چند روز در سرتاسر كشور 7 نفر در تظاهرات‌ كشته‌ شدند.

راديو لندن‌ در تفسيری درباره‌ی‌ وقايع‌ اين‌ چند روز اعلام‌ كرد: «گزارش‌ها حاكی است‌ كه‌ آشوب‌ها و برخورد با افراد پليس‌ در 13 شهر كشور، صورت‌ گرفته‌ است‌.

اين‌ آشوب‌ها در پی‌ درگذشت‌ دو رهبر برجسته‌ی‌ مذهبی‌ كه‌ يكی‌ به‌ علت‌ طبيعی و ديگری‌ بر اثر تصادف‌ اتومبيل‌ فوت‌ كرده‌ بودند آغاز شد.

مراسم‌ سوگواری‌ و تدفين‌ كه‌ برای‌ اين‌ دو نفر برگزار شد فرصتی‌ بود براي‌ يك‌ موج‌ بحرانی‌ كه‌ به‌ سرعت‌ گسترش‌ يافت‌... اين‌ پنجمين‌ موج‌ آشوب‌های‌ خشونت‌باری‌ است‌ كه‌ بعد از يك‌ آرامش‌ نسبی‌ ايران‌ را در سال‌ جاری‌ فرا گرفت‌».

جنایات پهلوی در مراسم‌های یادبود عالمان دینی

اين‌ چنين‌، اراده‌ی‌ مردم‌، ابتكار عمل‌ امام‌ خمينی‌ و حوادث‌ غيرمترقبه‌، نهضتی‌ را كه‌ به‌ سوی‌ خاموشی می‌رفت‌ شعله‌ور ساخت‌ و اميدهای‌ رژيم‌ را به‌ يأس تبديل‌ كرد و نگرانی‌های‌ انقلابيون‌ را برطرف‌ ساخت‌. امام‌ خمينی بعد از اين‌ وقايع‌ در ضمن‌ پيامی‌ خطاب‌ به‌ مردم‌ فرمودند:

«من‌ نمی‌دانم‌ با چه‌ بيان‌ از كشتار بی‌رحمانه‌ی‌ شهرستان‌ها، خصوصا شهر مقدس‌ مشهد اظهار تأسف‌ و تأثر كنم‌. من‌ نمیدانم‌ اين‌ خاندان‌ ستمگر تا كی‌ بر مقدرات‌ مسلمين‌ مسلط‌ و به‌ خون‌ جوانان‌ ما تشنه‌اند. من‌ به‌ حضرت‌ ثامن‌الائمه‌ـ عليهم‌السلام‌ـ تسليت‌ عرض‌ می‌كنم‌ و به‌ اهانت‌هايی‌ كه‌ بدان‌ بزرگوار در عهد اين‌ پدر و پسر خيانتكار شد و می‌شود در سوگ‌ می‌نشينم‌.

من‌ به‌ شما اهالی محترم‌ و متدين‌ مشهد و رفسنجان‌ و جهرم‌ تسليت‌ می‌گويم‌ و تبريك‌؛ تسليت‌ برای از دست‌ دادن‌ جوانان‌ اسلام‌، و تبريك‌ برای داشتن‌ جوانان‌ برومند و برای‌ روحيه‌ی‌ اسلامی‌ مقتدری‌ كه‌ در راه‌ خدا از تلاش‌های‌ مذبوحانه‌ی‌ رژيم‌ ظالم‌ نهراسيده‌ و با تعطيل‌ و تظاهرات‌ مردانه‌، خود را در پيشگاه‌ مقدس‌ اسلام‌ روسفيد كرديد.

خداوند به‌ شما پاسداران‌ قرآن‌ كريم‌ و به‌ تمام‌ ملت‌ نجيب‌ ايران‌، كه‌ با همت‌ مردانه‌ و وحدت‌ كلمه‌ در مقابل‌ جبار زمان‌ قيام‌ و دين‌ خود را به‌ اسلام‌ ادا نموده‌ و می‌نماييد، نصرت‌ عنايت‌ فرمايد و همه‌ را از مجاهدين‌ راه‌ حق‌ قرار دهد و در زمره‌ی‌ اوليای‌ خدا كه‌ خون‌ خود [را] در راه‌ او دادند محشور فرمايد».


ارسال به دوستان
نسخه چاپی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه های کتاب