مرکز اسناد انقلاب اسلامی

برگی از خاطرات سردار فروتن
سردار فروتن می‌گوید: « دولت موقت سعی می‌كرد ما (سپاه) را به خودش وصل كند، یعنی سپاه را دولتی كند؛ در حالی كه ما می‌گفتیم سپاه به ولی‌فقیه متصل است و فرمانده سپاه از ولی‌فقیه دستور می‌گیرد و دولت فقط موظف است از نظر مالی سپاه را حمایت کند.. به همین علت از ما خاطره خوشی نداشتند و گروهك‌های مختلف شایعه پراكنی‌های زیادی درباره سپاه می‌كردند؛ از جمله این‌كه ارتش باید منحل شود».
تاریخ انتشار: ۰۹:۱۰ - ۰۲ ارديبهشت ۱۳۹۹ - 2020April 21

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ در نخستین روزهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، بنا به فرمان حضرت امام خمینی(ره) به جوانان غیور و انقلابی ایران اسلامی، عده‏‌ای از دلسوختگان راستین و پیروان صدیق ولایت‌فقیه گرد هم جمع شدند و نهاد مقدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را پی‏‌ریزی كردند. پس از مدتی حضرت امام خمینی(ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی در دوم اردیبهشت ماه 1358 طی فرمانی به شورای انقلاب، رسماً تأسیس نهاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را اعلام كردند.

سردار یوسف فروتن از اعضای وقت شورای سپاه پاسداران در کتاب خاطرات خود که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده روایت‌های جالبی از آن دوران دارد.


نحوه تشکیل سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی

سردار فروتن درباره نحوه تشکیل سپاه پاسداران می‌گوید: فاصله بین شروع انقلاب تا تاریخ 2/2/1358 سه گروه تحت عنوان سپاه فعالیت می‌كردند. یكی به مسئولیت آقای لاهوتی در پادگان حرّ كه نیروهایشان مجموعه‌ای از عملیاتی‌ها و تحصیل‌كرده‌ها بودند،دیگری به ‌مسئولیت شهید منتظری در پادگان‌ جمشیدیه كه با ابوشریف و برادران عملیاتی آن‌ها ارتباط داشتند كه بخش عمده ارتباطشان نظامی و نیروهایشان نظامی و عملیاتی بود و ارتباط خاصی نیز با لبنان داشتند. گروه دیگر به مسئولیت دكتر افروز، آقای غرضی و صباغیان در ستاد مركزی سابق یا اداره هشتم ساواك در پاسداران تشكیل شد كه اغلب نیروهایشان تحصیل كرده و دانشگاهی بودند.

پس از دستور امام (ره) برای تشكیل سپاه، واحد تحت امر فرمانده کل قوا (امام) جلسه‌ای در پادگان جمشیدیه با حضور عده‌ای از هر 7 گروه سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی تشكیل شد. در آن جلسه برای اولین بار با آقای محسن رضایی، كلاهدوز، ابوشریف و ... آشنا شدم. آقایان: اسماعیل داودی، حسن جعفری، بشارتی، منصوری، الویری، شهید منتظرقائم، شهید منتظری، رفیق‌دوست و دوزدوزانی نیز حضور داشتند. جلسه حدود پنج ساعت طول كشید و هفت نفر انتخاب شدند تا مسئولیت سپاهی كه قرار بود تاسیس شود را بر عهده بگیرند.

آقای جواد منصوری به عنوان فرمانده كل سپاه، رفیق‌دوست مسئول امور تداركات و پشتیبانی، بشارتی مسئول اطلاعات و امور پرسنلی، ابوشریف مسئول عملیات، دوزدوزانی مسئول آموزش كه بعدها آقای كلاهدوز جای ایشان آمد و داودی هم به عنوان مسئول امور مالی و اداری انتخاب شد.

از گروه ما آقای الویری را به عنوان مسئول تبلیغات و انتشارات و روابط عمومی برگزیدند كه ایشان همان زمان اعلام کرد: به دلیل مسئولیتی كه در جای دیگر دارم نمی‌توانم این سمت را بپذیرم ، ولی آقای فروتن كه بیشتر از من فعالیت تشكیلاتی و فرهنگی انجام داده به جای من كار كند که آن‌ها هم پذیرفتند. احكام این چند نفر به وسیله شورای انقلاب كه تركیبی از پانزده تا بیست نفر بود تائید می‌شد.

بدین ترتیب در تاریخ 58/2/2 رسماً تاسیس سپاه اعلام شد و تحت اطلاعیه‌ای كه به رادیو و تلویزیون و مطبوعات دادیم سپاه را به عنوان یك واحد معرفی كردیم. برای اینكه سپاه شكل و قاعده و قانونی پیدا كند، یک اساسنامه دو و نیم صفحه‌ای به عنوان اساسنامه سپاه درست كردیم، همچنین راه‌اندازی انتشاراتی به نام پیام انقلاب مطرح شد كه ابتدا به صورت هفته‌نامه، سپس روزنامه و در نهایت به صورت مجله منتشر شد. اوایل عنوان این مجله پیام انقلاب بود كه بعدها به عنوان «رویدادها و تحلیل سیاسی» تغییر نام داد كه هنوز هم نشر آن ادامه دارد.

برای استخدام افراد شایسته در سپاه، مجموعه‌ای به نام دفتر هماهنگی تشكیل دادیم تا شناسایی و ارزیابی نیروهای داوطلب در مركز و شهرستان‌ها را بر عهده گیرند. آقایان: محمدزاده، عبدالله محمودزاده، دكتر احمد فرمد، دكتر جعفری، سنجری، سلیمانیه، مرحوم طهماسبی و عده‌ای دیگر در این مجموعه فعالیت می‌كردند.


حضور سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در همه مسائل کشور

بعد از مدت كوتاهی منافقین و گروه‌ها و اقوام مختلفی در نقاط مختلف كشور از جمله؛ یاسوج، گنبد، كردستان و ... شورش كرده و به دست عوامل خارجی و داخلی بر علیه این تشكیلات و انقلاب حركت‌های خاصی صورت دادند. آن زمان آقای هاشمی رفسنجانی نماینده مستقیم حضرت امام (ره) بود. ایشان تاكید می‌كرد تا پایان سال 1358 نیروی زیادی تشكیل دهید تا امنیت داخلی كشور را تأمین كنند. تا قبل از دی ماه تعداد نیروها به پانزده هزار نفر رسید كه ایشان باز هم به افزایش آن تاكید می‌كردند.

سپاه مسئولیت‌های متفاوتی برعهده داشت؛ علاوه بر مسائل امنیتی و حفاظت از مرزها مسائل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی كشور را نیز كنترل می‌كرد. ما همواره در معرض اتفاقات گوناگون قرار داشتیم، به همین دلیل همواره سازماندهی نیروها عقب‌تر از اتفاقات بود. همچنین هر روز عده‌ای از مردم برای رفع مشكلاتشان به ما مراجعه می‌كردند. آن زمان بود كه امام (ره) فرمودند: «اگر سپاه نبود، كشور نبود.» بعد از مدتی سپاه به مجموعه بزرگ و متراكمی از بهترین نیروها مبدل شد، اما همچون قطعه سنگی وزین و بزرگ بود که تراشیده نشده بود، هر قسمت آن یك حكم می‌كرد و نیاز به سازماندهی داشت، هرچند هیچ یك از حكم‌ها نابجا نبود.


تلاش دولت موقت برای تحریک نیروهای ارتش در مقابل سپاه

سردار فروتن درباره عملکرد دولت موقت نسبت به تشکیل سپاه می‌گوید: در آن زمان كه سپاه در همه مسائل كشوری حضور داشت، نمی‌توانست نسبت به مسائل دولت بی‌تفاوت باشد. دولت موقت سعی می‌كرد ما را به خودش وصل كند، یعنی سپاه را دولتی كند؛ در حالی كه ما می‌گفتیم سپاه به ولی‌فقیه متصل است و فرمانده سپاه از ولی‌فقیه دستور می‌گیرد و دولت فقط موظف است از نظر مالی سپاه را حمایت کند. این موضوع بحثی طولانی به همراه داشت و تلاش زیادی كردیم تا دولت موقت این موضوع را درك كند، به همین علت از ما خاطره خوشی نداشتند و گروهك‌های مختلف شایعه پراكنی‌های زیادی درباره سپاه می‌كردند؛ از جمله این‌كه ارتش باید منحل شود. نیروهای ارتشی را تحریك ‌کردند كه اگر شما نظامی هستید، پس این سپاهی‌ها چه می‌گویند. همچنین به ما می‌گفتند: اگر شما نظامی هستید پس این ارتشی‌ها چه می‌گویند.

به خصوص این‌كه در آن زمان كمیته‌ها از حالت مركزی خارج شده و به صورت موقت مطرح شده بودند و در حالی كه خود را ذی‌نفع می‌دانستند تحریك‌پذیر نیز بودند. منافق از هر دری وارد می‌شد تا به نوعی تشنج ایجاد كند. وقتی مطلب به اطلاع حضرت امام (ره) رسید ایشان با تدبیری حساب شده فرمودند: «ارتش سر جای خود، سپاه هم سر جای خودش باشد.»

ارسال به دوستان
نسخه چاپی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه های کتاب