مرکز اسناد انقلاب اسلامی

انقلاب اسلامی در یزد
در روز چهلم شهدای تبریز در یزد و به‌رغم‌ تمام‌ تلاش‌ و تكاپوي‌ ساواك‌ و ديگر نيروهاي‌ در اختيار رژيم‌ براي‌ جلوگيري‌ از تشكيل‌ مجلس‌ مذكور، اين‌ مجلس‌ در صبح‌ روز دهم‌ فروردين‌ در مسجد حظيره‌ برپا گرديد. آخرين‌ تلاش‌ در اين‌ زمينه‌، ديدار رئيس‌ شهرباني‌ استان‌ يزد، سرهنگ‌ جهانگير هاشمي‌، به‌ اتفاق رئيس‌ دايره‌‌ راهنمايي‌ و رانندگي‌ شهرباني‌، سرگرد محمود سميعي‌، با آيت‌الله صدوقي‌ در سحرگاه‌ روز دهم‌ فروردين‌ در مسجد حظيره‌ براي‌ متقاعد كردن‌ وي‌ جهت‌ جلوگيري‌ از اين‌ مراسم‌ بود که آیت الله صدوقی نپذیرفت.بدين‌ ترتيب‌، از صبح‌ روز دهم‌ فروردين‌، مردم‌ متدين‌ و انقلابي‌ يزد، به‌تدريج‌ يكي‌ پس‌ از ديگري‌ وارد مسجد حظيره‌ شدند و در آنجا اجتماع‌ كردند. لحظه‌ به‌ لحظه‌ به‌ تعداد جمعيت‌ كه‌ بسياري‌ از آنان‌ را نوجوانان‌ و جوانان‌ تشكيل‌ مي‌داد افزوده‌ مي‌شد. در اين‌ مراسم‌ باشكوه‌ ابتدا حجت‌الاسلام‌ حافظيه‌ سخنراني‌ كرد، سپس‌ راشديزدي‌ به‌ ايراد سخن‌ پرداخت‌ و چون‌ ممنوع‌المنبر بود، ايستاده‌ پاي‌ منبر صحبت‌ مي‌كرد. سخنان‌ وي‌ بسيار كوبنده‌ و تكان‌دهنده‌ بود.
انقلاب اسلامی در جهرم
در فروردین 1357 به مناسبت چهلم شهدای تبریز و به دنبال بیانیه علما و مراجع قم و شیراز، دو روز در مسجد جامع جهرم، جلسه بزرگداشت برگزار شد و همانطور که ساواک پیش‌بینی می‌کرد مراسم چهلم شهدای تبریز در جهرم با استقبال بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شد. ساواک مراسم روز دهم فروردین ماه در جهرم، به مناسبت چهلم شهدای تبریز را به این شکل گزارش می‌دهد: «عصر روز 10 فروردین 1357 مجلس یادبود مقتولین حوادث تبریز در مسجد جامع جهرم برگزار شده است. در این مجلس شخصی به نام محمدرضا اصفهانی که فرزندش با اتهام اقدامات ضدامنیتی زندانی است، سخنرانی کرده و با اشاره به حوادث تبریز، مطالب تحریک‌آمیزی عنوان نموده است. پس از سخنان مشارالیه یک نفر دانش‌آموز در پای منبر مطالبی ایراد و با اصطلاح قطعنامه‌ای در 8 ماده قرائت نموده که مسائل آن پیرامون مراجعت خمینی به ایران و برقراری حکومت اسلامی در کشور بوده است.»
تشكیل حوزه‌ كمالیه بزرگ‌ترین نمود عینى و ملموس از سازماندهى نیروهاى سیاسى مذهبى در خرم‌آباد است و حاصل یك دهه فعالیت نسل دوم روحانیون سیاسى لرستان است كه به دست آیت‌الله كمالوند به ثمر رسید. افزون بر این، تشكیل آن سبب شد تا طلبه‌هاى لرستانى مقیم قم به وطن خویش بازگردند و در فعالیت‌هاى سیاسى نقش داشته باشند.
روحانیون بزرگ شهر کرمانشاه از جمله آیت‌الله حاج آقا شیخ‌ هادی جلیلی، آیت‌الله حاج شیخ حسن آخوند، آیت‌الله سید محمد میبدی و دیگر علمای بزرگ آن سامان برای تمرکز بخشیدن به فعالیت‌های دینی، آموزشی و علمی خود اقدام به تأسیس هیئتی دینی به نام «هیئت علمیه کرمانشاه» نمودند. این هیئت در اکثر تحولات دینی، سیاسی و اجتماعی کرمانشاه در دهه‌های 1320 و 1330 نقش مؤثری داشت.
با شروع نهضت امام خمینی نخستین افرادی که از ارومیه همراه مردم به مبارزه با رژیم پهلوی برخواستند و تا نابودی کامل آن بر جای ننشستند طلبه‌های همین حوزه علمیه محمدیه بودند که نقش بسزایی در مبارزاتمردم ارومیه در مقابل رژیم پهلوی داشتند.
انقلاب اسلامی در مشهد
خبر یورش ساواک و شهربانی به مدرسه فیضیه در روز دوم فروردین 1342 انعکاس وسیعی داشت و همه را به هیجان آورد. فردای آن روز، شهر مشهد به مدت پنج روز به تعطیلی کشیده شد. جامعه روحانیت مشهد به اعتصاب غذا دست زدند و به منظور اظهار همدردی و پشتیبانی از حوزه قم و فاجعه خونین مدرسه فیضیه، از اول تا ششم ذیقعده 1382ه.ق از رفتن به مساجد و اقامه نماز جماعت خودداری کردند. مردم طاق نصرت‌هایی را که برای استقبال از ورود شاه ساخته شده بودند، به آتش کشیدند و مأموران پلیس با تظاهرکنندگان به زد و خورد پرداختند.
انقلاب اسلامی در زنجان
نهم فروردين 1357، يعنى چهلمين روز شهداى وقايع تبريز فرا رسيد. زنجان، هم به علت پيش‌گامى در امر مبارزه و هم به علت هم‌جوارى و هم‌زبانى با تبريزی‌ها آمادگى بيشترى براى بزرگداشت اين روز داشت. بنابراين از صبح روز نهم، كليه‌ مغازه‌هاى بازار و خيابان‌هاى شهر تعطيل شد. در روز10 فروردین 1357 علاوه بر اين كه وضعيت روز گذشته، يعنى تعطيلى مغازه‌ها (بازار و خيابان) ادامه يافت، شركت‌كنندگان در مجلس يادبود شهداى تبريز (كه از ساعت 10 صبح تا 12 ظهر در مسجد جامع تشكيل يافته بود) هنگام خروج اقدام به تظاهرات در خيابان پهلوى نمودند.
حاج علی‌اکرم علی‌اف، رهبر اسلامگرایان آذربایجان می‌گوید: اوایل سال 2000 به ایران آمدم و بعد از تبریز به شهر بناب و سپس به مراغه رفتم و یکی دو روز مهمان امام جمعه شهر، حجت‌الاسلام شیخ محمدتقی پورمحمدی شدم. در نماز جمعه مراغه هم شرکت کردم و دقایقی برای نمازگزاران و مومنان از وضع سیاسی و اجتماعی و دینی جمهوری آذربایجان حرف زدم.
شهربانی کل کشور در گزارشی به وزارت کشور در اول شهریورماه 1324 آزادی آیت‌الله کاشانی را بدین شرح گزارش نموده است: «برطبق گزارش شماره 1009 شهربانی کرمانشاهان معروض می‌دارد آقای حاجی سیدابوالقاسم کاشانی که در اردوگاه انگلیسی‌ها تحت نظر بود، عصر روز 24 ماه جاری مرخص و در خانه‌ آقای حاجی اسماعیل سالمی ‌علاف وارد شده؛ عده‌ای از اهالی نامبرده را دیدن نموده‌اند.»
انقلاب اسلامی در قزوین
حجت‌الاسلام ناطق نوری می‌گوید: 9 صبح‌ به‌ قزوین‌ رسیدیم‌. آن‌جا مردم‌ شهدا را تشییع‌ می‌كردند. چهارده‌ تا تابوت‌ كوچك‌ بر روی‌ دستان‌ مردم‌ تشیع‌ می‌شد. خیلی‌ صحنه‌ غم‌انگیزی‌ بود. حتی‌ خبرنگاران‌ خارجی‌ هم‌ گریه‌ می‌كردند. به‌ یكی‌ از خبرنگاران‌ خارجی‌ برخورد كردم‌ كه‌ گریه‌ می‌كرد، از او پرسیدم‌: «تو چرا گریه‌ می‌كنی‌؟» او گفت‌: «آخه‌ خیلی‌ صحنه‌‌ غم‌انگیزی‌ است‌.»