مرکز اسناد انقلاب اسلامی

گزارش
در 13 آبان 1357 و روزهای اوج‌گیری انقلاب اسلامی ده‌ها هزار نفر از دانش‌آموزان، دانشجویان و سایر اقشار مختلف مردم در سراسر کشور در واکنش به کشتار دانش‌آموزان و دانشجویان دانشگاه تهران دست به تظاهرات زدند. این نوع حرکت‌ها موجب تشدید و اوج‌گیری درگیری‌ها در شهرهای مختلف گردید که به نوبه خود زمینه پایان رژیم پهلوی را فراهم کرد.
انقلاب اسلامی در مازندران
آتش انقلاب مردم بابل با شهادت نصیرایی شعله‌ورتر شد. ظهر دوازدهم آبان حدود پنج تا ده هزار نفر از مردم بابل به اتفاق روحانیون شهر پیکر شهید نصیرایی را از بیمارستان شاهپور بابل تا گورستان گلد محله تشییع کردند. در مسیر تشییع جنازه، عباس فلاحی، یکی از دبیران آموزش و پرورش به سخنرانی پرداخت و فریاد برآورد: «ما تا سرنگونی رژیم پهلوی آرام نخواهیم نشست و تا سینه‌های ما هدف گلوله قرار نگیرد از اقدامات خود دست بر نخواهیم داشت... ما حکومت اسلامی به رهبری امام خمینی را می‌خواهیم».
روایتی از فعالیت‌های اجتماعی آیت‌الله قاضی طباطبایی
آیت‌الله سید محمدعلی قاضی طباطبایی از روحانیون مبارزی بود که پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، مبارزه با رژیم پهلوی را شجاعانه پی گرفت و لحظه‌ای هم از مبارزه باز نایستاد. آیت‌الله قاضی پس از پیروزی انقلاب به دستور امام خمینی به عنوان امام جمعه تبریز منصوب شد. وی پس از عمری مجاهدت و تلاش خالصانه در 10 آبان 1358 بدست عوامل گروهک فرقان ترور شد و به شهادت رسید. به بهانه سالروز شهادت آیت‌الله قاضی طباطبایی، خاطرات و روایت‌هایی از شهید محراب را در ادامه می‌خوانیم.
روحانیت مبارز در همدان
حجت‌الاسلام فاضلیان در دوران حیات خود فعالیت‌های انقلابی و مبارزاتی مثمر ثمری در پیروزی نهضت اسلامی داشته است. در این راستا چندین بار نیز توسط شهربانی و ساواک احضار و دستگیر شد. در یکی از اسناد ساواک درباره دستگیری وی آمده است: «بر حسب تقاضای شماره ... سازمان کردستان و مستند به ماده 24 آئین دادرسی و کیفری درباره غیرنظامی سیدرضا فاضلیان فرزند سیدباقر، شغل امام جماعت... به اتهام اقدام علیه امنیت کشور به علت جنایی بودن اتهام و بیم تبانی قرار بازداشت موقت صادره به متهم ابلاغ می‌شود که این قرار ظرف 24 ساعت از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض است».
روحانیت مبارز یزد
آیت‌الله سید روح‌الله خاتمی‌ در سال‌ 1284 ش‌ در شهرستان‌ اردكان‌ از توابع‌ استان‌ یزد چشم‌ به‌ جهان‌ گشود. پدرش‌ سید محمدرضا خاتمی‌ از علمای بانفوذ اردكان‌ بود. وی از سال ۱۳۴۱ با شروع نهضت اسلامی پرچم مبارزه با رژیم پهلوی را در اردکان به دست گرفت و پیشاپیش مردم در تظاهرات ضد رژیم شرکت نمود و سهم بسیار بزرگی در پیروزی انقلاب و حرکت ضد رژیم در شهرستان اردکان به عهده داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی با نظر امام به عنوان امام جمعه اردکان مشغول خدمت شد، در سال 1361 به عنوان نماینده ولی فقیه در استان یزد و امام جمعه این شهر منصوب گردید. آیت‌الله خاتمی در پنجم آبان 1367 نیز درگذشته است.
شهادت حاج آقا مصطفی خمینی در اول آبان 1356 موجی گسترده‌ از مبارزات انقلابی ایجاد کرد و روح تازه‌ای در مبارزه و ضدیت با رژیم پهلوی دمید به طوری که در بسیاری از استان‌ها و شهرهای مختلف کشور مراسمات بزرگداشت فرزند ارشد امام با اعلام حمایت از نهضت اسلامی و مخالفت علنی با رژیم پهلوی برگزار شد.
انقلاب اسلامی در ایلام
مرحوم آیت‌الله محمدتقی مروارید نماینده‌ی مردم استان ایلام در انتخابات میان‌دوره اولین دوره مجلس خبرگان رهبری در 30 مهر 1391 درگذشته است. اين عالم ربانی، در طول حیات پر برکت خود در جهت اعتلای نهضت اسلامی تلاش فراوان نموده است. در این راستا چندین‌بار دستگیر و زندانی شده و مورد آزار و اذیت رژیم قرار گرفته است. در برهه بعد از انقلاب نیز به فعالیت‌های خود ادامه داد و به عنوان نماينده امام(ره) در جهاد سازندگی ايلام انجام وظیفه کرده است. وی تلاش‌های بسياری را در عمر بابرکت خود برای رشد و توسعه کشور انجام داده است.
برگی از خاطرات آیت‌الله مهدوی‌کنی
پس از چند روز امام‌جمعه‌ بوكان كه از اهل سنّت بود به ديدن من آمد و با اينكه در نمازاش به شاه و وليعهد و فرح دعا می‌كرد نسبت به من خيلی اظهار علاقه می‌كرد. به او گفتم چرا شما به اين‌ها دعا می‌كنيد؟ گفت: آقا! شما مرد آزاده‌ای هستيد و در زندگی به دولت وابسته نيستيد، اما زندگی ما وابسته به دولت است؛ ما نه سهم امام داريم، نه خمس داريم، نه روضه داريم، بالاخره گرفتاريم، ماهی 500 تومان از طرف اوقاف به ما می‌دهند و ما مجبوريم دعا كنيم، ولی من قلباً به شماها علاقه دارم
انقلاب اسلامی در گلستان
هم‌زمان تظاهرات‌های وسيعی در علی‌آباد، گنبد، مينودشت و... برضد دولت برگزار شد. اگرچه ايجاد حريق در چند نقطه از شهر گرگان و درگيری مأمورين با مردمی كه برای تهيه‌ سوخت در پمپ‌بنزين غرب گرگان صف كشيده‌ بودند از رخدادهای شهر گرگان در 28 صفر بود. اما از مهم‌ترين حوادث اين روز كشته ‌شدن يك پاسبان بود. خبرگزاری پارس گزارش داد كه پاسبان شهربانی شعبان رحيمی‌نژاد مورد اصابت گلوله و نارنجك افراد ناشناس قرار گرفته ‌است اما ساواك معتقد است كه عده‌ای از تظاهركنندگان او را مورد ضرب و جرح قرار دادند و او كشته شد.
انقلاب اسلامی در جهرم
بعد از آتش زدن سینما رکس آبادان این بار نوبت جنایتی دیگر بود. در تاریخ 24 مهر ماه سال 1357 بعد از به آتش کشیده شدن مسجد جامع کرمان توسط ماموران رژیم، قرآن‌ها نیز توسط آنها به آتش کشیده شد. مردم سراسر کشور از جمله جهرم نسبت به این حادثه عکس‌العمل نشان دادند. از جمله واکنش مردم جهرم در این زمان خواندن نوحه‌هایی بود که بعد از وقوع این حادثه دلخراش در کشور توسط مرتضی عسکری در مساجد جهرم خوانده شد
تازه های کتاب