مرکز اسناد انقلاب اسلامی

مراسم استقبال از امام خمینی در 12 بهمن، بزرگترین استقبال تاریخ بود و نیاز به یک برنامه ریزی همه جانبه داشت. با این حال حضور گسترده مردم ایران باعث می شد همه برنامه ها چنان که باید و شاید اجرا نشود.
نقدی بر مدخل "خمینی، روح‌الله" در دایرةالمعارف بزرگ اسلامی- بخش دوم
از جمله مباحث مهم در مدخل امام خميني در دایره المعارف بزرگ اسلامی، معرفي آثار و تأليفات امام خمینی است که با مرور این مباحث می‌توان به اشتباهات تاریخی مدخل مزبور در دابره المعارف بزرگ اسلامی پی برد.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین روح‌الله حسینیان
در سال 1341، محمدرضا پهلوی اصول 6گانه‌ای را به رفراندوم گذاشت که اصلاحات ارضی، ملی کردن جنگل‌ها و مراتع، ایجاد سپاه دانش، اصلاح قانون انتخابات، فروش سهام کارخانجات دولتی به عنوان پشتوانه اصلاحات ارضی و سهیم کردن کارگران در منافع کارگاه‌ها از جمله اصول آن بود. اما این اصول با مخالفت شدید مراجع و در راس آنها امام خمینی مواجه شد به طوری که مراجع عظام شرکت در رفراندوم 6 بهمن 1341 را تحریم کردند. درحالی که بعضی از سطحی‌نگران‌ از درک مخالفت‌ علما با رفراندوم‌ انقلاب‌ سفيد عاجز شده‌ و مواضع‌ علما را "مواضع‌ ارتجاعی" تعبير می‌كنند اما با بررسی مواضع علما و مراجع روشن می‌شود اشکالاتی که آنان به اصول پیشنهادی محمدرضا پهلوی وارد می‌دانستند کاملا آگاهانه بود و آنها با کهنگی اصول انقلاب سفید، خاستگاه استعماری اصول طرح شده، ماهیت استبدادی رژیم پهلوی و ساختگی بودن اصل آزادی زنان مخالف بودند.
قاسم تبریزی
حیات سیاسی و اجتماعی مهدی بازرگان ابعاد پیدا و پنهانی دارد. کارنامه سیاسی اجتماعی او را می‌توان در سه بخش روشنفکر مذهبی، سیاستمدار و نخست‌وزیر بررسی کرد. در عرصه اندیشه، او تحت‌تأثیر علوم تجربی غرب بود و اعتقاد داشت با تکیه بر علوم تجربی غرب می‌توان به جایی رسید که پیامبران به آنجا رسیدند. در عرصه سیاست، او ابتدا مخالف فعالیت‌های سیاسی بود اما از دهه 30 وارد امور سیاسی شد. با این وجود در نگاه سیاسی بازرگان جهاد و مبارزه جایی نداشت و او با مبارزه با رژیم پهلوی هرگز موافق نبود. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و با قرار گرفتن بازرگان در راس دولت موقت، تعارض‌های وی با نظام، انقلاب و امام خمینی آشکار شد تا اینکه بعد از تسخیر لانه جاسوسی، بازرگان مجبور به استعفا شد. بعد از سقوط دولت موقت، تعارض‌های بازرگان با نظام و انقلاب بیش از پیش نمایان شد. به طوری که او در کتاب "بازیابی ارزش‌ها" نوشت: «من از ابتدا با آیت‌الله خمینی اختلاف نظر داشتم.» این همان تعارضی است که در اندیشه بازرگان وجود داشت اما قبلاً موقعیت بروز پیدا نکرده بود.
مروری بر خاطرات متناقض آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی-قسمت دوم
هاشمی رفسنجانی در خاطرات خود درخصوص علل سقوط فاو می‌نویسد: «عامل اصلی شکست [در فاو]، بیشتر بودن نیروهای مهاجم دشمن، تقریباً 10 برابر نیروهای مدافع و از کار افتادن ادوات در لحظات اوّل به خاطر استفاده دشمن از سلاح شیمیایی است.» وی همچنین در همان روزها از دخالت مستقیم آمریکایی‌ها در ماجرای سقوط فاو خبر داد. اما او، 26 سال بعد و در تابستان 1393 درباره سقوط فاو گفت: «یکی از فرماندهان... فاو را با آن همه امکانات و اموال گذاشت و از روی پلی که با زحمت ساخته بودیم برگشت. در همان ایام مرحوم خلخالی به جنوب آمد و به بنده گفت آمده‌ام بخاطر از دست دادن فاو و دادن تلفات زیاد، سه نفر از فرماندهان سپاه و جنگ را اعدام کنم چون باعث این همه خسارت و ضرر به کشور شده و کشور را در وضعیت بسیار بدی قرار داده‌اند. خیلی از بزرگان -ازجمله رییس‌جمهور وقت- می‌خواستند فرماندهانی که باعث این تلفات شده بودند اعدام شوند اما من اجازه ندادم که دادگاه نظامی در مورد این نیروها که با خلوص جنگیده بودند و البته گاهی هم ضعف نشان داده بودند برخورد کند. من باعث نجات جان آنها از اعدام شدم.»
خاطرات و واگویه‌های متناقض هاشمی‌رفسنجانی درباره امریکا-قسمت اول
موضع گیری‌ها و اظهارات هاشمی رفسنجانی در خصوص دیدگاه امام خمینی(ره) پیرامون حذف شعار مرگ بر آمریکا در حالی است که حضرت امام خمینی(ره) همواره قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، بر مبارزه و ایستادگی در برابر آمریکا تاکید داشتند و از آمریکا با عنوان شیطان بزرگ و استکبار جهانی یاد می‌کردند و شعار مرگ بر آمریکا را امری سیاسی-عبادی می‌دانستند. از این‌رو در خصوص روحانیونی که مخالف شعار مرگ بر آمریکا هستند می‌فرمایند؛ «فریاد برائت از مشرکان...و این یک فریاد سیاسی-عبادی است که رسول الله(صلی‌الله علیه و آله و سلم) به آن امر فرمود. حال باید به آن آخوند مزدور که فریاد مرگ بر امریکا و اسرائیل و شوروی را خلاف اسلام می‌داند گفت تأسی به رسول خدا و متابعت از امر خداوند تعالی خلاف مراسم حج است؟ آیا تو و امثال تو آخوند آمریکایی فعل رسول الله و خداوند را تخطئه می کنید؟»
نقدی بر مدخل "خمینی، روح‌الله" در دایرةالمعارف بزرگ اسلامی- بخش اول
نظر به اهميت علمی ويژه متون دانشنامه‌ای و تأثيرات فراگير و بلندمدت آن بر محافل علمي داخلي و خارجي، بازخواني نقادانه و علمي مدخل "خمینی روح‌الله" در دایرة المعارف بزرگ اسلامی ضروري مي‌نمايد که کتاب "نقدی بر مدخل خمینی روح‌الله در دایرةالمعارف بزرگ اسلامی" به نقد مدخل مزبور پرداخته است.
ویژه‌نامه "شمارش معکوس"
قیام 19 دی و حمایت‌ها، عزاداری‌ها، واکنش‌ها، خشم عمومی و تداوم آن، نشان داد که قدرت مذهب فراتر از روشنفکری‌هاست. به گفته‌ خانم نیکی کدی "حوادث قم در ژانویه‌ی 1978 (دی 1356) را می‌توان نقطه‌ی عطفی دانست که در آن بخش اعظم ابتکار عمل در نهضت ایران از دست نیروهای غیرمذهبی با نامه‌های سرگشاده، اعتراضیه‌ها، سازمان‌ها و شب‌های شعر سیاسی آن‌ها خارج و به دست مخالفین مذهبی افتاد."
ویژه‌نامه "شمارش معکوس"
قیام 19 دی 1356 علاوه بر اینکه به روند مبارزه سرعت بخشید و به هویت اصلی انقلاب اسلامی جهت داد، پیامدهای دیگری را نیز در پی داشت که از جمله مهم‌ترین آن می‌توان به آشکار شدن چهره واقعی رژیم پهلوی و برملا شدن واقعیت شعار حقوق بشر امریکایی، بسط نفوذ و محبوبیت امام خمینی، قطع امید از سازمان‌ها و احزاب سیاسی و ... اشاره کرد.
ویژه‌نامه "شمارش معکوس"
مقاله توهین به امام خمینی در روزنامه اطلاعات، یک روزه و بدون پیش زمینه منتشر نشده است بلکه بنابر یک نقشه قبلی به انتشار درآمده بود، به گفته سفیر وقت انگلیس در تهران، این توطئه مدت‌ها قبل برنامه‌ریزی شده بود. چنانکه آنتونی پارسونز می‌گوید از اوایل ژانویه تصمیم گرفته شده بود که «برای بی اعتبار کردن [امام] خمینی مطلبی علیه او منتشر شود.»