مرکز اسناد انقلاب اسلامی

بازنشر
به‌دنبال تصويب قانون ملى شدن صنعت نفت ايران، آمريكا در مواجهه با انگليس و ايران روشى دوگانه در پيش گرفت. در واقع دولت آمريكا يك استراتژى تغيير ناپذير براى كسب سلطه بر منابع نفت و يك تاكتيك نرم و دوپهلو براى رسيدن به اين هدف پيشه‌ خود ساخت. از يك طرف با حمايت از عمليات دولت ايران، انگليسى‌ها را تحت فشار قرار مى‌داد و از طرف ديگر، با حمايت از پيشنهادهاى انگليس، ايران را از اهداف خود باز مى‌داشت. در این بین مصدق مى‌پنداشت رجال آمريكا به خاطر اين‌كه مردم ايران در مقابل انگليس قيام كرده‌اند و آن‌ها را از جنوب بيرون رانده‌اند، از او حمایت‌ می‌کنند و همين تحليل غلط، او را بيش از پيش به آمريكايى‌ها خوشبين كرده بود.
ملي شدن صنعت نفت از نقاط درخشان مبارزات ملت ايران عليه استعمار و استبداد است. اين نهضت که با راهبری عناصر مذهبی و ملی توانسته بود دست دول بیگانه را از نفت ايران کوتاه کند به ناگاه با کودتای آمريکايی ـ انگليسی 28 مرداد 1332 متوقف شد. بدون شک اشتباهاتی که در جریان نهضت ملی به منصه ظهور رسید، در شکست این نهضت موثر بود. به انزوا کشاندن نیروهای مذهبی توسط جریان‌ ملی‌گرا باعث از بین رفتن پایگاه اجتماعی مصدق شد و اعتماد بی‌رویه و بدون پشتوانه مصدق به آمریکا او را به ورطه سقوط کشاند. علاوه بر این، انحلال مجلس هفدهم توسط مصدق نیز در شکست نهضت نفت موثر بود.
برخلاف تصور رایج، اقتصاد زمان هویدا آشفته و بی‌ثبات بود. «اردشیر زاهدی» وزیر امور خارجه كابینه هویدا می‌گوید: «در این دوران، اقتصاد کشور بسیار آشفته بود و نمی‌توان دلیلی برای ماندگاری این دولت پیدا کرد، مگر روابط خاص وی با شخص شاه.» اسدالله علم نیز با اشاره به وضعیت آشفته دوران هویدا، وفاداری وی به محمدرضا پهلوی را دلیل دوام نخست‌وزیری او می‌داند و می‌نویسد: «در فروردین ۱۳۵۳ این موضوع را محرمانه با شاه در میان گذاشته که بقای هویدا نتیجه پول دادن به اعضای خاندان سلطنتی است».
سید هادی خسروشاهی از تاریخ نگاران نهضت‌های اسلامی و از پیشگامان فعالیت‌های بین‌المللی در حوزه‌های علمیه در تاریخ معاصر در سال 1317 شمسی در تبریز چشم به جهان گشود. فعاليت‏‌هاى سياسى ایشان از سال 1332 پس از آشنايى نزديك با آيت‌‏اللَه كاشانى، آيت‏‌اللَه طالقانى وشهيد نواب صفوى آغاز گرديد. از همان آغاز مبارزت تا زمان پيروزى انقلاب‌اسلامى، بارها در قم، تهران و تبريز دستگير، زندانى و يا تبعيد شده است.
حسین شیخ‌الاسلام متولد سال 1331 در اصفهان در آبان 1358 همراه با دانشجویان پیرو خط امام در ماجرای تسخیر لانه جاسوسی ایفای نقش کرد. بازسازي، رمزگشايي، ترجمه، تكميل و تحليل اسناد لانه جاسوسي از جمله مهم‌ترین فعالیت‌ها و اقدامات او بعد از تسخیر لانه جاسوسی آمریکا بود. وی در نظام جمهوری اسلامی مسئولیت‌های متعددی بر عهده داشت از جمله این مسؤلیت‌ها می‌توان به دبیرکلی سابق دبیرخانه دائمی کنفرانس بین‌المللی حمایت از انتفاضه ملت فلسطین، قائم‌مقام وزیر امور خارجه و رئیس مجمع سازمان‌های مردم ‌نهاد حامی آزادی قدس شریف اشاره کرد.
آیت‌الله شیخ عبدالرحیم ربانی شیرازی از پیشگامان مبارزه علیه سلطنت پهلوی، نقش فراوانی در نهضت اسلامی داشت. وی از همان ابتدای مبارزه درسخنرانی‌های خود افشاگری علیه رژیم پهلوی را در دستور کار خود قرار داد. به دنبال تبعید امام خمینی، آیت‌الله ربانی شیرازی در جمع انقلابیون شروع به تبیین اهداف مبارزه کرد. تلاش براي تثبيت مرجعيت امام در این زمان از دیگر فعالیت‌های وی محسوب می‌شود. مخالفت با برگزاری جشن‌های تاج‌گذاری و جشن‌های 2500 ساله و دیگر اقدامات رژیم پهلوی از دیگر نقاط درخشان کارنامه مبارزاتی وی محسوب می‌شود. وی در طول مبارزات خود بارها توسط مأموران رژیم پهلوی دستگیر و زندانی شد ولی زندان و شکنجه او را از ادامه مبارزه بازنداشت به طوری که او مبارزات خود را تا براندازی سلطنت 2500 ساله شاهنشاهی ادامه داد.
آیت‌الله عباس واعظ طبسی از پیشگامان مبارزه علیه سلطنت پهلوی، نقش فراوانی در نهضت اسلامی داشت. وی از همان ابتدای مبارزه به افشاگری علیه رژیم پهلوی پرداخت. در نتیجه این افشاگری‌ها بارها دستگیر و زندانی شد. تلاش در تثبیت مرجعیت امام خمینی از دیگر فعالیت‌های وی محسوب می‌شود. همچنین ارتباط با انقلابیون، رهبری برخی از تظاهرات مردمی در طول نهضت اسلامی و ... از فعالیت‌های مبارزاتی وی محسوب می‌شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین سیدهادی خسروشاهی بیشتر به عنوان مورخ، نویسنده و پژوهشگری ارزنده شناخته می‌شود و همین موضوع مانع از شناخت آراء و دیدگاه‌های این شخصیت بی‌نظیر شده است. مرحوم خسروشاهی قائل به پیوند دین و سیاست بود. او با دلایل متقن، حکومت اسلامی را بهترین نوع حکومت‌ها می‌دانست و بر استقلال ملی و عدم پذیرش استعمار خارجی تاکید می‌کرد. علاوه بر این، این استاد فرهیخته بر وحدت شیعه و سنی و تقریب مذاهب اعتقادی بسیاری داشت.
فرجامِ کار متحد وفادار به کاخ سفید
مصر تحت رهبری حسنی مبارک، تعهد ویژه‌ای در همکاری با ایالات متحده برای مدیریت خاور­میانه داشت. نتیجه این همکاری و سیاست او سه دهه فساد گسترده اداری و مالی را در پی داشت که منجر به اعتراضات وسیع مردمی در سال 2011 و در نتیجه متلاشی شدن قدرت او شد.
دکتر ابراهیم متقی
اقدامات ايالات متحده عليه انقلاب اسلامی ايران و حوزه جبهه مقاومت در محيط پيرامون كه با واكنش بازدارنده روبرو شده را می‌توان در ارتباط با حوادثی مشاهده كرد كه هر يك از آنان، بخشی از واقعيت‌های نظام جهانی در برابر جبهه مقاومت را منعكس می‌سازد. ارزيابی فرآيندهای تاريخی مربوط به رنگين‌كمان 41 ساله انقلاب اسلامی نشان می‌دهد كه موج‌های بحران‌ساز متنوعی عليه انقلاب ايران شكل گرفته و هر يك از اين اقدامات با واكنش نيروهای اجتماعی و ساختاری جبهه مقاومت روبرو شده است.