مرکز اسناد انقلاب اسلامی

حکم ارتداد سلمان رشدی بازتاب‌های مهمی در جهان در پی داشت. به گونه‌ای همان روز یعنی 25 بهمن 1367 ناشر آثا سلمان رشدی حکم امام خمینی را شوک‌آور دانست که هرکسی را نگران خواهد کرد.
گام به گام تا فجر
"گام به گام تا فجر"، روایت روزنامه‌های کیهان و اطلاعات از روزهای انقلاب در بهمن 1357 است.
در 11 بهمن 1341 و در آستانه ماه مبارک رمضان، رئیس ساواک دستور داد از افشاگری های روحانیون علیه رفراندوم 6 بهمن جلوگیری شود.در دستور رئیس ساواک آمده بود: ‌«نظر به تحولات سیاسی و اقدامات اساسی اخیر که نسبت به امور جاری کشور در مورد طرح پیشنهادی شش‌ماده‌ای اعلیحضرت همایون شاهنشاه صورت گرفته است مقتضیات روز ایجاب می‌کند که هر گروه منحصراً و مستقیماً وظیفه خود را انجام داده و از حدود وظایف خویش تخطی ننمایند لذا مصلحت ایجاب می‌نماید که کلیه ساواک‌ها مراقب اعمال و افعال و فعالیت‌های روحانیون به ویژه در مساجد و تکایا باشند و باید به روحانیون‌ تذكر دهند كه‌ در مساجد و منابر منحصراً به‌ مسائل‌ دینی‌ و مذهبی‌ و اخلاقی ‌پرداخته‌ و مسائل‌ سیاسی‌ را مطرح‌ ننمایند و در صورتی‌ كه‌ در این‌‌گونه‌ مسائل‌ دخالت‌ نمایند برابر مقررات با آن‌ها رفتار خواهد شد و اشخاصی که بر خلاف این دستور عمل کنند فوراً آن‌ها را دستگیر و برابر مقررات‌ به‌ اتهام‌ اقدام‌ بر ضدامنیت‌ كشور تحت‌ تعقیب‌ قرار دهید. رئیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور – سرلشگر پاکروان».
در سندی از نمایندگی ساواک در سوریه در بهمن 1356 آمده است: در روزهای اخیر عوامل وابسته به گروه‌های افراطی مذهبی فعالیت‌های ضدملی خود را افزایش داده و اعلامیه‌هایی به حمایت خمینی و علیه مصالح ملی در حرم مطهر حضرت زینب و حرم حضرت رقیه انتشار داده‌اند. ضمنا سه نوار سخنرانی که دو نوار ان در شهر مقدس قم ضبط گردیده و سخنرانی چند نفر از علمای مشهور آقایان گلپایگانی، نجفی، روحانی، نوری، موسوی، مکارم و یزدی هستند علیه دولت شاهنشاهی اظهارات بسیار تندی نموده‌اند و حوادث اخیر شهر قم را بهانه سخنرانی مذکور قرار داده‌اند این سخنرانی‌ها فوق‌العاده تند و شدید و ضدملی است. یک نوار جدید نیز از سخنرانی خمینی رسیده و پخش نشده است.
در بخشی از اولین اطلاعیه کمیته استقبال از امام خمینی که در 3 بهمن ماه منتشر شد آمده بود: با توجه به تعلیمات عالیه قرآن و سنت نبی‌اکرم و امام علی‌ابن‌ابی‌طالب(ع) و پیروان بحق آن بزرگواران و رعایت سادگی و بی‌پیرایگی شکوه و جلال این استقبال، در سادگی آن خواهد بود؛ لذا از هرگونه تشریفات و آذین‌بندی‌های تجملی که خاص طاغوت‌ها و فراعنه است از قبیل طاق نصرت و امثال آن خودداری فرمائید.
به مناسبت سالروز انحلال شورای سلطنت رژیم پهلوی
قبول ریاست شورای سلطنت ایران از طرف اینجانب، فقط برای حفظ کصالح مملکت و امکان تأمین آرامش احتمالی آن بود، ولی شورای سلطنت به سبب مسافرت اینجانب به پاریس که برای نیل به هدف اصلی بود تشکیل نگردیده در این فاصله اوضاع داخلی ایران سریعاً تغییر یافت، بطوری که برای احترام به افکار عمومی با توجه به فتوای آیت‌الله العظمی خمینی دامت برکاته مبنی بر غیرقانونی بودن آن شورا، آن را غیرقانونی دانسته کناره‌گیری کردم.
چون بنا به فرمان اعلیحضرت همایون شاهنشاهی استدعای فرجام‌خواهی چهار نفر محکومین مفصلة الاسامی 1- سید مجتبی فرزند سید جواد شهرت میرلوحی معروف به نواب صفوی2- سید محمد فرزند سیدمحمدرضا شهرت واحدی3- خلیل فرزند ابراهیم شهرت طهماسبی4- مظفرعلی فرزند حمزه‌علی شهرت ذوالقدر که به موجب رأی دادگاه تجدیدنظر به جرم « توطئه به منظور بهم زدن اساس حکومت و تحریض مردم به مسلح شدن بر ضد قدرت سلطنت و حمل اسلحه غیرمجاز » محکوم به اعدام شده‌اند رد و مقرر فرمودند رأی صادره به موقع اجرا گذاشته شود قدغن فرمائید ساعت 6 روز 27/10/34 با انجام تشریفات قانونی که نماینده این دادستانی نیز حضور خواهد داشت تیرباران شوند.
خرداد 1368 فرا می‌رسد و حضرت امام در شامگاه سیزدهم دارفانی را وداع گفته و در 14 خرداد خبر ارتحال ایشان منتشر می‌شود. در این مقطع حساس خبرگان به وظیفه خطیر خود عمل می‌کند و با تشکیل جلسات فوق‌العاده در دو نوبت صبح و عصر چهاردهم خرداد ، آیت‌الله خامنه‌ای را به عنوان جانشنین امام و رهبر جدید جمهوری اسلامی البته تا برگزاری همه‌پرسی قانون اساسی انتخاب می‌کند. پس از ارتحال امام خمینی شورای بازنگری قانون اساسی کار خود را ادامه می‌دهد و قبل از برگزاری همه‌پرسی متن کامل اصول جدید و اصلاح‌شده قانون اساسی منتشر می‌شود. روز جمعه 6 مرداد ماه 1368 انتخابات ریاست‌جمهوری و همه‌پرسی قانون اساسی همزمان انجام شده و مردم موافقت خود را با مواد اصلاحی قانون اعلام می‌کنند.پس از شمارش آرا، شورای نگهبان در اجرا ماده 27 قانون همه‌پرسی در جمهوری اسلامی ایران، صحت آرا و نتیجه همه‌پرسی را تأیید می‌کند. مجلس خبرگان رهبری جلسه دیگری تشکیل داده و با رای قاطع بر ادامه رهبری آیت‌الله خامنه‌ای تأکید می‌کنند که این موضوع در 16 مرداد 1368 در روزنامه‌ها منتشر می‌شود.
ویژه‌نامه "شمارش معکوس"
یکی از مأموران ساواک با وی دیدار کرده و نتیجه مذاکرات را گزارش می‌کند که در بخشی از آن آمده است: « به عقیده شریعتمداری، خمینی عنصری است که به حال مملکت و ملت مضرّ است؛ وی (شریعتمداری) موجودیت خود و مذهب شیعه را ملزوم بقای مقام شامخ سلطنت می‌داند و بر این باور است که کوشش‌های خمینی علیه نظام مملکتی، خطر حتمی برای موجودیت مذهب و ملت دارد، و لذا او را تأیید نمی‌کند؛ اما عقیده دارد که دولت در مبارزه با خمینی مرتکب اشتباهاتی شده است. درج مقاله در روزنامه اطلاعات کار نابجایی بود سه اثر منفی مشخص داشت: اول اینکه تحریک ساکتی شد؛ یعنی مسئله‌ ساکت شده و آرام‌شده را بیهوده زنده کرد. دوم: حزب خمینی و طرفداران او را تقویت کرد و اثر منفی سوم آن بود که مراجع بزرگ مذهبی شیعه را محذور و تنگنا قرار داد و آن‌ها ناگزیر شدند علی‌رغم اعتقاد و تمایل خود و برای اسکات احساسات برانگیخته شده جمعی مردم عوام و متعصب، عکس‌العمل نشان دهند و اجباراً کاری کنند که در نهایت به سود او تمام شود...»
ویژه‌نامه "شماره معکوس"
پس از قیام 19 دی علما، روحانیت و مردم قم ، رژیم پهلوی اقدام به تبعید افراد فعال و تأثیرگذار در این واقعه کرد. کمیسیون امنیت اجتماعی قم در اولین اقدام تعداد ده نفر از علما، روحانیون و بازاری‌های قم را محکوم به تبعید کرد که در آن میان نام افرادی همچون آیت‌الله نوری همدانی، آیت‌الله مکارم شیرازی، آیت‌الله یزدی، آیت‌الله خزعلی، آیت‌الله گرامی و ... به چشم می‌خورد.