مروری بر زندگی سیاسی لیندزی گراهام
مرگ لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی، تنها پایان زندگی یکی از بانفوذترین سیاستمداران معاصر آمریکا نبود؛ بلکه میتواند نمادی از افول نسلی از جمهوریخواهان باشد که حفظ رهبری جهانی ایالات متحده را در گرو استفاده از قدرت نظامی، حمایت از متحدان سنتی و مداخله فعال در بحرانهای بینالمللی میدانستند.
۲۳ تیر ۱۳۶۲| گشایش نخستین دوره مجلس خبرگان رهبری
مجلس خبرگان از ۲۳ تیر ۱۳۶۲، با برگزاری نخستین اجلاسیه، آغاز به کار کرد. این مجلس طی دوران فعالیت خود تا سال ۱۳۶۹، یازده اجلاسیه برگزار کرد. اگر اجلاسیههای سال ۶۸ را مهمترین اجلاسیهی خبرگان اول بدانیم، اما پیش از آن، باید از اجلاسیههای تاریخیِ سال ۶۴ یاد کنیم. در سال ۶۴، خبرگان رهبری نخستین اقدام مشخص خود برای تعیین جانشین امام و رهبر آینده نطام اسلامی را انجام دادند.
ماجرای خانه ریچارد سدان در نهضت ملی نفت
کشف اسناد خانه ریچارد سدان در تیرماه ۱۳۳۰ یکی از جنجالیترین رخدادهای دوران نهضت ملی شدن صنعت نفت بود. این اسناد تصویری از شبکه گسترده نفوذ، تبلیغات و ارتباطات سیاسی شرکت نفت انگلیس و ایران در داخل کشور را آشکار ساخت و بازتاب وسیعی در فضای سیاسی آن زمان داشت.
شهادت جوان بصیر جمهوری اسلامی
شهید عبدالحمید دیالمه از جمله چهرههای برجسته نسل نخست انقلاب اسلامی است که زندگی کوتاه، اما پرفرازونشیب او، از مبارزات دانشجویی علیه رژیم پهلوی تا حضور در نخستین دوره مجلس شورای اسلامی امتداد یافت. او که در فضای فکری و سیاسی دهه ۱۳۵۰ در دانشگاه فردوسی مشهد پرورش یافت، با فعالیتهای فرهنگی، تشکیلاتی و روشنگرانه خود به یکی از نیروهای اثرگذار جریان دانشجویی مسلمان تبدیل شد. دیالمه نه تنها در مبارزه با رژیم پهلوی نقش فعالی ایفا کرد و بارها طعم بازداشت و شکنجه ساواک را چشید، بلکه پس از پیروزی انقلاب نیز با نگاهی نقادانه و تحلیلی در عرصه سیاسی کشور حضور یافت. سرانجام این مبارز جوان در هفتم تیر ۱۳۶۰ و در جریان انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی، همراه با آیتالله دکتر بهشتی و جمعی از مسئولان نظام به شهادت رسید.
۶ تیر ۱۳۶۰
در ششم تیرماه ۱۳۶۰، مسجد ابوذر تهران صحنۀ انفجاری مهیب شد که آیتالله سیدعلی خامنهای - امامجمعه تهران، نمایندۀ امام در شورای عالی دفاع و از ارکان حزب جمهوری اسلامی - را هدف گرفت. ترکشهای بمبی که در یک ضبط صوت جاسازی شده بود، به دست راست و بدن ایشان اصابت کرد؛ اما حرکتی ناگهانی در لحظۀ انفجار، ایشان را از مرگی حتمی نجات داد. هرچند روی بدنۀ ضبط صوت، عبارت «هدیه گروه فرقان» نوشته شده بود، شواهد متعددی نشان میدهد که این ترور، بخشی از پروژۀ منسجم سازمان مجاهدین خلق برای حذف رهبران جریان خط امام (ره) بود؛ پروژهای که با انفجار هفتم تیر در دفتر حزب جمهوری اسلامی و شهادت ۷۲ تن از یاران امام ادامه یافت.
از ۶ تیر ۱۳۶۰ تا ۹ اسفند ۱۴۰۴؛
شنبه ششم تیر ماه ۱۳۶۰ ترور آیتالله خامنهای در مسجد ابوذر سر خط خبرها شد. امام جمعه محبوب تهران و نماینده امام در شورای عالی دفاع یک روز قبل از انفجار حزب جمهوری اسلامی و شهادت آیتالله بهشتی و یارانش مورد سوء قصد قرار گرفته بود. ۴۴ سال و چند ماه پس از آن روزها شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ خبر تلخ دیگری مخابره شد. اما این بار آیتالله خامنهای خط سرخ زندگی را با شهادت پایان داد.
یک سال رویارویی استبداد با مشروطه
استبداد صغیر به فاصله زمانی میان به توپ بستهشدن مجلس شورای ملی در ۲ تیر ۱۲۸۷ و فتح تهران به دست نیروهای مشروطهخواه در ۲۵ تیر ۱۲۸۸ اطلاق میشود؛ دورهای کوتاه، اما سرنوشتساز که طی آن محمدعلی شاه کوشید با اتکا به قزاقان و حمایت روسیه، نظام مشروطه را براندازد، اما با مقاومت گسترده آزادیخواهان ناکام ماند.
خطبهخوانی به نام امام خمینی در محرم ۱۳۵۷
سخنرانی آقای خامنهای یک ساعت به درازا کشید. همه را ضبط کرده، تحویل مقامات امنیتی دادند. اظهارات او در ارتقاء روحیهی مردم و از دیگر سو، تضعیف موقعیت فرمانده نظامی و دیگر مسئولان تأثیر چشمگیری داشت. آنان خود را آمادهی شرکت در مراسم خطبهخوانی کرده بودند، اما اینک پس از لغو برنامه، در حال شنیدن پیشبینی یک روحانی مبارز بودند که میگفت: سقوط خواهید کرد.
اجباریشدن کلاه پهلوی و مقاومتهای اجتماعی
اجباریشدن کلاه پهلوی در دوره رضاشاه، بخشی از سیاست لباس متحدالشکل بود؛ سیاستی که با شعار تجدد و اتحاد ملی آغاز شد، اما در عمل به ابزاری برای کنترل اجتماعی، تضعیف هویتهای بومی و مذهبی و اعمال اقتدار دولت پهلوی تبدیل گردید.
۲۹ اردیبهشت ۱۳۴۷ و ۲۱ فروردین ۱۳۴۹، دو تاریخ ماندگار در تقویم ورزشی ایران، اما با دلالتهایی فراتر از یک مسابقه فوتبال. در این دو دیدار حساس، نه فقط تیمِ ملی و تاج تهران برابر حریفان اسرائیلی خود به پیروزی رسیدند، بلکه تماشاگران ایرانی فرصتی یافتند تا در پوشش شور ورزشی، خشم انباشته خود از رژیم صهیونیستی و سیاستهای نزدیکسازی حکومت پهلوی را به نمایش بگذارند. اسناد بهجا مانده از ساواک و خاطرات شاهدان عینی، روایتگر شبی است که فوتبال، بهانهای شد برای فریاد جمعی ضدصهیونیستی و نشانهای از شکاف عمیق میان اراده مردم و سیاستهای خارجی قدرت حاکم.