وقتی نام تیمور بختیار، رئیس مخلوع ساواک، در حضور امام خمینی به میان آمد، پاسخ ایشان چنان تند بود که واسطهٔ پیام را ناچار به ترک مجلس کرد. سندی که اکنون، همزمان با یادکرد حکم غیابی اعدام بختیار، بازخوانی می‌شود.

سند سرّی از سال ۱۳۵۲ شمسی نشان می‌دهد که سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل (موساد)، رژیم پهلوی(ساواک) و اتیوپی در قالب یک «کنفرانس سه‌جانبه» همکاری خود را درباره تحولات منطقه، به‌ویژه یمن و تنگه باب‌المندب، وارد فاز‌های گسترده‌تری کرده‌اند. آنچه این سند را برجسته می‌کند، حاشیه‌های دست‌نویس مدیران ارشد ساواک است که احتیاط محسوس رژیم پهلوی را در قبال پیشنهاد‌های عملیاتی‌تر موساد نشان می‌دهد.

در دو دهه پیش از انقلاب، شمار مدارس ابتدایی ایران از حدود ۵٬۴۰۰ به نزدیک ۲۴ هزار رسید و نرخ باسوادی در فاصله ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۶ تقریباً دو برابر شد. با این همه، بر پایه گزارشی که سیا و وزارت بازرگانی آمریکا در سال ۱۹۷۳ درباره جامعه ایران تهیه کردند، شمار بی‌سوادان کشور کم نشد و به نزدیک ۱۲ میلیون نفر رسید. این گزارش، که سال‌ها بعد برای انتشار عمومی تأیید شد، نشان می‌دهد آموزش ایران در آستانه دهه ۱۳۵۰ هنوز میان گسترش کمّی و کیفیت آموزش شکاف داشت.

اسناد اداری و کنسولی دهه ۱۳۵۰ خورشیدی، ابعاد جدیدی از نحوه اداره و آرایش پرسنلی نمایندگی پنهان اسرائیل در تهران را بر ملا می‌کند. این اسناد که شامل مکاتبات تشریفات وزارت امور خارجه ایران و برگه‌های روادید سیاسی اعزام ماموران است، نشان می‌دهد تل‌آویو با بهره‌گیری از عناوین پوششی مانند کارمند دولت و وابسته نمایندگی، کادر دیپلماتیک و امنیتی خود را روانه ایران می‌کرده است. روندی که با ثبت ورود‌های متراکم و هم‌زمان پرسنل جدید در دی‌ماه ۱۳۵۶، از حساسیت فوق‌العاده رژیم صهیونیستی نسبت به رصد تحولات داخلی ایران حکایت دارد.

در فرودین سال ۱۳۵۷،  نُه روز پس از قطع رابطه آمریکا با ایران و در پی آن «محاصره اقتصادی» کشور، وزیر آموزش و پرورش وقت (شهید محمدعلی رجایی) با بخشنامه‌ای ضمت تبیین راهبرد همیشگیِ متخاصم آمریکا در برابر مردم ایران از معلمان، دانشجویان و آحاد مردم درخواست‌هایی مطرح کرد. این بخشنامه به‌طور کلی توصیه‌هایی برای تاب آوردن در برابر محاصره اقتصادی ددمنشانه آمریکا بر علیه مردم بود.

یمن به دلیل موقعیت ژئواستراتژیک خود در کنار تنگه باب‌المندب، همواره کانون توجه سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل بوده است. آنچه از لابه‌لای اسناد و گزارش‌های تاریخی برمی‌آید، این است که اسرائیل از دهه ۱۹۶۰ میلادی به‌طور نظام‌مند در پی کسب اطلاعات و ایجاد نفوذ در یمن بوده و در این مسیر، از ظرفیت‌های اطلاعاتی ساواک نیز بهره برده است.

در نوزدهم آذر ۱۳۰۹، تشکیلات کل نظمیه مملکتی در گزارشی محرمانه به دفتر مخصوص شاهنشاهی اعلام کرد که اتباع ایرانی مسافر یا مقیم دبی، شارجه و عمانات با بدرفتاری متنفذین محلی روبه‌رو هستند؛ بدرفتاری‌ای که نه‌تنها شامل ممانعت از ورود کسانی می‌شد که لباس متحدالشکل ایرانی بر تن داشتند، بلکه با بی‌توجهی کامل حکومت‌های محلی به شکایات ایرانیان همراه بود و مقامات نظمیه آن را نتیجۀ تحریکات عمّال انگلیس می‌دانستند.

اسنادی از شهربانی و ثبت احوال دوره رضاشاه نشان می‌دهد آیت‌الله سید محمود طالقانی نخستین‌بار در سال ۱۳۱۸ و در پی اعتراض به رفتار مأموران شهربانی با یک زن محجبه بازداشت شد. این روحانی جوان که به اتهام «توهین به مأمور دولت» تحت تعقیب قرار گرفت، شش ماه را در زندان گذراند؛ رخدادی که بعد‌ها به عنوان آغاز مسیر مبارزاتی یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های نهضت اسلامی ایران شناخته شد.

جلال آل‌احمد، نویسندهٔ سرشناس، از همان آغاز فعالیت‌های فرهنگی خود زیر نظر ساواک قرار گرفت و با وجود ممنوعیت‌های مکرر، کتاب «غرب‌زدگی» را به صورت مخفیانه منتشر کرد. هم‌زمان، اظهارات حمایت‌آمیز آیت‌الله سید جعفر شبیری زنجانی دربارهٔ آل‌احمد و انتشار مقاله‌ای انتقادی از سوی او، واکنش فوری ساواک را برانگیخت و دستور بررسی همه‌جانبهٔ جلسات مخفیانهٔ روحانیون و طلاب صادر شد.

گزارش ساواک از جلسه ۲۸ آبان ۱۳۵۰ مسجد هدایت، تصویری گویا از جایگاه این مسجد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کانون‌های فکری و سیاسی نیرو‌های مذهبی در آستانه دهه ۱۳۵۰ ارائه می‌دهد. در این نشست که با حضور حدود ۷۰۰ نفر برگزار شد، آیت‌الله سیدمحمود طالقانی و شهید مرتضی مطهری به طرح مباحثی درباره اخلاق اجتماعی، حقوق شهروندی، مسئولیت فرد در برابر جامعه و علل عقب‌ماندگی مسلمانان پرداختند؛ جلسه‌ای که در کنار محتوای سخنرانی‌ها، فهرست بلندبالای حاضران آن نیز شبکه گسترده فعالان مذهبی و سیاسی مخالف حکومت پهلوی را آشکار می‌سازد.