آیت‌الله زین‌العابدین قربانی از جمله چهره‌هایی بود که فعالیت‌هایش در چندین عرصه با یکدیگر پیوند خورده بود. گزارش‌های ساواک نشان می‌دهد که او به‌تدریج به یکی از روحانیون مورد توجه دستگاه امنیتی در گیلان تبدیل شد. نفوذش در میان جوانان، بازاریان و محافل مذهبی توجه ساواک را جلب کرده و او را در زمره چهره‌های برجسته سیاسی مخالف رژیم پهلوی در منطقه گیلان قرار داده بود.

«دولت با سوءاستفاده‌ها در امر توزیع بشدت برخورد خواهد کرد»؛ این تیتر درشت روزنامه جمهوری اسلامی در ۲۲ مهر ۱۳۶۱ بود؛ تیترى که در سال‌های اولیه‌ی جنگ، یکی از مسائل مهم زندگی روزمره‌ی مردم، یعنی نحوه‌ی توزیع کالا و مقابله با تخلفات اقتصادی را در کانون توجهات قرار می‌دهد.

اسناد پیش‌رو، بخشی از پرونده ممیزی کتاب «از زبان برگ» را در وزارت فرهنگ و هنر نشان می‌دهند. در نامه‌ای با مهر «محرمانه»، درباره این کتاب نوشته شده است: «چون مطالب کتاب نامناسب تشخیص داده شده است از چاپ آن خودداری شود.» اشعاری مانند «حیف از آن گل‌ها»، «گل‌های زندان» و «نماز خوف» از جمله شعر‌هایی هستند که انتشار آنها حساسیت ممیزان را برانگیخته است.

مهر ۱۳۵۶، ده شب پیاپی، صدای شاعران و نویسندگان ایرانی در کلوب ایران و آلمان در تهران پیچید. هزاران نفر، به‌ویژه دانشجویان، پای شعر‌ها و سخنانی نشستند که از آزادی قلم می‌گفتند و سانسور و اختناق را به چالش می‌کشیدند و درباره آزادی قلم سخن می‌گفتند.

شفیعی کدکنی در دهه چهل و پنجاه از سویی به واسطه تدریس در دانشگاه تهران و از سوی دیگر ارتباط با کانون نویسندگان و برخی از روشنفکران، مورد توجه دستگاه امنیتی رژیم پهلوی قرار گرفت. هر چند گزارش‌های اولیه او را فاقد هرگونه سابقه سیاسی می‌داند، اما نام او پای بیانیه‌های کانون نویسندگان و همچنین برخی سخنان و اقداماتش در روز‌های اوج‌گیری مبارزات، موجب حساسیت ساواک روی این استاد دانشگاه می‌شود.

سال‌های ابتدایی جنگ ایران و عراق، بین رهبران دو کشور عربستان سعودی و ایران، نامه‌هایی تبادل شد که بازخوانی  آنها به خوبی نشان می‌دهد دو کشور مسلمان چه قرائت متفاوت یا حتی متضادی از حج و مناسک آن دارند. همین مساله و نوع نگرش زائران ایرانی از این مراسم به موضوع مهم نامه‌های امام خمینی و پادشاه عربستان اختصاص دارد.

مواجهه رژیم پهلوی با موسیقی و هنرمندان، از مهم‌ترین مسائل فرهنگی سال‌های پایانی این دوره بود. از نگاه شماری از موسیقی‌دانان، با محدودیت، مداخله و وابستگی به نهاد‌های رسمی همراه بود. در چنین فضایی، تلاش برای استقلال هنری و پیوند دوباره موسیقی با جامعه، به شکل‌گیری «کانون فرهنگی و هنری چاووش» انجامید.

روزنامه‌ی صبح آزادگان در ۱۴ مهر ۱۳۵۹ به استناد «نشریه میدل ایست» نوشته است که نظامی‌گری در اسرائیل به بخشی از زندگی اجتماعی مردم تبدیل شده و بخش قابل توجهی از مردان یهودی در ارتش، پلیس و نهاد‌های امنیتی فعالند.

اسناد محرمانه سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) که در دسامبر ۱۹۷۹ [آذر ۱۳۵۸] تهیه شده و بعد‌ها از طبقه‌بندی خارج گردیده‌اند، تصویر دقیقی از وضعیت اقتصادی ایران در ماه‌های پس از تسخیر سفارت آمریکا و دستگیری کارکنان آن ارائه می‌دهند. این گزارش نشان می‌دهد که واکنش اقتصادی ایالات متحده  به‌ویژه مسدود کردن دارایی‌های ایران  چگونه به‌سرعت به اختلال در تجارت خارجی، کمبود کالا‌های ضروری و فشار مستقیم بر معیشت مردم عادی منجر شد. این راهبرد متخاصم در برهه‌های دیگر، فارغ از سیاست‌های متفاوت دولت‌های جمهوری اسلامی در مسئله سیاست خارجی، به‌طور بی‌رحمانه‌ای از جانب آمریکا بر مردم ایران اعمال می‌شد.

خروج امام خمینی از عراق در مهر ۱۳۵۷، صرفاً جابه‌جایی یک رهبر سیاسی از کشوری به کشور دیگر نبود؛ این رویداد نقطه عطفی در تاریخ انقلاب اسلامی به شمار می‌رفت که معادلات مبارزه با رژیم پهلوی را دگرگون ساخت. اسناد ساواک نشان می‌دهد که مقصد اولیه امام، کویت و سپس سوریه بود، اما جلوگیری دولت کویت از ورود ایشان، نهضت اسلامی ایران را از فضای محدود نجف به کانون توجه رسانه‌های جهانی در نوفل لوشاتو کشاند.