عملیات عاشورا در مهرماه ۱۳۶۳، با هدف آزادسازی ارتفاعات میمک و تکمیل دستاورد‌های عملیات ضربت ذوالفقار طراحی و اجرا شد. این عملیات با طراحی سپاه پاسداران و مشارکت ارتش، ضمن آزادسازی مناطق اشغالی، موقعیت نیرو‌ها را در جبهه تقویت کرد و جاده بدره ـ مندلی عراق را در معرض تهدید قرار داد.

شهید محمد حسن شریف قنوتی (۱۳۱۳ -۱۳۵۹)، روحانی مبارز و از نخستین شهدای روحانی که در هفته‌های آغازین جنگ تحمیلی به یکی از چهره‌های شناخته‌شده در سازماندهی نیرو‌های مردمی در خرمشهر بدل گشت در  ۲۴ مهر ۱۳۵۹ و در مبارزه با نیرو‌های بعثی به شهادت رسید.

پس از پایان جنگ تحمیلی هشت ساله، سازمان مجاهدین خلق برای تقویت تصویر اجتماعی و سیاسی خود، به سراغ شماری از چهره‌های شناخته‌شده هنری رفت. سرگذشت این افراد یکسان نبود: برخی تا پایان همراه سازمان ماندند، گروهی پس از مدتی فاصله گرفتند و عده‌ای نیز از ابتدا در برابر دعوت سازمان ایستادند.

دیدار رهبر شهید انقلاب با جوانان استان خراسان شمالی در مهرماه ۱۳۹۱، نقطه عطفی در طرح مسئله سبک زندگی اسلامی در گفتمان عمومی بود. ایشان با عبور از نگاه مادی به پیشرفت، رفتار‌های روزمره، مناسبات اجتماعی و اخلاق عمومی را معیار‌هایی برای ارزیابی تمدن معرفی کردند و بر آسیب‌شناسی و اصلاح آنها تأکید ورزیدند.

در گفتمان سیاسی، تاریخ صرفاً روایتی از گذشته نیست و گاه، چون ابزاری برای تفسیر حال، تعریف هویت و صورت‌بندی تهدید‌ها نقش‌آفرینی می‌کند. بازخوانی گزینشی رویداد‌های تاریخی می‌تواند به ساختن مرز میان «خود» و «دیگری» و تثبیت صورت‌بندی‌های خاصی از مسائل سیاسی کمک کند. از این منظر، نحوه روایت مفهومی گذشته تاریخی فراتر از خود رویداد‌های تاریخی اهمیت پیدا می‌کند. بازتاب این کارکرد را می‌توان در نحوه ارجاع برخی سیاستمداران غربی به تاریخ ایران و پیوند دادن گذشته با مسائل سیاسی امروز مشاهده کرد.

تصمیم بریتانیا برای خروج از خلیج فارس، از اواخر دهه ۱۹۶۰ ( دهه۱۳۴۰ شمسی) معادلات سیاسی و امنیتی منطقه را وارد مرحله تازه‌ای کرد. شاه نیز آشکارا نگران این بود که با خروج بریتانیا، خلأ قدرتی در خلیج فارس ایجاد شود که رقبای منطقه‌ای یا قدرت‌های خارجی بتوانند آن را پر کنند. اسناد سازمان سیا نشان می‌دهد که اهمیت جزایر برای تهران با امنیت خلیج فارس، کنترل مسیر‌های دریایی، منابع نفتی و شکل‌گیری نظم جدید منطقه پس از خروج بریتانیا ارتباطی مستقیم داشت.

روستا یکی از مکان‌های مهم در مبارزات انقلابی و جامعه روستایی از جمله گروه‌های مؤثر در جریان انقلاب‌ها به شمار می‌رود. در جریان نهضت اسلامی مردم ایران علیه رژیم پهلوی نیز هر چند که شهر‌ها و جوامع شهری عمدتاً در کانون توجه قرار داشتند، اما روستا و روستاییان نیز در این مبارزات از سهم قابل ملاحظه‌ای برخوردار بودند.

علی امینی، نخست‌وزیر، در مصاحبه مطبوعاتی ۱۶ مهر ۱۳۴۰، در حالی برگزاری انتخابات را مشروط به آزاد بودن آن دانست و تأکید کرد که «به هیچ وجه زیربار انتخابات غیرآزاد» نخواهد رفت که هم‌زمان از وضعیت نامناسب اجتماعی و اقتصادی کشور انتقاد می‌کرد. او با اشاره به شرایط رقت‌بار بیماران جذامی در تبریز گفت زندگی یکی از آنان «بدتر از حیوان» بوده است، از گسترش «سفته‌بازی و ساختمان‌سازی» در شهرستان‌ها انتقاد کرد و با اشاره به هزینه‌های سنگین و ناکارآمد پروژه دخانیات سقز اظهار داشت که «با سی میلیون تومان می‌شد تمام کردستان را احیاء کرد».

نهاد پلیس در ایران معاصر حاصل یک تحول تدریجی از سازوکار‌های سنتی حفظ نظم به ساختاری گسترده و متمرکز است. از داروغه و محتسب و گزمه در شهر‌های ایران تا نظمیه دوره قاجار، شهربانی و ژاندارمری دوره پهلوی و سرانجام نیروی انتظامی و فراجا در نظام جمهوری اسلامی ایران، نهاد پلیس همواره متأثر از تحولات سیاسی، اجتماعی و ساختاری کشور بوده است.

خبر کشته‌شدن کلنل محمدتقی‌خان پسیان در ۱۱ مهرماه ۱۳۰۰، به سرعت در فضای فرهنگی و ادبی ایران بازتابی گسترده یافت. شاعرانی، چون عارف قزوینی، ایرج میرزا و ملک‌الشعرای بهار، هر یک با زبان و نگاهی متفاوت، تصویری از کلنل پسیان، مبارزات او و پایان زندگانی‌اش، به ثبت رساندند.