در سالهای نخست شکلگیری امارات متحده عربی، رهبران این کشور با چالش بزرگی روبهرو بودند: چگونه میتوان از فدراسیونی نوپا در منطقهای پرآشوب و در متن رقابتهای جنگ سرد حفاظت کرد؟ اسناد امنیتی دهه ۱۳۵۰ نشان میدهد که پاسخ ابوظبی به این پرسش، اتکا به تجربه و حمایت سه متحد منطقهای بود؛ ایران، عربستان سعودی و مصر. در این میان، ساواک نهتنها به آموزش نیروهای اطلاعاتی امارات پرداخت، بلکه در طراحی ساختار امنیتی و تعیین راهبردهای مقابله با تهدیدات داخلی و خارجی این کشور نیز نقشی محوری ایفا کرد.
به روایت یادداشتهای محرمانه سفارت انگلیس
عبدالحسین تیمورتاش، اولین وزیر دربار رضاشاه و از تأثیرگذارترین کارگزاران پهلوی اول، سرانجامی جز زندان، محاکمه و مرگ مرموز پیدا نکرد. اما یادداشتهای محرمانه سفارت انگلیس در ایران طی آن سالها روایتی متفاوت از این سقوط ارائه میدهد؛ روایتی که در آن، نفت، بانک ملی، بدگمانی شاه و ترس از آینده سلطنت، بیش از اتهامات مالی در سرنوشت تیمورتاش نقش داشتهاند
بررسی تاریخی بنبست راهبردی آمریکا در قبال تحریم ایران
مهر ماه ۱۳۸۳، روزنامه واشنگتنپست از تخصیص ۴۰ میلیون دلار برای «مقابله با نفوذ ایران» خبر داد و همزمان اعتراف کرد که شکاف میان پنتاگون و وزارت خارجه، دولت آمریکا را در اتخاذ سیاستی بلندمدت در قبال ایران فلج کرده است. فرامتن این خبر بیش از هر چیز دیگری مهم مینمود: ایالات متحده علیرغم تحریم ایران، حالا باید با نفوذ آن مقابله کند. این خبر، بهانهای برای مرور یک الگوی چهل و چند ساله شد؛ از نخستین تحریمها در آبان ۱۳۵۸ تا بلوکه شدن داراییهای بانک مرکزی و تحریم نفتی، آنچه بیش از خود تحریمها اهمیت دارد، ناتوانی ساختاری واشنگتن در تولید یک راهبرد منسجم است. تحریمهایی که به گفته منتقدان، نه به تسلیم ایران انجامید و نه به مدیریت آن.
ناکامی «تست عنصر اجتماعی» در خیابانهای تهران
پنجم مهرماه ۱۳۶۰، در فاصلهای کوتاه پس از ورود سازمان مجاهدین خلق به فاز مبارزه مسلحانه، یکی از مهمترین اقدامات خیابانی این سازمان در تهران رقم خورد. درواقع این رویداد پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، مهمترین تلاش سازمان برای کشاندن هواداران به خیابان و ایجاد شکاف در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایران بود و با درگیری مسلحانه، آتشزدن اتوبوسها، شهادت تعدادی از نیروهای مردمی و کشته و دستگیر شدن شماری از عوامل سازمان پایان یافت.
نقطه عطف روابط رژیم پهلوی و آل سعود
در سال ۱۹۶۵، ملک فیصل از تهران بازدید کرد و با همکاری شاه، تلاش زیادی را برای تشکیل یک اتحاد اسلامی برای مقابله با پروژه ملیگرایی عربی به رهبری جمال عبدالناصر آغاز کرد. اما با مرگ عبدالناصر در سپتامبر ۱۹۷۰، فصل دیگری با عنوان رقابت عربستان سعودی و ایران برای نزدیکی به آمریکا و نفوذ در خلیج فارس آغاز میشود.
بهروایت مطبوعات خارجی
همزمان با تشدید فشارهای سیاسی و نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و در هفتمین سال جنگ تحمیلی، آیتالله سیدعلی خامنهای، رئیسجمهور وقت ایران، در چهلودومین مجمع عمومی سازمان ملل متحد با طرح صریح مواضع جمهوری اسلامی درباره تجاوز عراق، ضرورت شناسایی و مجازات متجاوز، عملکرد شورای امنیت و حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس، روایت ایران از جنگ را در برابر افکار عمومی جهان مطرح کرد. سخنرانیای که به گزارش روزنامههای واشنگتنپست و لوموند، با واکنش هیئت آمریکایی و توجه گسترده افکار عمومی و رسانههای بینالمللی همراه شد.
پاسداشت مرجع فقید؛
آیتالله العظمی سید موسی شبیری زنجانی، از مراجع تقلید و فقهای برجسته شیعه، پس از سالها فعالیت علمی و تدریس، در ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ دار فانی را وداع گفت. زندگی او از سالهای جوانی با تحصیل نزد شماری از برجستهترین استادان حوزه و سپس تدریس و پژوهش در عرصه فقه و اصول گره خورد؛ در کنار این مسیر علمی، در جریان نهضت امام خمینی نیز در شمار روحانیونی قرار داشت که با صدور نامهها و اعلامیههایی، به تحولات سیاسی و اجتماعی آن دوران واکنش نشان دادند.
سالروز ارائه لایحه تشکیل ساواک به مجلس شورای ملی
سرویسهای اطلاعاتی در رژیمهای غیردموکراتیک نهتنها ابزار گردآوری اطلاعات، بلکه از مهمترین سازوکارهای حفظ قدرت و کنترل جامعه به شمار میروند. بررسی تجربه کشورهای مختلفی، چون رومانی، آلمان شرقی، برزیل و آفریقای جنوبی نشان میدهد که «ساواک» رژیم پهلوی نیز در چارچوب همین الگو قابل بررسی است.
تحلیلی بر گسترش جنبش والاستریت
جنبش اشغال والاستریت در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۱ (۲۶ شهریور ۱۳۹۰) از پارک زاکوتی نیویورک آغاز شد، اما در مدت کوتاهی از محدوده منهتن فراتر رفت و به صدها شهر آمریکا رسید. این جنبش در اعتراض به نابرابری اقتصادی، سلطه ساختارهای مالی و...، با بهرهگیری از اینترنت، شبکههای اجتماعی و اشغال فضاهای عمومی، الگوی تازهای برای سازماندهی و گسترش اعتراض ایجاد کرد.
جغرافیای یک کریدور استراتژیک
دریای سرخ و تنگه بابالمندب از مهمترین گلوگاههای ارتباطی جهان هستند که میان اروپا، آسیا و آفریقا پیوند برقرار میکنند. موقعیت جغرافیایی، دسترسی به مسیرهای انرژی، مجاورت با مناطق بحرانخیز و حضور قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای، این پهنه آبی را به عرصهای مهم برای رقابتهای ژئوپلیتیکی تبدیل کرده است.