مرکز اسناد انقلاب اسلامی

اسناد انقلاب / 1 بهمن 1357
در بخشی از این بیانیه می‌خوانیم؛ «برای پاسخگوئی به فرمان رهبر و همگام با خلق مسلمان ایران اعلام می‌داریم که شاه فراری، این مظهر استعمار و ستم از سلطنت ظالمانه‌اش مخلوع و نظام سلطنتی ایران ملغی و مجلسین فرمایشی و دولت دست نشانده‌ی رژیم غیر قانونی است. اطاعت از این دستگاه اطاعت از طاغوت و حرام است.»
بازخوانی مطبوعات
شهید بهشتی می‌گوید: « من آقایان (مهندس بازرگان، دکتر یزدی) را چهره‌های دوست‌داشتنی و برخوردار از صداقت و خوب می‌دانم، ولی نقطه‌نظرشان را در جهت این انقلاب هم از پیش نمی‌یافتم و روز به روز این نظر قوی‌تر می‌شد، چه در جهت مسائل داخلی انقلاب و چه در مورد مسائل خارجی انقلاب، ما معتقد بودیم انقلاب ایران، یک انقلاب جهانی است، لااقل در جهان اسلام و در دنیای مستضعفین، شاید آقایان چنین دیدی نداشتند، مخصوصا آقای مهندس بازرگان خیلی اینطورها نمی‌اندیشیدند.»
در سال 1357 و همزمان با آغاز سال نو میلادی امام خمینی طی پیامی ضمن افشای چهره رژیم، از مسیحیان جهان خواستند تا در راستای مبارزه با رژیم پهلوی و حامیانش، مردم ایران را همراهی کنند. در این پیام امام آمده است: «من از روحانیت مسیح می‏‌خواهم که سران بعض کشورهای قدرتمند را نصیحت کنند و پشتیبانی آنان را از کسی که پشت به تعالیم آسمانی نموده، تقبیح نمایند».
انتشار برای نخستین‌بار
در بخشی از نامه امام خمینی به آیت‌الله گرامی آمده است: راجع به بی‌مهری بعض آقایان مهم نیست، اگر شما به تکلیف خود عمل کنید و حساب شما نزد خدای تعالی روشن باشد. این جانب با زحمات طاقت فرسا می‌خواستم سوء ظن موجود در طبقات مختلفه سیّما تحصیل‌کرده و دانشگاهی را نسبت به علمای دین مرتفع کنم یا تخفیف دهم؛ لکن خود آقایان راضی نیستند یا بعض آنها وَ اللهُ مِن وَرائِهِم مُحیطٌ و بعض مطلب را شاید ادراک نکرده‌ام.
آیت‌الله سید عبدالحسین دستغیب نماینده امام خمینی(ره) و امام جمعه شیراز در 20 آذر 1360 توسط منافقین به شهادت رسید. شهادت این یار دیرین امام و انقلاب در مطبوعات و رسانه‌های آن دوران بازتاب گسترده‌ای داشت. شخصیت‌های سیاسی، نهادها و ارگان‌های مختلف با صدور پیام‌هایی شهادت آیت‌الله دستغیب را تسلیت گفتند.
به روایت اسناد| حمایت آیت‌الله مدرس از میرزا کوچک خان
همزمان با فعالیت‌های نهضت جنگل جمعي از مسلمانان درباره ماهيت ميرزاكوچك‌خان سردار جنگل و انقلاب جنگلي‌ها از مدرس استفتاء مي‌كنند، آیا محاربه با جمعیتی که پنج سال است به نام اتحاد اسلام و جنگلی‌ها در حدود گیلان قیام کرده فقط به قوای مادی و معنوی ایرانی اتکا و اتکال داشته و حقیقتا موجب افتخار و شرافت ایران و ایرانی است چه صورت دارد؟ شهید مدرس در جواب به این سؤال اهداف نهضت جنگل را بر هر مسلمانی لازم می‌دانند.
وحدت فرق و مذاهب اسلامی به ویژه تشیع و تسنن در قرن اخیر همواره مورد تأکید علما و بزرگان دینی بوده است. این رویکرد که به ابتکار آیت‌الله العظمی بروجردی پایگذاری و گسترش یافت بر حیات مسلمانان جهان تأثیر بسزایی داشت.در همین زمینه منابر وعظ و سخنرانی یکی از بهترین موقعیت‌ها برای گسترش این فرهنگ وحدت اسلامی بود. در این‌باره در گزارشی از شهربانی زاهدان در سال 1328 از سخنرانی حجت‌الاسلام فلسفی آمده است:ساعت 4 روز 12 ماه جاری[آبان] آقای فلسفی واعظ معروف با هواپیما وارد استقبال شایانی از طرف کلیه اصناف و طبقات از [ناخوانا] پس از چند ساعت استراحت بر حسب دعوت فرماندار کل و اهالی، در حسینیه ، بالای منبر رفته سخنرانی جالب و مؤثری مبنی بر اختلافات بین طبقات مسلمین خصوصاً شیعه و سنّی و مودت و برادری کلیه مسلمانان جهان ایراد[کرد].
به روایت اسناد
در گزارشی به ساواک در سال 1357، درباره تاکید امام خمینی به وحدت شیعه و سنی در دیدار با نماینده جلال طالبانی آمده است: [امام] خمینی به وی اظهار داشته که شیعه و سنی همه مسلمان و برادر هستند و اختلافات موجود بایستی از میان برداشته شود و اتحادی مابین آنان به وجود آید.
اداره کل سوم ساواک از فعالیت‌های مبارزاتی شهید تندگویان در سال 1353 گزارش داد: «نامبرده بالا یکی از افراد متعصب مذهبی و دارای افکار انحرافی بوده که پس از ورود به دانشکده نفت و دوستی با برخی از عناصر ناراحت دیگر و با داشتن زیربنای فکری مذهبی و شرکت در محافل مختلف و جلسات سخنرانی دکتر شریعتی معتقد به مبارزه علیه رژیم پهلوی از طریق تبلیغ و پیام گردیده و برای خودسازی مبادرت به مطالعه نوشته‌های دکتر شریعتی می‌نماید. مشارالیه پس از پیدا نمودن آمادگی‌های لازم دلیل فقر و عقب‌ماندگی مردم را رژیم کنونی تصور نموده و با تبعیت از خواسته‌های [امام] خمینی خواهان ایجاد حکومت اسلامی در کشور گردیده و برای بالا بردن آگاهی مردم شروع به مبادله کتب و اعلامیه‌های مضره می‌نماید که به همین دلیل یادشده در مورخ 15/8/2532 دستگیر و به یکسال حبس محکوم می‌گردد.»
«استاندار استان نهم» به تاریخ 28 دیماه 1326 به «ریاست اداره شهربانی» نوشت: «بطوری که اطلاع حاصل شده، روزهای 28 و 29 ماه صفر که مصادف با شهادت حضرت امام رضا بوده است، ضمن دستجاتی که در معابر حرکت نموده‌اند، تعداد زیادی زنجیرزن که مدت‌ها متروک بوده، دیده شده. چون در سنوات گذشته و حتی ایام عاشورا به هیچوجه چنین نظایری مرسوم و معمول نبود و سابقه نداشت، قدغن نمائید اعلام دارند که این اقدام با اجازه چه مقامی بوده است و چرا جلوگیری نشده؟»