تصاویری از جمعهی سیاه
پایگاه اطلاعرسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ هفده شهریور ۱۳۵۷، که در حافظه جمعی ایرانیان با نام «جمعه سیاه» ثبت شده است، یکی از سرنوشتسازترین روزهای تاریخ معاصر ایران به شمار میآید. در آن روز، هزاران نفر از مردم تهران با وجود اعلام حکومت نظامی، به نشانه اعتراض به رژیم پهلوی در میدان ژاله (که بعدها به میدان شهدا تغییر نام یافت) گرد آمدند. تظاهرکنندگان خواستار پایان حکومت شاه، آزادی زندانیان سیاسی و برقراری عدالت اجتماعی بودند.
نیروهای نظامی به دستور دولت وقت صفوف مردم را به رگبار بستند. صدها نفر در میدان و خیابانهای اطراف کشته و زخمی شدند. هرچند آمار رسمی حکومت وقت شمار جانباختگان را محدود اعلام میکرد، منابع انقلابی و شاهدان عینی از صدها کشته سخن گفتند. این خونریزی سنگین شوکی عظیم در جامعه پدید آورد و شکاف میان حکومت و مردم را غیرقابل ترمیم ساخت.
«جمعه سیاه» نقطهای تعیینکننده در روند انقلاب اسلامی بود. پس از این واقعه، بسیاری از اقشار میانهرو که هنوز امید به اصلاحات داشتند، نسبت به بقا و مشروعیت رژیم پهلوی ناامید شدند و به صفوف انقلابیون پیوستند. رسانههای جهانی نیز با پوشش گسترده ماجرا، حکومت شاه را زیر فشار بینالمللی قرار دادند. این واقعه عملاً راه هرگونه مصالحه یا بازگشت به وضعیت پیشین را بست و حرکت انقلاب را شتابی تازه بخشید؛ مسیری که کمتر از پنج ماه بعد به سقوط رژیم پهلوی و پیروزی انقلاب اسلامی منتهی شد.
تصاویری در آرشیو مرکز اسناد انقلاب اسلامی درخصوص این رویداد خونین موجود است که از نظر میگذرد:
