ماشین کشتار شاه در هفدهم شهریور ۱۳۵۷

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ در گفت‌وگویی با «گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی»، فضل‌الله فرخ(از مبارزین انقلابی در دوره ستم شاهی) از تجربه‌ی مستقیم خود در روز هفدهم شهریور ۱۳۵۷ سخن می‌گوید. او روایت می‌کند که آن روز، هنگامی که نیروهای نظامی میدان ژاله را در محاصره گرفته بودند، خودش نیز در میان جمعیت حاضر شد. هدفش این بود که مردم را آگاه سازد تا به دام سربازان نیفتند و از تیررس گلوله‌ها دور بمانند.

فرخ می‌گوید که شدت خشونت سربازان شاه فراتر از تصور بود؛ حتی برخی افسران، نارنجک به همراه داشتند. او که در نزدیکی خودروهای نظامی قرار داشت، با چشمان خود دید که چگونه سربازان بی‌محابا به سوی مردم آتش می‌گشودند.

او یادآور می‌شود که این تیراندازی‌ها تنها به میدان ژاله محدود نشد. در دیگر نقاط شهر، مانند میدان شوش، نیز سربازان برای ایجاد رعب و وحشت، بی‌هدف به سوی مردم شلیک کردند و شمار زیادی را به خاک و خون کشیدند.

فرخ این وقایع را به‌روشنی نشانه‌ای از خشونت افسارگسیخته رژیم پهلوی علیه مردم بی‌دفاع می‌داند؛ خشونتی که خود از نزدیک شاهد آن بود و تلاش داشت در همان لحظات سخت، مردم را از خطر آگاه سازد.