اسنادی از مبارزات آیتالله سید مصطفی خمینی در سال ۱۳۴۳
پایگاه اطلاعرسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ پس از سخنرانی امام خمینی علیه کاپیتولاسیون در آبان ماه ۱۳۴۳ و دستگیری و تبعید ایشان به ترکیه فضای ملتهبی در کشور به وجود آمد. علما و مردم مذهبی به میدانداری فرزند ارشد امام، آیتالله سید مصطفی خمینی مخالفتها علیه رژیم را تشدید کردند تا جایی که ساواک نتوانست فعالیتهای حاج آٔقا مصطفی را نادیده بگیرد و مجبور به بازداشت و دستگیری وی شد.
گزارشگر ساواک در سندی مورخ ۱۴ آبان ماه ۱۳۴۳ آورده است: موضوع: سید مصطفی خمینی. برابر گزارش ساواک قم نظر به اینکه نامبرده فوق پس از دستگیری پدرش آیتالله خمینی در صبح مورخه ۱۳ آبانماه ۱۳۴۳ با جمعآوری اشخاص و مراجعه به منزل آیات و تحریک بازاریان در قم ایجاد تشنج مینمود توسط مأمورین ساواک و شهربانی قم دستگیر و در ساعت ۲۱ وسیله این ساواک به زندان قزلقلعه تحویل گردید.»

پس از دستگیری و تحویل به زندان قزلقلعه سریعا حکم قرار بازداشت برای حاج آقا مصطفی صادر میشود که وی به حکم صادره اعتراض میکند.

اما علیرغم اعتراض، حاج آقا مصطفی بازداشت شده و پس از بازجویی تحویل زندان میگردد و مدت ۵۷ روز را در سلول انفرادی سپری میکند.

اما حاج آقا مصطفی از آن جائی که علم مبارزه را به دوش دارد، طی حرکت حسابشدهای اجازه خاموشی شعلههای نهضت را نمیدهد و طی نامهای آیتالله اشراقی را وکیل خود و امام برای رجوع مردم انتخاب میکند تا بدین طریق ارتباط مردم با بیت امام همچنان برقرار بماند. وی در این نامه مینویسد: «بعدالحمد والثنا فان جناب العلامة الفاضل حجةالاسلام آقا حاج شیخ شهابالدین اشراقی دامتبرکاته از قبل حقیر وکیل هستند. در اخذ وجوه شرعیهای که بناست به دست من برسد که از قبل آقای والد مدظله وکیل هستم و وکیل در توکیل میباشم و آن را به مصارف شرعیه و محال مقرره برسانند و یا آن که حفظ کنند تا تکلیف برای بعد از آن مقرر شود و نیز میتوانند رسید داده و امضا فرمایند.»

همچنین حاج آقا مصطفی با حفط ارتباط خود با علما، پیامهای خود را از زندان به آنان رسانده و فعالیتها را ساماندهی میکند بطوری که در گزارشی از ساواک در ۱۹ آذر ۱۳۴۳ آمده است: «ظرف چند روز اخیر آیتاللهزاده فرزند آیتالله خمینی به اطلاع بعضی از علما و روحانیون حوزه علمیه قم رسانیده که پس از تبعید آیتالله خمینی مشارالیه کوچکترین اطلاعی از سرنوشت و حتی سلامت و حیات نامبرده ندارد و بدین طریق از آنان بالاخص آیتالله خوانساری برای به دست آوردن خبری از آیتالله خمینی استمداد نموده است. شنیده میشود اشاعه این موضوع در محافل مذهبی قم باعث تحریک عدهای از طرفداران و علاقمندان آیتالله خمینی گردیده ...»

بالاخره ساواک که از تأثیرات پیامها و مراودات حاجآقا مصطفی مستأصل میشود، مجبور به مذاکره با وی شده و فرزند امام فقط درخواست ملحق شدن به پدر را مطرح میکند.

بدین ترتیب در اولین گام حکم زندان حاج آقا مصطفی «به قرار التزام عدم خروج از حوزه قضائی تهران به وجه التزام به مبلغ پنجاه هزار ریال تا پایان دادرسی و صدور و اجرای حکم تبدیل میگردد» و پس از آن آزاد میشود.

با آزادی حاج آقا مصطفی در ۹ دی ۱۳۴۳ و ورودش به قم شور انقلابی دوباره به مردم و حوزههای علمیه بازمیگردد و ساواک نیز در انتظار مسافرت وی به ترکیه میماند. اما حاجآقا مصطفی با درایت خود و در مشورت با علما از رفتن به ترکیه صرفنظر میکند تا ساواک مجبور شود وی را نیز مانند پدرش تبعید کند که اثر آن به مراتب در روند مبارزه بیش از پیش شود.