قاب‌های تاریخی انقلاب؛
روزهای میانه بهمن ماه ۵۷ خیابان های شهرهای مختلف ایران صحنه حمایت های گسترده مردمی از نخست وزیری بازرگان به توصیه امام خمینی بود.
کد خبر: ۱۰۹۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۱۶
به‌مناسبت سالگرد درگذشت مهندس بازرگان
«تیمسار ناصر مقدم رئیس ساواک که به ملاقات و مصاحبه با آقایان مهندس صباغیان مهندس مقدم مراغه‌ای و مانیان به زندان آمده بود، با بنده مذاکره مفصل کرد و اظهار داشت که اعلیحضرت حالا به گفته سابق شما که شاه در رژیم مشروطیت، سلطنت میکند نه حکومت برگشته اند. من هم بلافاصله گفتم ولی متأسفانه دیر شده است و جایی برای باور کردن نمانده است.»
کد خبر: ۹۸۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۱/۰۱
گزارش بازجویان از یک بازجویی
در سال ۱۳۵۶، که از طرف حکومت پهلوی، آزادی زبان و قلم و اجتماعات و ایجاد فضای آزاد سیاسی با تاکید و تکرار اعلام می‌شد، آزادیخواهان از جمله آقایان دکتر حاج سید جوادی، مهندس مقدم مراغه‌ای، داریوش فروهر، دکتر سنجابی، دکتر سحابی، دکتر پیمان و مهندس بازرگان دور هم جمع شدند و به اتفاق عده‌ای از سرشناسان و متدینین و طرفداران قانون اساسی و اعلامیه جهانی حقوق بشر، «جمعیت ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر» را تشکیل دادند. جمعیت مزبور، نامه‌ای برای شاه و نامه‌هایی برای معرفی اتحادیه بین‌المللی حقوق بشر، عفو بین‌الملل و سازمان ملل نوشت. لابلای مدارک، یک نمودار با عنوان «مصور تاریخی حرکت‌های سیاسی در ایران» و یک بسته اعلامیه به امضای نهضت آزادی ایران، تحت عنوان «راه نجات ایران از این بن‌بست حاضر: هشدار نهضت آزادی ایران به شاه و ملت» به تاریخ ۱۳۴۷٫۶٫۶ وجود داشت.
اینها اظهارات مهندس بازرگان است، نخست‌وزیر دولت موقت در بازجویی‌هایش پس از هفده شهریور ۵۷ از فعالیت‌های سیاسی نهضت آزادی و جمعیت حقوق بشر در اواخر رژیم پهلوی.
کد خبر: ۹۳۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۲۶
به روایت بولتن سری ساواک
پس از هفده شهریور، تعداد زیادی از فعالین سیاسی دستگیر شدند. یکی از این دستگیرشدگان، مهندس بازرگان بود که ۱۸ شهریور دستگیر و روز ۲۶ همان ماه آزاد شد. وی که مؤسس نهضت آزادی بود، در بازجویی‌های خویش، تحلیلی خواندنی از اوضاع روز ارائه می‌دهد. او از اختلافاتش درباره‌ی حکومت با امام خمینی می‌نویسد و اینکه مبارزه از اختیار نیروهای قدیمی سیاست خارج شده و به دست جوانان حامی امام خمینی افتاده است. این تحلیل‌ها، در بولتن ویژه‌ی ساواک که مخصوص شخص محمدرضا پهلوی تهیه می‌شد، منتشر و در اختیار شاه قرار می‌گرفت و چنین مهر می‌شد: از شرف عرض پیشگاه مبارک شاهنشاه آریامهر گذشت.
کد خبر: ۹۲۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۱۸
بازنشر/ چرا بازرگان؟
امام خمینی در شب پانزدهم بهمن ماه اعضای شورای انقلاب را فراخواندند و به رای‌زنی پرداختند. دراین جلسه که از ساعت 17 تا 23 شب در پشت درهای بسته ادامه یافت، نخست‌وزیری بازرگان تصویب گشت و در شانزدهم بهمن ماه اعلان رسمی یافت.
کد خبر: ۸۳۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۱/۱۶
شما بپرسید
یکی از مخاطبان «شما بپرسید» پرسیده است: «ارتباط آیت‌الله طالقانی با سازمان مجاهدین خلق و نهضت آزادی به چه شکلی بود؟ بعد از انقلاب با آن روندی که این دو گروه پیدا کردند که حضرت امام(ره) به صراحت مقابلشان ایستادند، موضع آیت‌الله طالقانی چه بود؟
کد خبر: ۷۶۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۱/۲۴
بازخوانی بخشی از نامه سرگشاده دکتر شیبانی به مهندس بازرگان
آقای مهندس بازرگان الان نکته‌ای به خاطرم رسید که شنیدن آن برای شما هم خالی از لطف نیست. شهید مطهری در بازگشت از پاریس جمله‌ای را به نقل از امام عرضه داشت که هنوز هم تکان‌دهنده است. عده‌ای هم این ایرادات اینچنینی را نزد امام مطرح کرده و گفته بودند که آقا مردم دارند جا می‌زنند امام پاسخ فرموده بودند: «با مردم باشید وگرنه جا می‌مانید».
کد خبر: ۷۴۶۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۰/۲۹
به روایت آیت‌الله احمدی میانجی
آیت‌الله احمدی میانجی: «در قبل از پيروزى انقلاب يادم مى‌آيد كه من در ميانه بودم. سربازهاى فرارى به پادگان برگشتند اما آنها قبولشان نمى‌كردند و مى‌گفتند: «برويد. بعداً بياييد» به همين جهت خود من كه طلبه بودم، مجبور شدم براى حفاظت از پادگان ميانه، پنجاه الى شصت نفر از مردم بيچاره سربازى رفته دهات خودمان را با خرج خودشان به حفاظت از پادگان بفرستم.»
کد خبر: ۷۲۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۸/۱۵
کلاس تاریخ
بازرگان در نوفل لوشاتو سر انگشت خود را روی زمین گذاشت و خطاب به امام گفت: «آقا! ایران سه رکن دارد، شاه، امریکا و ارتش. شاه که رفتنی نیست، امریکا و ارتش هم که پشت به پشت هم حامی سلطنت هستند؛ پس هیچ کاری نمی‌توان کرد.» ولی جواب امام یک جمله بیشتر نبود: «شاه باید برود!»
کد خبر: ۷۲۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۸/۱۵
کلاس تاریخ
حکم امام مبنی بر واجب التقل بودن سلمان رشدی مورد تائید و حمایت قاطع مردم ایران و کشورهای اسلامی جهان قرار گرفت اما مهندس مهدی بازرگان به بهانه «مخالفت با خشونت» به دفاع از دشمنان اسلام پرداخت. بازرگان فتوای امام را غیر فقهی دانست و مبانی روایی فتوای ایشان را زیر سوال برد. او پا را از بحث مصالح سیاسی فراتر گذاشت و اصل حکم قتل مرتد را انکار کرد.
کد خبر: ۵۹۹۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۲۰
برگی از خاطرات آیت‌الله فاضل استرآبادی
وقتی كه ضد انقلاب (در بهمن 1360) به آمل و مردم آن حمله كرد، بنده در آنجا حاضر شدم و در مراسم‌های مختلفی كه برگزار گردید، شركت كردم؛ چه مراسم سوم شهدا، چه هفتم و چه چهلم. به همین مناسبت از یكی از نمایندگان كه نوبت نطق قبل از دستور او بود، حدود دو دقیقه وقت گرفتم و در این مدت اندك در مورد جریان آمل و در مذمت سازمان مجاهدین خلق و ضدانقلاب صحبت كردم.
کد خبر: ۵۸۸۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۳/۲۵
در سال‌های آغازین دهه چهل، شاه به امید اجرای اصلاحات ارضی و خلع سلاح رقبای خود، از فشار سیاسی کاست و فضای سیاسی کشور را باز کرد. بازرگان و همفکران او از این فرصت استفاده کردند و با بهره‌گیری از تجربه فعالیت در نهضت مقاومت ملی، تصمیم گرفتند گروه سیاسی دیگری را به‌وجود آورند که هویت مذهبی – اجتماعی داشته باشد و بر ضرورت حکومت دمکراتیک تاکید ورزد. از این روی نهضت آزادی ایران را در بیست و پنجم اردیبهشت ماه 1340 بنیان نهادند.
کد خبر: ۵۸۰۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۲۷
روایتی از دیدار امام خمینی و بازرگان در پاریس
ولی‌الله چه‌پور می‌گوید: «آقای مهندس بازرگان اظهار داشت که شاه از کشور برود و ما ولیعهد را به عنوان نایب السلطنه بپذیریم و شورای سلطنت بر امور کشور نظارت نماید و البته این شورا زیر نظر ما کار کند و در واقع این تشکیلات به صورت موقت به اداره‌ی امور مملکت بپردازد تا اینکه شورای انقلاب تصمیماتی را در رابطه با تغيير قانون اساسی اتخاذ نماید و آن را در صحن مجلس طرح و به رأی مردم بگذارد. حضرت امام فرمودند: سلطنت نباید به هیچ صورتی باقی بماند بلکه باید جمهوری اسلامی را به رأی مردم گذاشت.»
کد خبر: ۵۴۸۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۳۰
بازخوانی مطبوعات
شهید بهشتی می‌گوید: « من آقایان (مهندس بازرگان، دکتر یزدی) را چهره‌های دوست‌داشتنی و برخوردار از صداقت و خوب می‌دانم، ولی نقطه‌نظرشان را در جهت این انقلاب هم از پیش نمی‌یافتم و روز به روز این نظر قوی‌تر می‌شد، چه در جهت مسائل داخلی انقلاب و چه در مورد مسائل خارجی انقلاب، ما معتقد بودیم انقلاب ایران، یک انقلاب جهانی است، لااقل در جهان اسلام و در دنیای مستضعفین، شاید آقایان چنین دیدی نداشتند، مخصوصا آقای مهندس بازرگان خیلی اینطورها نمی‌اندیشیدند.»
کد خبر: ۵۴۸۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۳۰