مرکز اسناد انقلاب اسلامی

برچسب ها - روزهای خونین انقلاب اسلامی
فاجعه‌‌ سینما ركس‌ خشم‌ مردم‌ ایران‌ را در سرتاسر كشور برانگیخت‌. آبادان‌ یكپارچه‌ علیه‌ رژیم‌ قیام‌ كرد. گرچه‌ دولت‌ از اعلام‌ حكومت‌ نظامی‌ در آبادان‌ شرمگین‌ بود، ولی‌ عملاً در آبادان‌ حكومت‌ نظامی‌ برقرار كرد و تا هفتم‌ كشته‌شدگان‌ تعداد بسیاری‌ از مردم‌ آبادان‌ با ضرب‌ گلوله‌‌ نیروهای‌ رژیم‌ شهید و مجروح‌ شدند. مردم‌ در شهرهای‌ مشهد، كرمان‌، تهران‌، قم‌ و چند شهر دیگر تظاهرات‌ خونینی‌ به‌ دفاع‌ از مردم‌ آبادان‌ برپا كردند. رژیم‌ نه‌ تنها نتوانست‌ از این‌ اقدام‌ ناجوانمردانه‌ استفاده‌ كند، بلكه‌ شدت‌ نفرت‌ مردم‌ موجب‌ سقوط‌ دولت‌ آموزگار گردید.
کد خبر: ۶۵۷۸   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

جمعيت‌ به‌ شدت‌ تحت‌ تأثير سخنان‌ آقای راشد قرار گرفت‌ و به‌ محض‌ تمام‌ شدن‌ مراسم‌ در خيابان‌ها دست‌ به‌ تظاهرات‌ زدند. تظاهرات‌ هر لحظه‌ گسترش‌ پيدا می‌كرد. شهربانی توان‌ مقابله‌ را در خود نديد؛ لذا از نيروهای از قبل‌ پيش‌بينی شده‌ ژاندارمری كمك‌ خواست‌ و آنان‌ به‌ كمك‌ نيروهای پليس‌ با مردم‌ درگير شدند. ساعت‌ 10:30 بود كه‌ «دو فروند هلیكوپتر» شنوك‌، 80 كماندوی «اعزامی از مركز توپخانه‌ اصفهان‌» را به‌ محل‌ درگيری رساندند.
کد خبر: ۶۵۶۸   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

یكشنبه خونین مشهد
آن روز، روز عجیبی بود. خبرهایی که می‌رسید، نشان‌دهنده‌ کمال وحشیگری و جنایت دستگاه بود. از جمله خبرها این بود که ماشین‌های ارتشی در خیابان‌ها راه افتادند و هرجا صف نفت یا صف نان می‌بینند، که آن‌روزها زیاد دیده می‌شد، به رگبار می‌بندند. عده‌ای از زنان و مردان، بچه و کوچک و بزرگ را در میان صف‌ها به رگبار بسته‌اند که بعضی شهید و مجروح شدند.
کد خبر: ۶۵۶۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

خون و خفقان در گرگان
سید محمد رئیسی در ارزیابی نهایی خود در مورد حادثه‌ 5 آذر خاطرنشان می‌سازد: «حادثه‌ 5 آذر بسیار رقت‌بار بود و هیچ ضرورتی نبود كه مأمورین چنین جنایتی را مرتكب شوند. زیرا هنوز كاری از سوی مردم انجام نشده ‌بود كه مأمورین شهربانی با ایجاد رعب و وحشت و تیراندازی به ‌طرف جمعیت آنها را به خاك و خون كشیدند. به‌همین خاطر پنجم آذر از سیاه‌ترین حوادث در گرگان در دوره‌ رژیم خونریز پهلوی است...».
کد خبر: ۶۵۶۶   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

درگیرهای خونین آن روز و زد و خوردهای خشونت‌بار که تا پاسی از شب ادامه یافت، سبب شهادت سه نفر در همان بعد از ظهر گردید؛ این خشونتِ عوامل رژیم بیش از 20 نفر مجروح هم بر جای نهاد. یکی از مجروحان حادثه به نام حمید نامجو در روز 30 آذرشهد شهادت را سر کشیده و به‌ سوی معبود ابدی شتافت و بدین‌ترتیب تعداد شهدای روز 24 آذر به چهار نفر افزایش یافت.
کد خبر: ۶۵۶۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

پلیس ابتدا با باتوم و سپس با شلیك تیرهوایی و بعد از آن با تیراندازی مستقیم، مردم را هدف قرار داد. پس از چنین فاجعه‌ عظیمی، رژیم به منظور پاداش به رئیس پلیس قم، سرهنگ رزمی، بلافاصله او را به درجه‌ تیمساری ارتقا داده و به عنوان رئیس پلیس، به مناطق دوردست در جنوب كشور یعنی آبادان منتقل كرد.
کد خبر: ۶۵۶۱   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

در حین سخنرانی سخنران اجتماع، فرماندار نظامی با فحاشی سعی كرد از ادامه‌ مراسم جلوگیری به عمل آورد. در نتیجه موجب درگیری بین طرفین شده و با تیراندازی از سوی مأموران به اجتماع‌كنندگان 7 تن به شهادت رسیده و عده‌ای مجروح شدند.
کد خبر: ۶۵۶۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

روزنامه‌ نوید در این ارتباط، گزارشی برخلاف ادعای مزبور ساواك ارائه كرده است. در این گزارش چنین آمده است: «تیراندازی و درگیری كه از ساعت 2 بعد از ظهر شروع شده بود، در محوطه و حتی صحن شاهچراغ تا 5 ساعت ادامه یافت و مردم به خاك می‌افتادند. نیروهای مسلح شاه صدها دوچرخه و موتورسیكلت و خودروی مردم را اطراف مسجد نو آتش زدند. تنها در فاصله‌ بین مسجد نو و شاهچراغ، 200 نفر بر اثر گلوله مجروح شدند.
کد خبر: ۶۵۵۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

بیشتر شهدا به بیت حاج آقای فخر منتقل شده بود، اما شماری از آنان را مأموران به سردخانه‌ بیمارستان برده بودند و «به‌خاطر اینکه خانواده‌‌های آنها را از نظر روحی آزار دهند، اعلام کردند هرکس می‌‌خواهد جنازه‌‌ها را ببرد، باید به ازای هر تیر دو هزار تومان پرداخت کند...» با اعلام این خبر توسط شهربانی سبزوار، عده‌‌ای از جوانان انقلابی سبزوار از جمله حسین محرومی و موسی‌الرضا امین‌الزارعین به همراه دو نفر دیگر تصمیم ‌‌گرفتند شبانه به بیمارستان رفته و جنازه‌ شهدا را خارج كنند.
کد خبر: ۶۵۵۸   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

آبان ماه خونین ساری
شیخ عبدالحمید عبدالاحد که به دلیل وضعیت بارداری همسرش خود را به منزل رسانده بود درباره چگونگی دستگیری‌اش می‌گوید: «جمعیت بی‌شماری بدون اطلاع ما از مسجد رضاخان در خیابان نادر آن روز و جمهوری امروز حرکت کرد. ما هم خیلی خوشحال شدیم و به جمعیت پیوستیم. شعار داده می‌شد؛ «این شاه آمریکایی اعدام باید گردد، جمهوری اسلامی ایجاد باید گردد تا شاه کفن نشود این وطن وطن نشود، سگ زرد برادر شغال است، این سلطنت بر توله‌سگ محال است»، در این راهپیمایی اکثراً جوانان شرکت کرده بودند...
کد خبر: ۶۵۵۷   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

روز خونین دزفول
استوار دوم محمد‌رضا نساج از درجه‌داران تیپ 2 زرهی دزفول در جلسه‌ دادگاه سرتیپ غفاریان گفت: «نقشه‌ حمله به دزفول در 27 دی ماه 1357 توسط تیمسار غفاریان و درجه‌داران رده بالای تیپ، طراحی شده بود. وی اضافه می‌كند كه در ساعت 11 همان روز از طریق لشكر 92 زرهی به ركن دوم و ضد اطلاعات خبر دادند كه ما می‌خواهیم یك سری عملیات در شهر انجام دهیم...
کد خبر: ۶۵۵۶   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

بازخوانی فاجعه جمعه سیاه
در مدت‌ چند ثانیه‌ صدها نفر در خاك‌ و خون‌ غلطیدند. مردم‌ بی‌مهابا مجروحین‌ و شهدا را بر روی‌ دست‌ به‌ سوی‌ بیمارستان‌ها حمل‌ می‌كردند. اتاق‌ها، راهروها و حیات‌ بیمارستان‌ها مملو از مجروح‌ و جنازه‌ بود. مردم‌ اطراف‌ بیمارستان‌ها خانه‌های‌ خود را برای‌ پذیرش‌ مجروحین‌ مهیا می‌كردند. هر كس‌ هر چه‌ از لوازم‌ پزشكی‌، پنبه‌، پانسمان‌ و ملافه‌ داشت‌ به‌ بیمارستان‌ می‌آورد.
کد خبر: ۶۵۵۵   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

قیام‌ 29 بهمن‌ تبریز ابعاد گسترده‌ای‌ داشت‌، حتی‌ رژیم‌ نتوانست‌ عمق‌ وسعت‌ را نادیده‌ بگیرد. روزنامه‌‌ اطلاعات‌ زیر نظر ساواك‌ اعلام‌ كرد: «در این‌ تظاهرات‌ 6 كشته‌ و 125‌ نفر مجروح‌ شده‌اند. هفتاد و سه‌ بانك‌، هشت‌ سینما، چهار هتل‌ و انستیتوتكنولوژی‌ خسارت‌ دیده‌اند.»
کد خبر: ۶۵۵۳   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

انقلاب اسلامی در ارومیه
روزنامه‌ كیهان در گزارشی مفصل این حادثه را این‌گونه مخابره كرد: «روز دوم بهمن ابتدا یك گروه 500 نفری درحالی‌كه عكس شاه را در دست داشتند، در خیابان پهلوی رضائیه [ارومیه] تظاهراتی به نفع رژیم برپا كردند. دقایقی بعد یك تانك ارتشی همراه با تعدادی درجه‌دار به آنان ملحق شدند و آن‌ها هم شروع به تظاهرات كردند.
کد خبر: ۶۵۵۲   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

پنج‌شنبه‌ خونین
ساواك ارومیه در گزارشی ادعا كرد: «شخصی به نام آخوند حسنی از شهرستان مهاباد چند نفر از عشایر را به رضائیه آورده در پشت‌بام مسجد اعظم مستقر و از همان جا اقدام به تیراندازی نموده‌اند.»
کد خبر: ۶۵۵۱   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

این تظاهرات با هماهنگی آیت‌الله قاضی طباطبایی در تبریز و اردبیل برپا شد. در این روز مغازه‌ها و بازار شهر به جز نانوایی‌ها و بعضی از ادارات تعطیل شد و تظاهرات گسترده‌ای در گوشه و كنار شهر به راه افتاد كه طی آن در اثر تیراندازی مأموران چهار نفر به شهادت رسیده و بیش از 58 نفر از جمله 18 نیروی نظامی مجروح شدند.
کد خبر: ۶۵۵۰   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸

8 بهمن 1357
هایزر دستور داد «با استفاده‌ از گاز اشك‌آور و تیراندازی‌ هوایی‌ بر سر تظاهركنندگان‌ پرداخته‌ شود. اگر مؤثر نبود لوله‌ تفنگ‌ها باید پایین‌ می‌آمد تا بفهمند كه‌ ارتش‌ اهل‌ عمل‌ است‌. قره‌باغی‌ فوراً با بختیار صحبت‌ كرد و بعد آجودانش‌ را خواست‌ و به‌ زبان‌ فارسی‌ به‌ او دستور آتش‌ داد». قره‌باغی‌ به‌ هایزر گفت‌: «همان‌ طور كه‌ تصمیم‌ گرفته‌ایم‌ عیناً عمل‌ خواهد شد.»
کد خبر: ۶۵۴۹   تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۱۱/۰۸