فراز و فرود دولت مستعجل جمشید آموزگار (مرداد 1356-شهریور 1357) روایتی آموزنده است از اینکه چگونه ریاضت ناگزیر می‌تواند در همراهی با بحران‌های اجتماعی-سیاسی، آتشفشان نیمه‌خاموش خواسته‌های انباشت‌شده عمومی را فعال کرده و به فوران درآورد.
کد خبر: ۹۱۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۰۸
معاهده پاریس و جدایی هرات و افغانستان از ایران؛
پیمان پاریس پس از محاصره هرات توسط ایران و حمله بریتانیا به جنوب ایران و با وساطت فرانسه منعقد شد. این عهدنامه علاوه بر جدایی هرات و حق حاکمیت ایران بر سایر مناطق افغانستان استقلال سیاسی ایران را نیز خدشه‌دار کرده و حقوق کنسولی قابل توجهی را برای بریتانیا ایجاد کرد و زمینه دخالت‌های آینده بریتانیا در قبال ایران شد. همانگونه که محمدشاه گفته بود دولت بریتانیا قدرت بزرگی بود و ایران توان جنگی مقابله با آن را نداشت و در عرصه دیپلماسی نیز مقهور نیرنگ انگلیسی شد.
کد خبر: ۹۱۵۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۰۶
دیدگاه
بی‌اغراق، فاجعه‌بارترین سیستم حکومتی‌ای که بشر به خود دیده، سیستم «محاصصة» است. محاصصة یعنی تقسیم مناصب حکومتی بر اساس وابستگی‌های قومی و مذهبی. در دنیا، فعلاً عراق و لبنان رسماً چنین سیستمی دارند و می‌بینیم هربار هنگام انتخاب رؤسای سه قوه (یا در لبنان حتی هنگام انتخاب فرمانده ارتش و فرمانده نیروهای امنیت داخلی و رئیس بانک مرکزی و ... که هر کدام باید از طائفه‌ای خاص باشند) چه وضع وحشتناکی به وجود می‌آید: قفل مطلق!
کد خبر: ۹۱۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۵/۰۳
به مناسبت 18 تیر روز ادبیات کودک و نوجوان
در دوران مدرسه، در پاسخ به این سؤال که «چرا تاریخ می‌خوانیم؟» معمولاً گفته می‌شد: «تا عبرت بگیریم». نمی‌دانم آیا امروز هم در سیستم آموزشی، در برابر این علامت سؤال، همین پاسخ کلیشه‌ای درج می‌شود یا نه؟ اما فارغ از عبرت گرفتن، مطالعه‌ی تاریخ آثار و فواید بسیاری دارد. اغلب مشکلات، ریشه در تحلیل غلط از تاریخ دارد. از این رو به تعبیری، کلید پیش‌بینی امروز و فردا، در گرو فهم گذشته است. در این میان، نسل جدید بیش از دیگر نسل‌ها به مطالعه و فهم تاریخ نیاز دارند. این نسل در بمباران اطلاعات غلط تاریخی گرفتار شده و متأسفانه، پدافند مناسبی برای مقابله با این تهدید، پیش‌بینی نشده است. این انفصال تاریخی، آثار منفی بسیاری برای آینده‌ی این نسل خواهد داشت.
کد خبر: ۹۱۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۱۸
از تابستان شصت تا تابستان 1403
خیانت بنی‌صدر بسیار گسترده بود. دوران پر فراز و نشیب ریاست جمهوری بنی‌صدر که مملو از خیانت وی بود؛ با دورۀ هیچ رئیس‌جمهوری در داخل ایران در طی 40 و اندی سال قابل مقایسه نیست.
کد خبر: ۹۰۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۳۱
دیدگاه| جریان‌شناسی ۵ طیف روحانیت از ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ تا پیروزی انقلاب (با اشاراتی به سخنان اخیر عبدالعلی بازرگان)
این نوشته دربارۀ تاریخ انقلاب نیست. بلکه مشخصاً به قصد ترسیم نسبت بدنۀ روحانیت با آن به بهانه سخنان اخیر مهندس عبدالعلی بازرگان در تخفیف نقش بدنه روحانیت در انقلاب است.
کد خبر: ۹۰۳۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۱۳
بررسی مباحث سیاسی و مطبوعاتی در روند جانشینی رهبری در سـال ۱۳۶۸
با گذشت 35 سال از رحلت امام خمینی شاید تصویر آن روزها برای بسیاری کم‌رنگ شده باشد و از بسیاری از آنچه در آن روزها فضای سیاسی کشور با آن روبه‌رو بود، اطلاع چندانی نداشته باشند. در ادامه به سه مقطع پیش از رحلت امام خمینی، زمان رحلت ایشان و جانشینی او خواهیم پرداخت.
کد خبر: ۹۰۳۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۱۳
دیدگاه
در جریان بررسی اصل هفدهم نیز ابتدا حرفی از تعیین روز جمعه به عنوان «تعطیل رسمی هفتگی» نبود و در ابتدای اصل پیشنهادی نیز شهر تهران به عنوان «مرکز حکومت جمهوری اسلامی ایران» مشخص شده بود. به پیشنهاد ابوالحسن بنی‌صدرو تصویب اکثریت مجلس، اشاره به شهر پایتخت کشور از قانون اساسی حذف می‌شود تا امکان تغییر پایتخت بدون نیاز به رفراندوم فراهم باشد. در ادامه جلسه، مرحوم آیت‌الله منتظری پیشنهاد می‌کند تعیین روز جمعه به عنوان «تعطیل رسمی» به این اصل افزوده شود.
کد خبر: ۸۹۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۲۶
دیدگاه
اندرو اسکات کوپر پژوهشگر تاریخ و سیاست در خاورمیانه و اصالتا اهل نیوزلند است. کوپر دکترای تاریخ از دانشگاه ویکتوریا در نیوزیلند اخذ کرده و همچنین در سال ۲۰۱۳، یک دوره فرصت مطالعاتی را در جامعة المصطفی العالمیه در شهر قم در ایران گذرانده است.
کد خبر: ۸۷۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۲۶
دیدگاه
جان قزوینیان روزنامه‌نگار، پژوهشگر تاریخ و استاد دانشگاه است و پیش از این مدتی ریاست مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه پنسیلوانیا را به عهده داشته است. او اصالتاً ایرانی‌ست و به جز پژوهش درباره تاریخ ایران به موضوع ارتباط سیاست و نفت در شمال قاره آفریقا پرداخته است. از او تاکنون کتاب تاریخ روابط ایران آمریکا(از سال 1720 تا 2020) به فارسی ترجمه شده و توسط سه ناشر مختلف به چاپ رسیده است.
کد خبر: ۸۷۰۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۱/۰۴
دیدگاه| محمد جعفربگلو
مروری بر فرمایشات رهبر معظم انقلاب اسلامی نشان می‌دهد ایشان حساسیت قابل توجهی نسبت به مقوله تبیین تاریخی دارند. توجه ویژه ایشان در این زمینه، هشدار نسبت به تحریف واقعیت‌های تاریخی است. به تعبیر ایشان دشمن با همه ابزار و توان خویش به دنبال «جعل و دروغ‌پردازی» است. شاید یکی از آسیب‌های جعل و دروغ‌پردازی را بتوان در حوزه تاریخ‌نگاری مشاهده کرد. در این حوزه اگر مورخ، مغرضانه حقیقتی را کتمان یا آن را قلب کند، مسیر فهم تاریخ را دچار انحراف خواهد کرد. در طول تاریخ نیز بارها گروهی از تاریخ‌نویسان با جعل واقعیت و یا عدم روایت تاریخ به طور عامدانه، موجب تحریف تاریخ شده‌اند. متاسفانه در ساده‌ترین مسائل تاریخی نیز این جعل و وارونه‌سازی موجب کتمان حقیقت شده است.
کد خبر: ۸۶۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۲۵
دیدگاه| محسن میلانی
محسن میلانی استاد دانشگاه در علوم سیاسی در دانشگاه فلوریدای جنوبی آمریکا و نویسنده ای شناخته شده در زمینه مطالعات ایران شناسی و تاریخ انقلاب اسلامی ایران است. او که تمام دوران تحصیل را در کشور آمریکا گذرانده، در سال 1998 رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه فلوریدای جنوبی آمریکا شد و از سال 2012 مرکز مطالعات دیپلماسی را در همان دانشگاه بنیانگذاری کرد. از او کتب و مطالعات متعددی منتشر شده که مشهورترین آنها «شکل‌گیری انقلاب اسلامی از سلطنت پهلوی تا جمهوری اسلامی» به زبان فارسی ترجمه و منتشر شده است.
کد خبر: ۸۶۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۱۱
دیدگاه
پس از انتصاب دیوید اوِن به وزارت امور خارجه انگلستان در فوریه 1977، سیاست خارجی انگلستان بر پایه رعایت حقوق بشر در تعاملات بین‌المللی تدوین شد. اُون که به ایران به‌عنوان یک نیروی حافظ منافع غرب در منطقه خلیج‌فارس حساس بود، هم‌زمان تلاش می‌کرد خود را به‌عنوان قهرمان حفظ حقوق بشر در سطح بین‌الملل معرفی کند و از سوی دیگر از دیکتاتوری محمدرضا پهلوی حمایت کند. به این بهانه بررسی کوتاهی از روابط دولت انگلستان و ایران در سال پایانی عمر حکومت پهلوی خواهیم داشت.
کد خبر: ۸۶۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۱۰
دیدگاه؛ نقد و معرفی کتاب
میرسپاسی با تببین نقش اندیشه غرب‌زدگی در سقوط دولت پهلوی، به اهمیت تغییر گفتمان و ایدئولوژی رسمی دولت در دهه 1970 پرداخته است.
کد خبر: ۸۶۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۲۲
دیدگاه؛ آنچه دیگران می‌گویند
عسل راد در این مصاحبه که به مناسبت انتشار کتاب جدیدش، وضعیت مقاومت در ایران، انجام شده به موضوع بازتولید گفتمان مقاومت در هویت مدرن ایرانی پرداخته است.
کد خبر: ۸۵۷۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۰۵
دیدگاه؛ گزارشی از یک کتاب
کتاب «مبارزه برای ایران» یک پژوهش عمیق و سرشار از جزئیات است که با توجه به ارزیابی تمام منابع و مصادر موجود در پی شناخت نقش آمریکا و بریتانیا در حذف دولت مصدق از ایران است.
کد خبر: ۸۵۷۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۰۱