آنچه برای سیا اهمیت راهبردی دارد، نه صحت یا سقم جزئیات فقهی، علمی یا تاریخی دیگاه‌های شریعتی، بلکه پروژه کلی اوست: تئوریزه کردن کنشگری دینی پویا در برابر گفتمان‌های غالب سکولار، غرب‌زدگی، مارکسیسم، مادی‌گرایی و تشیع سنتی منفعل. شریعتی الگویی ارائه می‌دهد که دین را به ابزاری قدرتمند برای سازماندهی اجتماعی، هویت‌یابی جمعی و کنشگری تبدیل می‌کند.

عملیات خلیج خوک‌ها، یکی از مشهورترین شکست‌های نظامی تاریخ آمریکا، نه تنها نمادی از ناکامی یک تهاجم اشغالگرانه بود، بلکه الگویی تکرارشونده از خطای راهبردی واشنگتن را آشکار کرد. عملیات‌هایی که با عدم درک صحیح از واقعیت‌های اجتماعی، فرهنگی، جغرافیایی و غرور ملی هدف، طراحی شده‌اند. آمریکا در خلیج خوک‌ها با توهم «نیروی غیبی» و انتظار قیام خودکار مردم کوبا، بدون شناخت واقعی تاب‌آوری رژیم کاسترو و بدون پشتیبانی کافی، وارد میدان شد و با شکست سنگینی مواجه گردید. اما درس تلخ این فاجعه هرگز آموخته نشد. ایالات متحده بار‌ها و بار‌ها همین الگوی اشتباه را در صحنه‌های دیگر جز کوبا تکرار کرده است؛ از ویتنام و عراق گرفته تا افغانستان و ایران.

در اسناد محرمانه آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد، مخالفت با کاپیتولاسیون آمریکایی در ۱۳۴۳ شمسی به عنوان نقطه عطفی در زیست سیاسی امام خمینی توصیف شده؛ لایحه‌ای ننگین که مصونیت قضایی مستشاران آمریکایی را تضمین کرد و نماد تحقیر ملی و نفوذ استعمار نوین به شمار می‌رفت. این گزارش تحلیلی که «اسلام در ایران» نام دارد و در مارس ۱۹۸۰ تهیه شده، با تمرکز بر تعارض سلطنت پهلوی و روحانیت شیعی، افشاگری امام خمینی علیه این «سند بردگی/ کاپیتولاسیون» را جرقه‌ای برای تبدیل تشیع سنتی به ایدئولوژی انقلابی می‌داند. رویدادی که تبعید امام را رقم زد و پایه‌های انقلاب اسلامی را محکم کرد، در حالی که دیدگاه غربی را از اسلام سیاسی به چالش می‌کشید.