خاطره پرویز خسروانی درباره روایت حسین فردوست رفیق دیرین شاه از نقشه آمریکا برای تجزیه ایران از آن جهت حائز اهمیت است که نشان می‌دهد سال‌ها پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، ایالات متحده به فکر تجزیه ایران بود. خسروانی از شبی می‌گوید که فردوست کاغذی درآورد و با مدادش نقشه آمریکایی تجزیه ایران را ترسیم کرد.

مقامات بلند پایه آمریکایی بارها و بارها در سخنان خود بر این موضوع تاکید کرده‌اند که در صدد هستند نظام جمهوری اسلامی ایران را از درون متلاشی و به کشور های کوچکتر تقسیم نمایند. در بسیاری از نمونه‌ها شاهد حمایت‌های نظری موسسات تحقیقاتی ایالات متحده از گروه‌های قومی تجزیه‌طلب ایرانی هستیم. بسیاری از بنیادهای تحقیقاتی آمریکایی از طراحان اصلی طرح‌های نظیر طرح خاورمیانه بزرگ، گفتمان‌های قوم‌گرایی، تجزیه‌طلبی و فدرالیسم می‌باشند. استفاده از گفتمانهای مدرن و امروزی و تلفیق آن با قوم‌گرایی رایج‌ترین و زیرکانه‌ترین شیوه‌های این موسسات است. این نهادها با به کارگیری گفتمان‌هایی چون آزادی، پلورالیسم از هر نوع به ویژه قومیتی، حقوق بشر، زبان مادری، آزادی انتخاب و ... که به ویژه در طرح خاورمیانه بزرگ مشهود است بسیاری از نخبگان قومی را در راستای اهداف خود جذب و تربیت می‌نمایند.