شیخ فضل‌الله نوری از برجسته‌ترین مجتهدان شیعه در اواخر عصر قاجار و یکی از تأثیرگذارترین و در عین حال مناقشه‌برانگیزترین چهره‌های تاریخ معاصر ایران است. او که در نهضت تنباکو و جنبش عدالت‌خواهی آغازین نقشی فعال داشت، در جریان انقلاب مشروطه با طرح نظریه «مشروطه مشروعه» به منتقد برخی مبانی فکری و حقوقی مشروطیت تبدیل شد. زندگی سیاسی و فکری نوری، بازتابی از یکی از مهم‌ترین منازعات تاریخ ایران؛ یعنی نسبت میان شریعت، قانون، دولت و تجدد است؛ منازعه‌ای که سرانجام او را به پای چوبه دار میدان توپخانه کشاند و نامش را به یکی از بحث‌برانگیزترین نام‌های تاریخ مشروطه بدل کرد.