روایتی جدید از کودتای ۲۸ مرداد
چهار مقالهای که در ادامه از نظر میگذرد، توسط مرحوم دکتر کریم سلیمانی، دانشیار فقید دانشگاه شهید بهشتی، نگارش یافته است. ایشان برای اولین بار ریشههای کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را نه در روزها و هفتههای وقوع این حادثه، بلکه با نگاهی نوآورانه به یک سال پیش از آن بازمیگرداند.
کد خبر: ۱۱۴۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۸
بهروایت اسناد
بر اساس اسناد افشا شده در آرشیوهای سندی خارجی، میتوان با اطمینان بالا گفت که برنامهریزی برای کنار زدن محمد مصدق، نخستوزیر وقت ایران، دستکم دو سال پیش از وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ (۱۹۵۳) در بالاترین سطوح تصمیمگیری بریتانیا آغاز شده بود. این سند که در سال ۱۹۵۱ (۱۳۳۰) نگاشته شده بهطور صریح، هدف نهایی «تغییر رژیم» در ایران را بیان کرده و ابزارهای تحقق آن، از جمله تبلیغات پنهان و حمایت از کودتای نظامی، با جزئیات مهمی مورد بحث قرار گرفته است.
کد خبر: ۱۱۴۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۷
به روایت پروژه تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد
ابوالقاسم لباسچی، از فعالان بازار و نزدیکان جبههٔ ملی، در مصاحبه با پروژهٔ تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد، فضای ملتهب تهران را در آستانهٔ کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تشریح میکند. او با اشاره به تشنجآفرینی همزمان دربار و حزب توده، تکرارِ روزانهٔ هشدارهای کودتا از سوی حزب توده را عامل عادیسازی و بیاثر شدن آن در اذهان عمومی میداند و معتقد است همین مسئله، مردم را بهتزده و بیواکنش کرد. لباسچی تأکید دارد که حزب توده با وجود سازماندهی گسترده، در روز کودتا هیچ کنش مؤثری نشان نداد و در عمل، با ایجاد آمادگیِ محیط، نقش تسهیل کنندهای در پیروزی کودتا ایفا کرد.
کد خبر: ۱۱۴۱۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۶