ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"
روز 29 بهمن 1356، مراسم بزگداشت شهدای 19 دی قم که با دعوت علما و روحانیون تبریز برگزار شده بود با آتش ماموران رژیم پهلوی مواجه شد و طی آن عده‌ای شهید و بسیاری مجروح شدند. به دنبال این وقایع محمدرضا پهلوی شخصاً هیئت ویژه‌ای را مأمور رسیدگی به اتفاقات تبریز کرد. این هیئت در گزارشی اعلام کرد: «استاندار برای تسریع در اختیار قرار گرفتن نیروی کمکی نظامی (در بدو امر یک گردان و بعد تا یک تیپ) با فرمانده نیروی زمینی شاهنشاهی تماس حاصل می‌نماید که در این مورد نیروی زمینی شاهنشاهی از طریق ستاد بزرگ ارتشتاران با کسب اجازه از پیشگاه مبارک ملوکانه اقدام لازم را معمول می‌دارد. استاندار ضمناً از آقای نخست‌وزیر تقاضای اعلام حکومت نظامی می‌کند جواباً آقای نخست‌وزیر فرمان شاهنشاه را در این مورد بدین شرح ابلاغ می‌نماید: حکومت نظامی نه ولی با قدرت عمل کنید – واحدهای نظامی در اختیار استاندار است با قدرت عمل نماید.»
کد خبر: ۲۲۴۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات وهب واعظى
وهب واعظى می‌گوید: در قيام تبريز، تمام اقشار و گروه‌ها اعم از روحانيون، علما، دانشجويان و بخصوص قشر جوان و نوجوان، حضور فعالى داشتند. قيام تبريز، به صورت يك قيام خيابانى و اجتماعى آغاز شد. در ابتدا، قرار بود كه اجتماع مردم در مقابل مسجد مقبره تشكيل شود ولى در اين مراسم، مشاجره‌اى بين مردم و قواى دولتى صورت گرفت كه به شهادت يكى از تظاهركنندگان انجاميد. مردم خشمگين، پيكر بى‌جان اين شهيد را بالاى سر گرفتند و به سمت بازار حركت كردند.
کد خبر: ۲۲۴۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات كريم ذريه‌بهروزى
كريم ذريه‌بهروزى می‌گوید: قواى دولتى، واقعاً در برابر هجوم بى‌امان مردم تبريز، دچار عجز و ناتوانى شدند. نيروهاى انتظامى در همان دقايق نخست، از ايستادگى در برابر مردم باز ماندند و جاى خود را به نيروهاى امنيتى ساواك سپردند. آنها هم با حيله و نيرنگ و با استفاده از لباس شخصى و تيراندازى از مكان‌هاى نامعلوم، به قلع و قمع تظاهركنندگان پرداختند.
کد خبر: ۲۲۴۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات سيد رحيم صفوى
رحيم صفوى می گوید: من در روز 29 بهمن به همراه دوستانم، درون يك ماشين پيكان نشسته بوديم و به سمت مقصد مورد نظرمان مى‌رفتيم. من در جلو نشسته بودم. وقتى به خيابان «منصور» رسيديم، يك ماشين متعلق به ساواك، مقابل ما پيچيد و شروع به تيراندازى با كلت كرد. در همين حال، يك گلوله به پاى چپ من اصابت كرد و خون جارى شد. دوستان، بلافاصله مرا به سمت بيمارستان پهلوى در جنب دانشگاه تبريز منتقل كردند.
کد خبر: ۲۲۴۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات محمداسماعیل حجازى
محمداسماعیل حجازى: از آنجا كه این قیام داراى ماهیت دینى و صددرصد اسلامى بود و با اتكا به سنت‌هاى مذهبى از قبیل مراسم چهلم تحقق یافته بود، لذا انتساب آن به شوروى و كمونیسم و ماركسیسم كاملا بى‌اساس و حتى مضحك بود. اما در خصوص تأثیر در روند پیشبرد انقلاب اسلامى، باید گفت كه پیشقدم شدن تبریزی‌ها براى ادامه دادن راه شهداى نوزده دى قم در قالب مراسم ترحیم و عزادارى و تبدیل آن به قیام مردمى وسیع، ضربه هولناكى را به پیكر رژیم منحوس پهلوى وارد كرد و در نوع خود، حركتى تازه و بدیع به شمار مى‌رفت كه در شهرهاى دیگر هم ادامه یافت و دیگر هرگز دچار فتور و سستى نشد.
کد خبر: ۲۲۳۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات حسين ميلانى
حسين ميلانى می‌گوید: به فاصله كمى پس از قيام تبريز محمدرضا پهلوی، نخست‌وزير وقت را در رأس هيأتى، روانه تبريز كرد. نخست‌وزير در تالار شهردارى تبريز به ايراد سخن پرداخت و بى‌شرمانه گفت: «اين اتفاق، كار مردم ما نيست و دست‌پخت آشوبگرانى است كه مخفيانه وارد كشور شده‌اند و پس از تخريب شهر، گريخته‌اند.» مردم در پاسخ به اين ادعاى واهى شعار مختصر و مفيدى ساختند و با زبان آذرى گفتند: تبريز لى اوزودى اوزى / بهمن بيست و نه دى ....
کد خبر: ۲۲۳۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات حسن عبدیزدانى
حسن عبدیزدانى می گوید: آقاى شریعتمدارى بر خلاف شهید قاضى كه اعلام كرده بود: باید انتقام شهیدان‌مان را از رژیم خون‌ریز بگیریم، مردم را به آرامش و عدم مخالفت با رژیم دعوت مى‌كرد؛ ضمن اینكه رفتار شاه و عمّال او را مورد تأیید قرار نمى‌داد و حتى با ملایمت به آنها اعتراض مى‌كرد. در كل، شیوه ایشان، به نعل و میخ زدن بود. به نظر مى‌رسید كه آقاى شریعتمدارى، محمّدرضا را به عنوان شاه اسلام و مملكت اسلامى پذیرفته بود؛ منتها با توجه به روزنامه‌هایى كه در دست است و در بردارنده افكار و عقاید ایشان است، با ایجاد «حمام خون» مخالف بود؛ امّا بعد از پیروزى شكوهمند انقلاب اسلامى، در فتنه خلق مسلمان و تحریك مردم براى قیام در برابر حكومت اسلامى دست داشت و به زعم من، این دوّمى بیشتر و بهتر نشان‌دهنده ماهیت فرد است و ثابت مى‌كند كه اگر هم ایشان در آستانه پیروزى انقلاب اسلامى، پاى اعلامیه‌اى را امضا كرده است، تنها براى همراهى با جمع بوده و برخاسته از یك باور قلبى نبوده است.
کد خبر: ۲۲۳۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات حجت‌الاسلام سیدمحسن موسوى تبریزى
حجت الاسلام محسن موسوى تبریزى می‌گوید: یكى از عمده‌ترین ویژگی‌هاى قیام تبریز، انعكاس آن در سطح جهان بود؛ چرا كه این حادثه در حساس‌ترین منطقه ایران رخ داده و داراى وسعت زیادى بود و همه اقشار مردم هم بدون استثنا در آن سهیم بودند و با توجه به این خصوصیت، فراگیر بودن نهضت امام خمینى را بهتر مى‌توانست به جهانیان معرفى كند؛ در حالى كه اتفاقات قم و مانند آن، كه همه‌ساله به وجود مى‌آمد، چون مختص به گروه‌ها و اشخاص خاصى بود، چندان در سطح رسانه‌هاى گروهى خارج از كشور، بازتاب گسترده‌اى نمى‌یافت و به راحتى مى‌توانستند جنبش طلاب یا گروه‌هاى سیاسى را یك نارضایتى صنفى قلمداد كنند تا ادّعاى شاه كه ما مورد حمایت مردم هستیم، همچنان بلامعارض باقى بماند و به همین دلیل قیام مبارك تبریز سبب مطرح شدن نهضت و انقلاب مردم ایران در جهان شده و آن را یك حركت عالم‌گیر كرد.
کد خبر: ۲۲۳۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات حجت‌الاسلام سيدحسين موسوى تبريزى
حجت‌الاسلام سيد حسين موسوى تبريزى می‌گوید: روز موعود ـ 29 بهمن 56ـ فرا رسيد و مردم به سمت مسجد ميرزا يوسف حركت كردند. در اين حال رئيس كلانترى ناحيه شش تبريز، مستقر در بازار، دستور داد كه در مسجد را ببندند. دوباره كه مراجعه كرده بود، ديده بود مردم همچنان در حال رفت و آمدند. اين بار با لحن گزنده‌اى گفته بود: "مگر من نگفته بودم درِ اين طويله را ببنديد!" اين كلام اهانت‌آميز باعث شد كه درگيرى و كتك كارى شروع شود. منتها كار بالا گرفت و به تيراندازى و نهايتاً شهادت يك نفر انجاميد.
کد خبر: ۲۲۳۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات حجت‌الاسلام بنابی
حجت‌الاسلام بنابى می‌گوید: رژیم مستبد پهلوى دست به توطئه‌هاى بسیارى زد كه قیام تبریز را لوث كند؛ از جمله ارتشبد شفقت را به عنوان استاندار آذربایجان تعیین كرد تا بدین وسیله، زمینه آشتى كردن مردم با شاه فراهم شود. یك بار هم توطئه كردند تا شهید قاضى را به عنوان سفر به عمره از شهر اخراج كنند كه ما این نقشه را نقش بر آب كردیم. در مجموع ما موى دماغ رژیم بودیم و هر جا دست به طرح خائنانه‌اى مى‌زد، ما درصدد خنثى كردن بر مى‌آمدیم. از این طرف هم خودمان را وقف خودی‌ها كرده بودیم و تا آنجا كه در توان‌مان بود به یارى خانواده‌هاى شهدا و مجروحین مى‌شتافتیم. اسامى خانواده‌ها مزبور یادداشت شده بود كه گاهى اوقات به عنوان احوالپرسى، به آنها سركشى مى‌كردیم.
کد خبر: ۲۲۳۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"|برشی از خاطرات ابوالفضل قلى‌پور
ابوالفضل قلی‌پور می‌گوید: روحانیون تبریز در واقع با صدور اطلاعیه‌هایى، مردم را براى حضور شكوهمند در این مراسم دعوت كرده بودند. رهبرى برنامه عمدتاً به عهده روحانیت بود و هیچ حزب و تشكیلات دیگرى تا آنجا كه من اطلاع دارم، در برنامه‌ریزی‌ها دخالت نداشت. تقریباً همه اقشار مردم اعم از مردم كوچه و بازار، دانشجویان و روحانیان در صحنه حضور داشتند و این خود نشان مى‌داد كه این جنبش كاملا مردمى و مبتنى بر اعتقادات مشترك مذهبى مردم بود.
کد خبر: ۲۲۳۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"
آذربایجان همواره تاریخ پرافتخاری داشته است؛ در دوران معاصر، این سرزمین ایمان و اسلام نه تنها در برابر روس‌ها افزون از سه قرن مقاومت کرده بود، بلکه در برابر دیکتاتوری استالین و توطئه عواملش در ایام رحلت مرجع تقلید، حضرت آیت‌الله العظمی سیدابوالحسن اصفهانی (1314) افزون بر چهل روز عزا نشست و در زمان رحلت حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدحسین بروجردی، مرجع تقلید شیعیان جهان (1340) در تبریز شور و غوغایی بر پا بود. تبریز در دوران نهضت اسلامی هم پیشگام مبارزه بود؛ در قضیه طرح انجمن‌های ایالتی ولایتی (1341)؛ قیام 15 خرداد، دستگیری حضرت امام و علمای تبریز (1342) و تبعید آنها به تهران، مبارزه با رژیم پهلوی بین سال‌های (1343- 1355) و شهادت شهید آیت‌الله مصطفی خمینی (1356)؛ همواره مردم تبریز به عنوان رهروان ولایت و تحت امر ولی فقیهی همچون امام خمینی به مبارزه می‌پرداختند. و این بار در 29 بهمن 1356 همان مردم و فرزندان همان اهل ایمان، در سوگ شهیدان قم به عزای عمومی نشسته بودند.
کد خبر: ۲۲۳۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"
در بخشی از بیانیه اتحادیه انجمن اسلامی دانشجویان اروپا درباره قیام 29 بهمن تبریز آمده بود: مردم مسلمان تبریز که بارها پیشتاز حرکت های انقلابی و ضد امپریالیستی میهن ما بوده‌اند و نقشی عظیم در جنبش تنباکو، جنبش مشروطیت، سرنگونی استبداد صغیر، قیام پرشکوه شیخ محمد خیابانی و 15 خرداد خونین 42 ایفا نموده‌اند این بار نیز با برگزاری بزرگترین تظاهرات و افشاگری‌ها و دادن بیش از 100 شهید و هزاران مجروح و دستگیری، طبق اولین اخبار رسیده از ایران نقش حماسه آفرین خود را برای همیشه در تاریخ به ثبت رساندند.
کد خبر: ۲۲۳۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
ویژه‌نامه "قیام سرنوشت‌ساز"
بعد از قیام 29 بهمن تبریز، سیدکاظم شریعتمداری در مصاحبه‌ها و دیدارهایش مردم را به سکوت و آرامش دعوت می‌کرد. وی ضمن صدور اعلامیه‌ای در بعد از ظهر روز 29 بهمن خواستار بازگشت مردم به خانه‌هایشان شد. این اعلامیه شریعتمداری چنان سازاشکارانه بود که ساواک نیز نهایت استفاده را از آن برد. به طوری که بلافاصله اعلامیه مذکور را با تیراژ بالا تکثیر کرده و شب هنگام و بامداد روز 30 بهمن 56 در نقاط مختلف تبریز پخش و الصاق کرد. اقدامات شریعتمداری به این جا ختم نشد بلکه وی در روز 1 اسفند طی سخنانی در جمع طلاب آنان را به آرامش دعوت و تا حدودی تظاهرات مردم قم و تبریز را محکوم کرد و گفت: ما باید طوری مبارزه کنیم که نفعش بهتر از ضررش باشد.
کد خبر: ۲۲۳۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۹
برشی از خاطرات حاج حسین سلیمانی
حسین سلیمانی یکی از محافظان امام خمینی می گوید: ظاهرا حضرت امام خبر مربوط به انتشار کتاب آیات شیطانی را در یکی از مجلات یا روزنامه‌ها و یا بولتین‌هایی که برای ایشان آورده می‌شد، خوانده بودند. از آن تاریخ به بعد ما ناراحتی خاصی را در چهره امام می‌دیدم و واقعا احساس می‌شد که به ایشان فشار وارد می‌شود.
کد خبر: ۲۲۲۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بعد از حکم ارتداد سلمان رشدی آیت‌الله خامنه‌ای که رئیس جمهور وقت، در یک پیام رادیویی حمایت کامل دولت را از آن اعلام كرد. متعاقب آن آیت‌الله خامنه‌ای در نماز جمعه در خطبه‌های خود ضمن محکوم کردن دولت انگلیس در حمایت از انتشار کتاب آیات شیطانی فرمودند: «انگلیس باید به مسلمانان توضیح دهد که چرا به یکی از اتباع خود اجازه چنین کاری را داده است.»
علاوه بر دولت، اقشار مختلف مردم نیز ضمن حمایت از حکم تاریخی امام خمینی مدارس و کسب و کار را تعطیل و دست به راهپیمایی‌های گسترده‌ای زدند.
کد خبر: ۲۲۲۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۱۱/۲۵
حکم ارتداد سلمان رشدی بازتاب‌های مهمی در جهان در پی داشت. به گونه‌ای همان روز یعنی 25 بهمن 1367 ناشر آثا سلمان رشدی حکم امام خمینی را شوک‌آور دانست که هرکسی را نگران خواهد کرد.
کد خبر: ۲۲۲۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
انقلاب اسلامی در کرج
آقای قدس محلاتی، فرمانده كل كمیته‌ها در کرج می‌گوید: «...من در 22اسفند57 ازسوی دفتر امام به امامت مسجد رسول اكرمِ جهانشهر انتخاب شدم. درهمین زمان كمیته‌های مختلفی در كرج مشغول فعالیت بودند. در همان ابتدا بسیاری از كمیته‌های فرعی ازجمله منطقه اصلی كرج را منحل كردیم و وظایف آن را به سپاه پاسداران سپردیم. البته پس از آنكه ترورهای منافقین شروع شد كمیته اصلی كرج را دوباره تشكیل دادیم و مسئولیت آن را خودم به عهده گرفتم. تمام نیروهایی كه دراختیار داشتم 43نفر بود و با این افراد می‌بایستی 8 واحد گشتی تشكیل می‌دادیم. البته كمیته منطقه12 تهران كه زیرنظر آیت‌الله ایروانی بود، گاهی به ما كمك می‌كرد و نیروهایشان را دراختیار ما قرار می‌داد و این کمیته‌ها بودند که در مقابل منافقین به کمک سپاه پاسدارن شتافتد و در کنار یکدیگر بسیاری از کارهای شوم آنها را خنثی کردند.»
کد خبر: ۲۲۱۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
عملکرد و مبانی فکری و اعتقادی نهضت آزادی قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، نشانگر انحرافات فکری و عملی آنها است. عدم انطباق مبانی فکری نهضت‌آزادی با اسلام و انقلاب اسلامی، تلاش برای انحلال مجلس خبرگان قانون اساسی، تلاش برای برقراری ارتباط با امریکا، کوشش برای براندازی نظام جمهوری اسلامی و انشعابات ناخلف نهضت‌آزادی نمونه‌هایی از این انحرافات است. از هین رو بود که امام خمینی طی نامه‌ای که به حجت‌الاسلام محتشمی‌پور نوشتند، با اشاره به انحرافات نهضت آزادی فرمودند: «به حسب اين پروندههای قطور و نيز ملاقات‌های مكرر اعضای نهضت، چه در منازل خودشان، و چه در سفارت امريكا و به حسب آنچه من مشاهده كردم از انحرافات آنها، كه اگر خدای متعال عنايت نفرموده بود و مدتی در حكومت موقت باقی مانده بودند ملت‌های مظلوم بويژه ملت عزيز ما اكنون در زير چنگال امريكا و مستشاران او دست و پا میزدند و اسلام عزيز چنان سيلی از اين ستمكاران می‌خورد كه قرن‌ها سر بلند نمیكرد... »
کد خبر: ۲۲۱۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
جلد دوم مجموعه « تاریخ تحولات جمهوری اسلامی ایران »توسط موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی چاپ و روانه بازار کتاب شد.
کد خبر: ۲۲۱۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۴