تحریم شرکت‌های ایرانی وابسته به اسرائیل
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ سند محرمانه‌ای به تاریخ ۱۲ فروردین ۱۳۵۱ (۱ آوریل ۱۹۷۳) از اداره کل هشتم ساواک، خطاب به رئیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک)، که فهرستی از شرکت‌های مورد بررسی کمیته تحریم اقتصادی اسرائیل را ارائه می‌کند، از منظر تاریخ‌نگاری رسمی جمهوری اسلامی ایران، سندی کلیدی در افشای روابط پنهانی رژیم پهلوی با رژیم صهیونیستی و تناقضات آن در سیاست خارجی است. این سند، که نام شرکت‌های ایرانی، خارجی و حتی اسرائیلی فعال در ایران را به‌عنوان اهداف تحقیق کمیته‌ای متشکل از نمایندگان سفارتخانه‌های عربی در تهران ذکر می‌کند، نه‌تنها عمق نفوذ اقتصادی رژیم صهیونیستی در ایران دوران پهلوی را نشان می‌دهد، بلکه بیانگر دوگانگی رژیم در حفظ ظاهر همسویی با کشورهای عربی و همزمان تداوم روابط اقتصادی و سیاسی با اسرائیل است. از منظر انتقادی، این سند گواهی بر وابستگی رژیم پهلوی به منافع بیگانگان، به‌ویژه رژیم صهیونیستی، و انفکاک آن از آرمان‌های اسلامی و ملی ملت ایران است که در نهایت به بی‌اعتمادی عمومی و سقوط رژیم در سال ۱۳۵۷ منجر شد.
نفوذ اقتصادی رژیم صهیونیستی در ایران: فهرست شرکت‌های ذکرشده در سند، از جمله شرکت‌های اسرائیلی مانند «تلکومو» و شرکت‌هایی با مالکیت یا روابط احتمالی با اسرائیل، نشان‌دهنده حضور فعال رژیم صهیونیستی در اقتصاد ایران در دهه ۱۳۵۰ است. این حضور، که حتی به شرکت‌های کشاورزی، تجاری و صنعتی ایرانی مانند «کمیران»، «آسیال» و «پرما شارپ» نیز تسری یافته، بیانگر عمق نفوذ اقتصادی اسرائیل در ساختارهای اقتصادی رژیم پهلوی است. از منظر تاریخ‌نگاری جمهوری اسلامی، این نفوذ نه‌تنها نشانه‌ای از وابستگی اقتصادی رژیم به بیگانگان است، بلکه به‌عنوان بخشی از پروژه گسترده‌تر صهیونیسم برای تسلط بر منابع و بازارهای منطقه خاورمیانه تفسیر می‌شود.
تناقض در سیاست خارجی رژیم پهلوی: فعالیت کمیته تحریم اقتصادی اسرائیل در تهران، که تحت هدایت وفیق اسماعیل، مستشار سفارت سوریه، و با حضور نمایندگان سفارتخانه‌های عربی تشکیل می‌شد، نشان‌دهنده فشار کشورهای عربی برای قطع روابط اقتصادی ایران با رژیم صهیونیستی بود. این در حالی است که رژیم پهلوی، به‌رغم ظاهر بی‌طرفی و حتی حمایت از آرمان فلسطین در محافل بین‌المللی، روابط پنهانی گسترده‌ای با اسرائیل در زمینه‌های اقتصادی، نظامی و اطلاعاتی داشت. این سند، که از نظارت ساواک بر فعالیت‌های کمیته تحریم خبر می‌دهد، نشان‌دهنده تلاش رژیم برای کنترل و مدیریت این فشارها بدون قطع روابط با اسرائیل است. این دوگانگی، مصداق بارزی از سیاست فرصت‌طلبانه رژیم پهلوی در حفظ منافع خود در برابر قدرت‌های غربی و صهیونیستی، به قیمت نادیده گرفتن حساسیت‌های جهان اسلام و ملت ایران، است.
پیامدهای اجتماعی و سیاسی: فهرست شرکت‌های مورد بررسی، که شامل نام‌های ایرانی مانند «حبیب‌الله ثابت» و شرکت‌های داخلی مانند «ایرموز» و «صادرات خرمای ایران و انگلیس» است، نشان‌دهنده گستردگی روابط اقتصادی با اسرائیل در سطوح مختلف جامعه ایران است. این روابط، که حتی به بخش‌های کشاورزی و تجاری نیز نفوذ کرده بود، می‌توانست به نارضایتی عمومی و تقویت حس بی‌اعتمادی به رژیم پهلوی منجر شود، به‌ویژه در شرایطی که جهان اسلام در حال اتحاد علیه رژیم صهیونیستی بود. از منظر تاریخ‌نگاری جمهوری اسلامی، این سند سندی دیگر از انحراف رژیم پهلوی از آرمان‌های اسلامی و ملی و همسویی آن با دشمنان امت اسلامی است که به انزوای سیاسی و سقوط نهایی آن کمک کرد.
متن سند:
تاریخ: ۱۲/ ۱/ ۱۳۵۱
موضوع: لیست اسامی شرکت‌هائی که مورد بررسی کمیته تحریم اسرائیل قرار دارد
از: اداره کل هشتم
به: ارتشبد ریاست ساواک
موضوع: لیست اسامی شرکت‌هائی که مورد بررسی کمیته تحریم اسرائیل قرار دارد
محترماً به استحضار عالی میرساند
نمایندگان سفارتخانه‌های عربی در تهران هر پانزده روز یکبار بنا بدعوت آقای وفیق اسماعیل مستشار سفارت سوریه و رئیس کمیته تحریم اسرائیل کمیسیونی بنام کمیسیون تحریم اقتصادی اسرائیل تشکیل و در مورد شرکت‌های مشروحه زیر تحقیقاتی بعمل میاورند تا چنانچه شرکت‌های مزبور یهودی بوده و یا با اسرائیل داد و ستد داشته باشند بایکوت گردند.
شرکت انگلیسی برادران رالی
شرکت سهامی ایرموز (ایرانی)
شرکت ایرانی کمیران
شرکت تجارت بین‌المللی
شرکت سوئدی
برنامه کشاورزی دشت قزوین
شرکت ایرانی آسیال
شرکت ایرانی پرما شارپ
شرکت صادرات خرمای ایران و انگلیس
شرکت کشتیرانی خلیج
حبیب‌الله ثابت
شرکت اسرائیلی تلکومو
شرکت اسرائیلی
شرکت متالکو پاکستان
شرکت انگلیسی متال باکس
سازمان سوخنوت (آژانس یهود)
شرکت انگلیسی بی‌ئی را
شرکت ایتالیائی یروپ
آژانس مسافرتی سمندری
شرکت اسکای ویز
مراتب جهت استحضار و صدور هرگونه اوامری از لحاظ عالی گذشت
