جاسوسی پلیس شیکاگو از دانشجویان ایرانی
پایگاه اطلاعرسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ پروندههای افشاشده در دادگاههای ایالات متحده، پرده از یکی از تاریکترین و گستردهترین اقدامات دستگاه امنیتی رژیم پهلوی برمیدارد؛ همکاری مستقیم پلیس شیکاگو با ساواک برای تحتنظر گرفتن دانشجویان ایرانی و ایجاد رعب و وحشت در میان مخالفان. این سند تاریخی که توسط خبرگزاری معتبر آسوشیتدپرس در تاریخ ۱۰ مارس ۱۹۷۷ (۱۹ اسفند ۱۳۵۵) منتشر شده، بهخوبی نشان میدهد که چگونه یک نهاد پلیسی در قلب یک کشور غربی، نهتنها حریم خصوصی و حقوق مدنی اتباع یک کشور دیگر را نقض کرده، بلکه به طور مستقیم در خدمت اهداف یک دستگاه دیکتاتوری وابسته قرار گرفته است. این همکاری که تا سطح انتقال اطلاعات محرمانه به ساواک و حتی افبیآی و سیآیاى ادامه یافته، تنها بخشی از شبکة عظیم سرکوب علیه کنشگران و منتقدان سیاسی در خارج از کشور بود. مطالعة این سند، پژوهشگران را با عمق وابستگی رژیم گذشته به قدرتهای خارجی و همچنین گستردگی مکانیسمهای سرکوب آن آشنا میسازد و بر اهمیت بازخوانی این گونه اسناد برای درک دقیقتر تاریخ معاصر ایران تأکید میورزد.
شیکاگو؛ مدارک دادگاهی نشان میدهد که دانشجویان ایرانی به مدت هفت سال هدف یک عملیات پیچیده جاسوسی توسط اداره پلیس شیکاگو بودهاند.
پلیس نهتنها فعالیتهای انجمن ۲۰۰ نفرة دانشجویان ایرانی در شیکاگو را زیر نظر داشت، بلکه گفتوگوهای اعضای آن در مورد تحولات کشورهای اطراف خلیج فارس را نیز تحت نظر گرفته بود.
برنامه خبری «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس روز یکشنبه گزارش داد که سازمان پلیس مخفی ایران (ساواک)، از طریق پلیس شیکاگو در اینجا جاسوسی دانشجویان ایرانی را میکند.
سیبیاس گفت که این جاسوسی در ماه گذشته متوقف شده، اما اعضای انجمن دانشجویان ایرانی میگویند که شک دارند این فعالیت به پایان رسیده باشد. آنها میگویند که عوامل ساواک با ارسال خبر درباره فعالیتهای دانشجویان در شیکاگو، رفتهاند بهسراغ والدین آنها در ایران.
انجمن دانشجویان ایرانی با دولت محمدرضا شاه پهلوی که مورد حمایت ایالات متحده بود، مخالف است.
پروندههای مربوط به این جاسوسی در پی یک دادخواست حقوقی بزرگ در دادگاه منطقهای ایالات متحده در اینجا فاش شد. نمونههای پرشمار دیگری از جاسوسی بر گروههای جامعه، سیاستمداران و دیگران از سوی «گروه اردوگاه سرخ» ادارة پلیس شیکاگو را نیز نشان داده است. این پروندهها نشان میدهند که:
- مأموران مخفی پلیس به طور عمیق در مورد جلسات و بحثهای برگزارشده توسط دانشجویان حتی در نقطة دورافتادهای چون کالیفرنیا نیز گزارش میدادند. این گفتوگوها همگی به زبان فارسی بود و عمدتاً به مسائل مربوط به خاورمیانه میپرداخت.
- پلیس شیکاگو پروندههای یک تصادف خودرو در آریزونا در سال ۱۹۷۳ را که مربوط به دانشجویان ایرانی ساکن کالیفرنیا بود، به دست آورد.
- پلیس دهها نام و آدرس از دانشجویان ایرانی داشت. این نامها با شمارههای ثبت خودرو، شماره پروندههای افبیآی و سایر سوابق مطابقت داده شده بود.
در پاسخ به سؤالی درباره این جاسوسی، معاون اول پلیس، مایکل اسپیوتو، گفت که «هرگز هیچ نفوذ پنهانی در این گروه وجود نداشته است.» با این حال، او گفت که ممکن است محققان اطلاعات در طول سالها در جلسات این گروه شرکت کرده باشند.
سروان دیوید موزی، سخنگوی امور عمومی این بخش، گفت: «تا آنجا که من مطلعم، ما هرگز [جمعآوری] اطلاعات انجام ندادهایم.»
اشرف مفید، ۲۲ ساله، دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی در دانشگاه ایلینوی-شیکاگو، گفت که مقر انجمن دانشجویان ایرانی در نورث ساید مورد سرقت قرار گرفته و پروندههای آن به هم ریخته است. او گفت که مشکوک است این گروه تحت نظر عوامل ساواک در اینجا و همچنین افبیآی قرار دارد.
او گفت: «افبیآی دائماً ما را آزار میدهد.»
گزارش سیبیاس حاکی از آن بود که دادههای جاسوسی از پلیس شیکاگو به افبیآی و از آنجا به سازمان سیا و ساواک منتقل شده است.
شاه در مصاحبهای در اکتبر گذشته با سیبیاس گفت که ساواک در ایالات متحده فعالیت میکند تا «بر هر کسی که با حلقهها و سازمانهای مخالف کشور من وابسته شود، نظارت کند...»
