حمایت کسبه ایرانی از کشور‌های عربی منطقه در جنگ با اسرائیل
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ تاریخ اجتماعی ایران همواره شاهد پیوندی ناگسستنی میان باور‌های مذهبی و کنش‌های سیاسی بوده است. سند پیش‌رو، که در نخستین سالگرد جنگ شش روزه ۱۹۶۷ تنظیم شده، نشان‌دهنده آن است که مسئله فلسطین برای ایرانیان، تنها یک نزاع سیاسی در مرز‌های دوردست نبود، بلکه بخشی از هویت اسلامی و انسانی آنها را تشکیل می‌داد. جنگ شش روزه باعث غاقلگیری جامعه اعراب و از دست رفتن برخی منافع و اهرم‌های قدرت منطقه‌ای اعراب شد، اما پس از آن در جنگ سوم کیپور اعراب درصدد وارد کردن ضدبه متقابل به اسرائیل و به‌دست آوردن منافع از دست رفته خود برآمدند. جنگ یوم کیپورکه در اکتبر ۱۹۷۳ (مهرماه ۱۳۵۲) شعله‌ور شد، یکی از سرنوشت‌سازترین و در عین حال غافلگیرکننده‌ترین نبرد‌های قرن بیستم در منطقه خاورمیانه است. این نبرد که در ادبیات جهان عرب به «جنگ رمضان» نیز شهرت دارد، زمانی آغاز شد که ائتلافی از کشور‌های عربی به رهبری مصر و سوریه، حمله‌ای هماهنگ و وسیع را علیه مواضع اسرائیل در صحرای سینا و بلندی‌های جولان آغاز کردند. نامگذاری این جنگ به «یوم کیپور» به این دلیل است که آغاز حمله درست در مقدس‌ترین روز تقویم یهودی (روز کیپور یا روز آمرزش) انجام شد؛ زمانی که به دلیل تعطیلی مذهبی، ارتش و سیستم‌های دفاعی اسرائیل در پایین‌ترین سطح آمادگی قرار داشتند. پس از پیروزی برق‌آسای اسرائیل در جنگ ۶ روزه (۱۹۶۷)، این نبرد نشان داد که ارتش‌های عربی توانسته‌اند با بازسازی توان رزمی خود، ضربات مهلکی به پیکره نظامی اسرائیل وارد کنند. در جریان این نبرد، کشور‌های صادرکننده نفت (اوپک) برای نخستین بار از «نفت» به عنوان یک سلاح سیاسی استفاده کرده و صدور آن را به کشور‌های حامی اسرائیل تحریم کردند که منجر به بحران جهانی انرژی شد.
این سند گواهی است بر اینکه ایرانیان همواره یاری‌گر برادران مسلمان خود بوده و رنج آنها را رنج خود می‌دانستند. در سال ۱۳۴۷، درست در نخستین سالگرد جنگ شش‌روزه و اشغال سرزمین‌های عربی توسط اسرائیل، موجی از خشم و همدلی سراسر بازار ایران را فراگرفت. طبق نصّ صریح این سند، بازاریان مسلمان نه به عنوان یک صنف اقتصادی، بلکه در قامت یک جبهه حامی، بر آن شدند تا با «بستن دکان‌های خود» در روزهای ۱۵ و ۱۶ خرداد، پیامی صریح به جهانیان مخابره کنند: اینکه رنج برادر مسلمان در فلسطین و صحرای سینا، رنج کاسب ایرانی در تهران و سایر شهرهاست. در حالی که رژیم وقت تلاش می‌کرد روابط خود را با اسرائیل حفظ کند، توده مردم و کسبه با این حرکت خودجوش، مرزبندی اعتقادی خود را مشخص کردند. آنها با تعطیلی واحد‌های صنفی خود، هزینه‌ی مادی را به جان خریدند تا ثابت کنند در نبرد با اشغالگری، شانه به شانه برادران عرب خود ایستاده‌اند.
در ادامه متن سند از نظر می‌گذرد:
«در بازار قویاً انتشار دارد که روزهای چهارشنبه و پنجشنبه ۱۵ و ۱۶ خرداد ماه ۴۷ برابر با پنجم و ششم ژوئن ۱۹۶۸ به مناسبت یکمین سال حمله ارتش اسرائیل به سرزمین‌های عربی، مغازه‌های مسلمانان تعطیل و عده‌ای قصد دارند که به دکاکین [دکان‌های]یهودیان حمله و صاحبان آن را مورد ایذاء قرار دهند».
