از نگهبانی نفت‌کش‌ها تا تنبیه مأمور خودی در جزیره خارک/ واکاوی سرسپردگی امنیتی پهلوی به صهیونیسم
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ تحلیل اسناد برجای مانده از ساواک، پرده از زوایای سرسپردگی امنیتی رژیم پهلوی و رژیم صهیونیستی برمی‌دارد. این اسناد به‌خوبی نشان می‌دهند که رژیم پهلوی نه تنها به عنوان یک همکار، بلکه در نقش مجری فرامین و تأمین‌کننده امنیت منافع اسرائیل در خلیج فارس عمل می‌کرده است.
در تاریخ مناسبات سیاسی خاورمیانه، رابطه رژیم پهلوی و اسرائیل همواره یکی از نقاط تاریک و در عین حال حساس بوده است. اسناد باقی‌مانده از ساواک، ابعاد تکان‌دهنده‌ای از این وابستگی را فاش می‌کنند؛ جایی که حاکمیت ملی ایران در پرتوی منافع نفتی و امنیتی تل‌آویو تعریف می‌شد.
برخی اسناد که مربوط به مکاتبات لایه اول ساواک با «نمایندگی زیتون» (اسم رمز شاخه موساد در ایران) است، نشان‌دهنده یک همکاری گسترده برای حفاظت از شریان‌های اقتصادی اسرائیل است. در این اسناد، نماینده موساد (آقای ناووت) به صراحت از ساواک می‌خواهد که برای «حفاظت از نفت‌کش‌های اسرائیلی در جزیره خارک» اقدامات ویژه‌ای انجام دهد. نکته حائز اهمیت، اعزام کارشناس اسرائیلی به نام «آقای PESSAH» برای بازدید از تاسیسات نظامی و حفاظتی جزیره خارک است. این موضوع نشان می‌دهد که رژیم پهلوی حساس‌ترین نقطه استراتژیک و اقتصادی کشور (قلب تپنده صادرات نفت) را در اختیار کارشناسان امنیتی اسرائیل قرار داده بود تا آنها درباره نحوه حفاظت از کشتی‌هایشان تصمیم‌گیری و نظارت کنند.
در این اسناد، ارتشبد نصیری (رئیس وقت ساواک) با پیگیری مطالبات صهیونیست‌ها، عملاً دستگاه امنیتی کشور را به پیمانکار حفاظتی رژیم صهیونیستی تبدیل می‌کند. این در حالی بود که در همان بازه زمانی، تنش‌های اعراب و اسرائیل در اوج خود قرار داشت و ایران به عنوان یک کشور مسلمان، قاعدتاً نباید در جبهه تأمین امنیتِ متجاوز قرار می‌گرفت. اما اسناد نشان می‌دهند که نه تنها امنیت کشتی‌ها، بلکه حتی استتار و پوشش امنیتی حضور اسرائیلی‌ها در خارک نیز بر عهده ساواک بوده است.
تکان‌دهنده‌ترین بخش این ماجرای سر سپردگی در سندی دیگر متجلی است. این سند گزارش دفاعیه یا توضیح مأمور ساواک در جزیره خارک به مافوق خود است. ماجرا از این قرار است که دو تن از اتباع اسرائیل به نام‌های «سامی ژوزف نیسان» و «یوحنا رشف» با گذرنامه‌های عادی و بدون هماهنگی‌های لازم مرزی وارد جزیره شده‌اند.
مأمور مربوطه طبق وظیفه قانونی و به دلیل حساسیت نظامی جزیره خارک (که خروج و ورود به آن مستلزم نظارت دقیق بوده)، اقدام به بازداشت یا بازخواست این افراد می‌کند. اما بلافاصله از سوی رده‌های بالایی ساواک مورد توبیخ قرار می‌گیرد. در متن سند آمده است که به او ابلاغ شده:
«حسب‌الامر تیمسار ریاست ساواک مقرر گردیده ده نفر جهت حفاظت کشتی‌های نفت‌کش اسرائیلی به آنجا آمده بودند و شما زندانی کرده‌اید؛ فوراً آزاد کنید که به کشتی سوار شوند.»
این برخورد تحقیرآمیز با مأمور داخلی نشان می‌دهد که در نظام سیاسی پهلوی، یک تبعه صهیونیست (حتی اگر غیرقانونی وارد یک منطقه نظامی شده باشد) مصونیتی بالاتر از ضوابط قانونی ایران دارد. رئیس ساواک بدون اعتنا به گزارش مأمور خود، صرفاً بر اساس خوش‌خدمتی به رژیم صهیونیستی، دستور آزادی فوری آنها را صادر می‌کند.
