مصوبه تشکیل شورای عالی جهاد دانشگاهی در سال ۵۹ + سند

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ پس از صدور فرمان تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ از سوی امام خمینی، و تشکیل آن، ستاد مزبور در جلسه‌ی مورخه‌ی ۱۳۵۹/۵/۱۶ به منظور تحقق اهداف انقلاب فرهنگی، نهادی تحت عنوان «جهاد دانشگاهی» را به عنوان نهادی وابسته به خود تأسیس کرد.  

کار آن نهاد انجام فعالیت‌های فرهنگی و تحقیقاتی به منظور اسلامی شدن دانشگاه‌ها و مشارکت در اداره‌ی امور دانشگاه‌ها بود. پس از تبدیل ستاد انقلاب فرهنگی به شورای عالی انقلاب فرهنگی، ساختار جهاد دانشگاهی نیز دچار تغییر شد و وظایف آن، محدود به فعالیت‌های علمی ـ پژوهشی گردید.

پس از تغییر ساختار شورای عالی انقلاب فرهنگی در ۱۳۶۹ جهاد دانشگاهی به‌عنوان بازوی تحقیقاتی دانشگاه‌ها معرفی شد و وظایف آن دچار تغییر شد؛ به این صورت که وظیفه‌ی آن حول دو محور استوار شد: انجام تحقیقات علمی؛ انجام فعالیت‌های فرهنگی.

در آن تغییر، جهاد دانشگاهی به عنوان پلی میان دانشگاه و بخش صنعت معرفی شد. در جلسه‌ی ۱۳۶۹/۸/۲۲ اساسنامه‌ی جهاد دانشگاهی به تصویب اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و پس از آن، به عنوان نهادی علمی فعالیت‌های خود را به صورت هدفمند بر پایه‌ی اساسنامه تداوم داد.

جهاد دانشگاهی طبق اساسنامه این‌گونه معرفی شده بود:

جهاد دانشگاهی نهادی است عمومی و غیردولتی زیر نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی و دارای شخصیت مستقل و از لحاظ اداری، استخدامی و مالی تابع مقرراتی است که در چارچوب اختیارات قانونی، به تصویب هیئت امنای جهاد دانشگاهی می‌رسد. جهاد دانشگاهی دارای ارکان زیر است:

۱ ـ هیئت امنا، ۲ ـ شورای علمی، ۳ ـ رئیس جهاد دانشگاهی.

اولین رئیس جهاد دانشگاهی، بر اساس مصوبه‌ی شورای عالی انقلاب فرهنگی، توسط شورا انتخاب شد، ولی مقرر گردید که رؤسای بعدی جهاد، با رأی هیئت امنا به آن سمت برگزیده شوند.

جهاد دانشگاهی در زمینه‌های متعدد علمی ـ پژوهشی بر اساس اساسنامه، دست به فعالیت زده و همچنان از مراکز پژوهشی فعال کشور است. بر طبق اساسنامه، جهاد دانشگاهی، وظایف زیر را به‌عهده دارد: بر این اساس، جهاد دانشگاهی به برگزاری حوزه‌های آموزشی در مؤسسات و دانشگاه‌ها و سایر بخش‌های آموزش عالی مبادرت ورزیده و فعالیت‌های فوق از جمله‌ی آنان است. بخش افکارسنجی جهاد دانشگاهی از بزرگ‌ترین و علمی‌ترین مراکز افکار‌سنجی کشور است. سیدمحمدرحمتی، وزیر اسبق راه و ترابری، اولین رئیس جهاد دانشگاهی بود و پس از وی دکتر علی منتظری، ریاست جهاد را عهده‌دار شد.

اما ستاد انقلاب فرهنگی در ۱۶ مرداد ماه ۱۳۵۹ در مصوبه‌ای اولین اعضای شورای عالی جهاد دانشگاهی را انتخاب و اختیارات و وظایف آنها را تعیین کرد.

متن این مصوبه بدین شرح است:

در اجرای برنامه ستاد انقلاب فرهنگی جهت اشتغال نیروهائی که بر اثر تعطیل دانشگاه‌ها آزاد شده‌اند و استفاده از خدمات آنان برای بازسازی و نوسازی کشور با استناد بر لایحه قانونی مصوب شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران مورخ ۵۹/۴/۲۴ شورائی بنام شورای عالی جهاد دانشگاهی تشکیل می‌شود از آقایان:

جلال‌الدین فارسی نماینده ستاد انقلاب فرهنگی

مهندس رحیم‌زاده (استاد)

مهندس تهرانی‌زاده (استاد)

مهدی آخوندی (دانشجو)

رضا بیگدلی (کارمند)

سعید کلانترنیا (نماینده جهاد سازندگی)

که اختیارات آن بشرح زیر است:

۱- شناسائی و استفاده از نیرو‌های آزاد شده دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی اعم از استاد، کارمند، کارشناس آموزش و عوامل خدماتی.

۲- بررسی و شناسائی زمینه‌های جذب نیرو در نهاد‌های انقلابی و وزارتخانه‌ها.

۳- تهیه طرح‌های مستقل که بتواند نیرو‌های دانشگاهی را جذب کند.

۴- استفاده از امکانات آموزشی و تجهیزات و وسایل کارگاهی و امثال آن.

۵- استفاده از بودجه‌ای که در سند ۳ لایجه قانونی مورخ ۲۵/ ۴ / ۵۹ مقرر گشته است.

۶- تشکیل شورا‌های سه نفره‌ای که مسئوولیت اداره جهاد دانشگاهی را در هر دانشگاه و موسسه عالی آموزش خواهد داشت و امکانات و تجهیزات و وسائل کارگاهی و امثال آن را در ختیار خواهد گرفت.

این مصوبه به کلیه سرپرستان دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی ابلاغ می‌شود.

ستاد انقلاب فرهنگی