پایکوبی در مراسم تدفین!
پایگاه اطلاعرسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ دوران ریاستجمهوری ابوالحسن بنیصدر، ایامی سرشار از تنش میان او و حزب جمهوری و محمدعلی رجایی نخستوزیر بود. پس از صدور حکم عدم کفایت سیاسی بنیصدر در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰توسط مجلس، دومین دورهی انتخابات ریاستجمهوری برگزار شد. محمدعلی رجایی به ریاستجمهوری برگزیده شد، با این حال با انفجار دفتر نخستوزیری در هشتم شهریور ۱۳۶۰ رجایی در قامت رئیسجمهور تنها ۲۸ روز مجال خدمت پیدا کرد. شهادت رئیسجمهور ونخستوزیر جدید-محمدجواد باهنر- موجب واکنشهای زیادی در کشور شد و اکثر قریب به اتفاق فعالان سیاسی آنروز ایران این اقدام تروریستی را محکوم کردند. با این حال واکنش رضایتآمیز ابوالحسن بنیصدر رئیسجمهور معزول ایران-با وجود همه اختلافنظرهای پیشین- از این اقدام تروریستی برای بسیاری از فعالان سیاسی ایران تعجبآور بود.
بنیصدر که پس از برکناری توسط مجلس تا مدتی مخفیانه زندگی میکرد، در روز هفتم مرداد ۱۳۶۰ بههمراه مسعود رجوی سرکردهی گروهک تروریستی سازمان مجاهدین خلق (منافقین) از کشور گریخت. او حدود یک ماه پس از خروج از کشور در واکنش به ترور رجایی و باهنر، این حادثه را «طبیعیترین پاسخ مردم ایران» عنوان کرد. او در طول دوران ریاستجمهوریاش بههرحال اختلافاتی با رجایی داشت، اما در واکنش به ترور او، مرزهای اخلاق وجوانمردی! را جابهجا کرد و نهتنها این حادثه تروریستی را تسلیت نگفت، بلکه شهادت رجایی و باهنر را ناشی از عملکرد خودشان دانست و در پیامی خطاب به مردم ایران، آنان را دعوت به تشکیل دولت جدید کرد.
نگاهی به مصاحبهی بنیصدر با خبرگزاری رویتر که در کنار رجوی سرکردهی مجاهدین خلق (منافقین) میایستد و ترور رجایی و باهنر را به مردم ایران شادباش میگوید، از جمله نقاط متعدد تیره و غیرقابل توجیه بنیصدر پس از انقلاب اسلامی است. پیام بنیصدر پس از حادثهی ترور همکار پیشینش، بسیار قابل تامل است، ادعای او بر اینکه غالب مردم ایران خواهان این ترور بودهاند، اثبات این واقعیت است که او حتی در مقام یک جامعهشناس - چنانکه خودش مدعی بود - شناخت چندانی از جامعهی ایران آن روز نداشت. در ادامه ترجمه این مصاحبه که در ۱۰ شهریور ۱۳۶۰ در نشریهی ویژهی شمارهی ۱۶۴ خبرگزاری پارس منتشر شده و در آرشیو اسناد «مرکز اسناد انقلاب اسلامی» موجود است، مورد بررسی قرار میگیرد.
گفتههای بنیصدر درمورد بمبگذاری دیروز (۸ شهریور)
بنابه گزارش خبرگزاری پارس به نقل از رویتر از پاریس، ۱۳۶۰/۶/۹، ابوالحسن بنیصدر رئیسجمهوری پیشین ایران گفت: بمبگذاری روز گذشته در دفتر نخستوزیری در تهران، نتیجهی اعدامهایی است که به دستور آیتالله روحالله خمینی اجرا میگردد. بنیصدر که در خانهاش در نزدیکی پاریس صحبت میکرد، به خبرنگاران اظهار داشت: این نوع حمله، نتیجهی منطقی جریانات [اخیر]است، نتیجهی اعدامهایی است که به دستور [امام]خمینی اجرا میشود. ازسویدیگر، سخنگوی سازمان مجاهدین در پاریس نیز به خبرنگاران گفت: این بمبگذاری طبیعیترین پاسخ مردم ایران به [..]و اعدام مجاهدین است. نه بنیصدر و نه سخنگوی مجاهدین که میگفت ظرف دو ماه گذشته، ۶۰۰ تن از همرزمانش در ایران اعدام شدهاند، ادعای داشتن ارتباط مستقیمی با جریان بمبگذاری نکردند.
بنیصدر همچنین در مصاحبهای با مجلهی نیوزویک که امروز منتشر شد، اظهار داشت: آیتالله روحالله خمینی [..]در این تفکر که مردم ایران هرگز در مقابل او قد علم نخواهند کرد، دچار اشتباه است. وی ادامه داد: من روزهای وحشتناکی را با فکرکردن دراینباره که چگونه انقلاب از مسیر خود منحرف شده است، سپری کردم.
از خشونت بیزارم، ولی میدانم که اگر مقاومت نکنیم، تمامی کشور و مردم آن قربانی این رژیم خواهند شد.
بنیصدر هفته پیش نیز طی مصاحبهای گفته بود: [آیتالله]خمینی ممکن است فکر کند آرامش به ایران باز میگردد، ولی در اشتباه است. بازی «مقاومتی» با [آیتالله]خمینی در جریان است و [آیتالله]خمینی ورقهای زیادی برای ادامه بازی ندارد. [..].
***
[سند شمارهی ۲]
بنابه گزارش خبرگزاری پارس به نقل از خبرگزاری فرانسه از پاریس، ۱۳۶۰/۶/۹، بنیصدر رئیسجمهوری سابق ایران امروز در پاریس اظهار داشت: رجایی و باهنر بهدستِ خودشان مرگ خویش را باعث شدند. بنیصدر که در مصاحبه با رادیو «اروپا - ۱» سخن میگفت، [ادامه داد]: «این طبیعی است که در یک وضعیت خشونتآمیز، کسانی که بهوجودآورندهی این شرایط هستند، خود قربانی شوند.» وی افزود: «بمبگذاری روز یکشنبه کاملاً قابل پیشبینی بود.» بنیصدر [همچنین]هرگونه شرکت خود در این بمبگذاری را تکذیب کرد و گفت: «من تنها نقش یک جامعهشناس را ایفا میکنم.» رئیسجمهوری معزول ایران به خبرنگاران گفت که قصد دارد تلگرافی به امام خمینی بفرستد و به وی بگوید که «این موج خشونت را متوقف کند، زیرا وی یک روحانی است و نمیتواند آزادیها را حذف کند.» بنیصدر با تأکید بر برقراری آزادیها در ایران، گفت: «[آیتالله]خمینی مجبور است تسلیم شود. وی استقرار آزادیها را خواهد پذیرفت.» وی فاش کرد که اخیراً طی نامهای به آیتالله خمینی، از وی خواسته است بهفوریت استقرار مجدد آزادیها را بپذیرد.
فرانس پرس میافزاید که به اعتقاد بنیصدر، چنین سوءقصدی بدون حمایت وسیع مردمی عملی نمیشد. رئیسجمهوری سابق ایران گفت: «مردم آزادی میخواهند و آن را به دست خواهند آورد.» وی افزود که رسانههای گروهی میتوانند نقش مهمی در محکومکردن خشونت در ایران بازی کنند. به گفتهی بنیصدر، «امام خمینی در ایران مسلماً از نیرویی برخوردار است، لکن از یک نیروی منفی.» ازسویدیگر، وی اظهار امیدواری کرد واشنگتن و مسکو در امور داخلی ایران دخالت نکنند و تأکید کرد که «سیاست آمریکا در ایران در جهت استقرار دیکتاتوری فعلی بوده است.» رئیسجمهوری معزول ایران یک بار دیگر اظهار داشت که امیدوار است اقامتش در پاریس، حداقل زمان ممکن باشد.
[سند شمارهی ۳]
بنیصدر ایرانیان را دعوت به تشکیل دولت جدید کرد
بنابه گزارش خبرگزاری پارس به نقل از رویتر از لندن، ۱۳۶۰/۶/۹، ابوالحسن بنیصدر رئیسجمهوری پیشین ایران امروز از مردم ایران خواست با تشکیل دولت جدیدی، امور کشور را در دست گیرند. وی در بیانیهای که در پاریس منتشر شد و تلفنی برای رویتر خوانده شد، خاطرنشان ساخت که ایرانیان نباید اجازه دهند بحران خطرناک ایران بیش از این ادامه یابد. بیانیهی مذکور بهدنبال اعلام رسمی مرگ [شهادت]رئیسجمهور و نخستوزیر ایران منتشر شده است. وی در این بیانیه خواستار انحلال مجلس که دشمنان سیاسی بنیادگرای بنیصدر اکثریت آن را تشکیل میدهند، شده است. رئیسجمهوری پیشین ایران [همچنین]اظهار داشت که حادثهی دیروز بازتاب شدید رفتار اخیر دولت در قبال چپگرایان و اعدامهای آنها در پی محاکمات سریع است. از دو ماه پیش که بنیصدر از مقام خود عزل شد، حدود ۶۰۰ تن که بیشترین آنها را ناراضیان چپگرا تشکیل میدادند، به جوخههای اعدام سپرده شدند.
خبرگزاری رویتر میافزاید: در بیانیهی رئیسجمهوری پیشین ایران همچنین آمده است که هماکنون زمان آن است که مردم ایران که نگران اوضاع بحرانی کشور هستند، ادارهی امور را در دست خود گیرند. در بخشی از این بیانیه [هم]از مردم ایران دعوت شده که خواستار انحلال مجلس تقلبی باشند و حکومت جدیدی برپایهی انتخاباتی تازه تشکیل دهند.
این بیانیه که پیروزی در ایران را قریبالوقوع دانسته، خواستار تعقیب مقامات قضایی کشور بهخاطر صدور فرمان اعدامهای غیرقانونی شده است. در بیانیهی بنیصدر آمده است: دادگاههای انقلابی باید وادار به تعطیل شوند و زندانیان سیاسی باید آزاد گردند. رئیسجمهوری پیشین ایران [همچنین]بنیادگرایان اسلامی را بهخاطر بحران سیاسی و اقتصادی کشور نکوهش کرده و گفته است: سیاستهای تخریبی و احمقانهی آنان باید جای خود را به سیاستهایی که تقویتکنندهی استقلال و آزادی هستند، بدهند.
مسعود رجوی رهبر مجاهدین که با بنیصدر به فرانسه گریخته نیز در بیانیهای به ملت ایران بهخاطر پیروزی در ترور دو تن از رهبران کشور تبریک گفته است. [..].
***
[سند شمارهی ۴]
اظهارات بنیصدر دربارهی فاجعهی ۸ شهریور
به گزارش خبرگزاری پارس به نقل از رویتر از نیویورک، ۱۳۶۰/۶/۱۰، ابوالحسن بنیصدر رئیسجمهور معزول ایران امروز در یک مصاحبه تلویزیونی از فرانسه، درگیریهای مسلحانهی کنونی بر ضد رژیم اسلامی ایران را جنگ داخلی توصیف کرد. بنیصدر گفت که درگیریهای مسلحانه در ایران از مدتی قبل شروع شده است و افزود: تعداد تلفات نیروهای ما در جنگ علیه عراق، به ۲۰ نفر در روز بالغ میشود، درحالیکه در درگیریهای داخلی در دو طرف درگیر، حداقل ۱۰۰ نفر روزانه جان خود را از دست میدهند. بنیصدر در این مصاحبه هرگونه مداخلهای را در جریان بمبگذاری روز یکشنبه در تهران که منجر به شهیدشدن رئیسجمهور و نخست وزیر جدید گردید، انکار کرد.
رئیسجمهور معزول گفت: «با موافقت و مخالفت من با بمبگذاری، چیزی تغییر نمیکرد. در طی دو ماه و نیم گذشته، رژیم جمهوری اسلامی اعدام ۸۰۰ نفر را که درحقیقت خیلی بیشتر از این رقم میباشد، اعلام کرده است. با توجه به این مسئله، چه نوع عکسالعملی ازجانب مخالفین رژیم انتظار میرفت؟» بنیصدر همچنین گفت که عوامل آمریکا در ایران سرگرم انجام اقداماتی هستند. وی افزود: «در گذشته گفته میشد جاسوسان در هرکجا هستند، حتی در کابینهی خود من و بنابراین این روزها نیز آنها همهجا پیدا میشوند، حتی در کابینهی آیتالله روحالله خمینی.»
