بررسی عملکرد موشک فاتح ۱۱۰ و ۳۱۳+عکس

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛  در اوایل دهه ۸۰ شمسی، ایران با آزمایش یک فروند موشک جدید عملا وارد باشگاه کشور‌های دارنده موشک‌های سوخت جامد شد. "فاتح ۱۱۰۰" نام موشکی بود که به همت جهاد خودکفایی سپاه پاسدران و سردار شهید طهرانی مقدم ساخته شد و ایران اسلامی را وارد عرصه جدیدی از تولید موشک‌ها کرد.

موشک بالستیک فاتح ۱۱۰، یک موشک بالستیک مایل پرتاب است که تاکنون چند نمونه از آن با حداکثر برد ۳۰۰ کیلومتر ساخته و به یگان‌های موشکی نیروی هوافضای سپاه تحویل داده شده است.

نسل اول از موشک‌های فاتح ۱۱۰ با بردی حدود ۲۵۰ کیلومتر در سال ۸۱ با موفقیت تست شده و با گذشت زمان، نمونه‌های جدیدتر این موشک نیز توسط متخصصان و کارشناسان صنایع موشک‌سازی سپاه تولید شد.

فاتح ۱۱۰-A، فاتح ۱۱۰-B، فاتح ۱۱۰-C و فاتح ۱۱۰-D نمونه‌های اصلی این موشک هستند. کار بر روی این موشک‌ها همچنان ادامه دارد و پروژه به­ روزرسانی موشک‌های کلاس فاتح ۱۱۰۰ از سالیان گذشته به منظور ارتقاء نمونه‌های موجود و دستیابی به نسل جدیدتر این موشک‌ها با قوت در حال پیگیری است.

اواسط مردادماه سال ۹۱ که نسل چهارم این موشک‌ها رسما تست و رونمایی شدند، بسیاری از شبکه‌های خبری جهان خبر تست این موشک را مخابره کردند.

آن زمان، تلویزیون الجزیره اعلام کرد: "قدرت نظامی ایران در حال رو شدن برای جهان است و نیرو‌های مسلح ایران و سپاه در حال نشان دادن عضلات نظامی خود به جهانیان و منطقه هستند".

موشک بالستیک فاتح ۱۱۰، جزو اولین نمونه از موشک‌های بالستیک ایران است که با سوخت جامد کار می‌کند. به کارگیری سوخت جامد در موشک‌های بالستیک چند خاصیت مهم دارد.

یک موشک بالستیک یا هر نوع موشک دیگر، برای اینکه بتواند به پرواز در آید نیاز به اشتعال سوخت دارد تا با مشتعل شدن سوخت و خروج گاز‌های احتراق یافته از انتهایی‌ترین بخش موشک یعنی موتور، موشک به پیش حرکت کند.

در این قاعده هر چه موشک سبک‌تر باشد، سرعت بیشتری خواهد داشت، اما در مورد موشک‌های وزن بالا که غالبا دوربرد هم هستند، از موتور‌های جدیدتر و به روزتری برای شتاب دهی بیشتر استفاده می‌شود. ضمن اینکه، استفاده از سوخت‌های جامد به جای سوخت‌های مایع قدیمی، مدت زمان اشتعال سوخت را افزایش داده و با افزایش زمان اشتعال، برد موشک و حتی در برد‌های ثابت، سرعت موشک افزایش قابل توجهی می‌یابد.

در حال حاضر معمولا در صنایع موشکی و نظامی، اکثر برای به حرکت در آوردن این موشک‌ها از سوخت جامد استفاده می‌شود، اما در مورد موشک‌های ماهواره ­بر و فضاپیماها، بیشتر از سوخت مایع استفاده می‌شود.

موشک فاتح ۱۱۰ شباهت بسیاری به راکت‌های زلزال دارد، اما در دقت اصابت به هدف، راکت‌های زلزال به گرد پای موشک فاتح ۱۱۰ هم نمی‌رسند.

موشک فاتح ۱۱۰ موشکی نقطه زن با خطای زیر ۱۰ متر است که این یکی از مهمترین ویژگی‌های این موشک به شمار می‌رود. این موشک قادر است با طول ۸ متر و ۸۶ سانتیمتری خود، سر جنگی ۵۰۰ کیلوگرمی را حمل کند. وزن مسلح این موشک هم در مجموع حدود ۳۶۰۰ کیلوگرم است.

این موشک از جمله موشک‌های هدایت‌پذیر ایرانی است که این یکی از دیگر ویژگی‌های تمایزبخش فاتح ۱۱۰ با راکت‌های زلزال می‌باشد. فاتح ۱۱۰ از هدایت اینرسی بهره برده و از  تکنولوژی‌های جانبی هم در هدایت موشک بهره می‌برد.

فاتح ۱۱۰ از موتور تک مرحله‌ای برخوردار بوده و زمین به زمین عمل می‌کند و قادر است اهداف زمینی و دریایی ثابت، نقاط تجمع دشمن، مراکز فرماندهی، سایت‌های موشکی، زاغه‌های مهمات، رادار‌ها و سایر اهداف مورد نظر را به صورت نقطه‌ای مورد هدف قرار داده و منهدم کند.

ساخت و تولید انبوه چنین موشکی در انواع مختلف موجب حیرت بسیاری از کارشناسان موشکی شده است، موشکی که به عنوان شاهکار شهید حسن طهرانی‌مقدم و تیم موشکی‌اش نامیده می‌شود.

اما فاتح ۱۱۰، یک برادر بزرگتر هم پیدا کرده است که فاتح ۳۱۳ نام دارد. فاتح ۳۱۳، عضو جدید خانواده موشک‌های فاتح است که امسال و همزمان با ۳۱ مرداد (روز صنعت دفاعی) رونمایی شد.

موشک فاتح ۳۱۳

فاتح ۳۱۳ در میان خانواده موشک‌های فاتح از همه برد بیشتری داشته و قادر است اهداف خود را در فاصله ۵۰۰ کیلومتری، نقطه‌زنی کند. این موشک برخلاف ۴ برادر کوچکتر خود که از سوخت جامد استفاده می‌کنند، از "سوخت جامد مرکب" بهره می‌برد.

شیوه عمل این نوع از سوخت‌ها این گونه است که در بخش انتهایی موشک که محفظه احتراق و سوخت قرار دارد، برخلاف سوخت‌های جامد معمولی، سوخت با ماده اکسیدکننده ترکیب شده و نهایتا ترکیبی از سوخت و ماده اکسیدکننده به صورت بلور‌های کوچکی شروع به احتراق کرده و با احتراق آن، موشک به حرکت در می‌آید.

یکی از مهمترین مزایای استفاده از این نوع از سوخت‌ها، ایجاد پایداری بیشتر در زمان پرواز موشک است چرا که در مورد موشک‌های سوخت جامد، معمولا ناپایداری‌های زیادی در طول پرواز موشک به دلایل مختلف در احتراق موشک به وجود می‌آید.