رضا پهلوی سال‌ها تلاش نمود از طریق طرح‌ها و پروژه‌های گوناگون و در نتیجه ایجاد نهاد‌هایی برای مبارزه، ضمن به دست آوردن مشروعیت و جایگاهی ویژه میان سایر نیرو‌های اپوزیسیون، به مبارزه علیه نظام اسلامی بپردازد؛ اما کارنامه ۴۵ ساله او تاکنون نشان از شکستی واضح و غیرقابل توجیه در این زمینه دارد.  

کنفرانس امنیتی مونیخ توسط ادوالد فون کلایست، روزنامه‌نگار و کارشناس نظامی آلمانی، تأسیس شد و در ابتدا با نام «نشست بین‌المللی وِرکوند (Internationale Wehrkundebegegnung)» شناخته می‌شد. در ابتدای امر، تمرکز این کنفرانس بر مسائل سیاسی نظامی و دفاعی در بستر جنگ سرد بود، زمانی که تنش‌ها میان بلوک‌های شرق و غرب در اوج خود قرار داشت.

موفقیت فاجعه بار هشداری جدی و مبتنی بر داده به سیاست‌گذاران است: تغییر رژیم تحمیلی خارجی، حتی با "پیروزی" نظامی سریع، معمولاً به فاجعه‌ای بلندمدت تبدیل می‌شود. تاریخ نشان می‌دهد که ملت‌هایی که خود سرنوشت‌شان را تعیین می‌کنند – حتی با آزمون و خطا – پایدارتر از دولت‌های تحمیلی از بیرون هستند.

 کمیته‌های انقلاب اسلامی به عنوان تجربه‌ای بی‌نظیر در تاریخ انقلاب اسلامی، نمادی زنده از توانایی مردم در سازمان‌دهی خودجوش برای تأمین امنیت و اداره جامعه در بحرانی‌ترین شرایط بود. این نهاد از دل مساجد و با محوریت روحانیت انقلابی جوشید و اثبات کرد که امنیت پایدار زمانی تحقق می‌یابد که ریشه در اعتماد، باور و مشارکت فعال آحاد جامعه داشته باشد.

مواضع سیاسی رضا پهلوی در چهار دهه گذشته، بیش از آنکه واجد انسجام نظری و ثبات راهبردی باشد، دچار تغییرات مکرر و چرخش‌های معنادار بوده است؛ چرخش‌هایی که در بزنگاه‌های تاریخی، او را از متحدان دیروز و حتی از ادعا‌های پیشین خود دور کرده و پرسش‌های جدی درباره صداقت و جهت‌گیری سیاسی‌اش ایجاد کرده است.  

پیروزی انقلاب اسلامی و فرار خاندان سلطنتی و وابستگان رژیم به خارج از کشور، نقطه آغاز جریان سلطنت‌طلبی یا پادشاهی‌خواهی بود که تا به امروز همچنان ادامه یافته است. در رأس این جریان، رضا پهلوی ولیعهد سابق و پسر ارشد محمدرضا شاه قرار دارد که کارنامه سیاسی او شایان توجه است.

روز ۱۴ بهمن ۱۳۵۷ فارغ از تحرکات اجتماعی منفردی که در برخی نقاط کشور به وقوع پیوست، از آنجا که زمینه رویداد‌های بزرگ روز‌های آینده به این روز بازمی‌گردد، لذا مطالعه آن ضروری به نظر می‌رسد. در ادامه سلسله یادداشت‌های «روزشمار سراسری فجر انقلاب»، به بررسی وقایع این روز خواهیم پرداخت.

شاه آدمی با ترس‌های عمیق و فراگیر بود؛ و وقتی این ترس‌ها غالب می‌آمدند، شاه مانند هنگامی که منابع قدرت روانی‌اش ضعیف شد، به یک سیر قهقرائی گرفتار آمد. بازگشت به خصوصیات منفعل اوان کودکی که موجب کناره‌جویی‌اش می‌شد. این کناره‌جویی می‌تواند شکل‌های مختلفی پیدا کند. فرار، بی‌قیدی روانی، و حتی اندیشیدن به شکل نهایی کناره‌جویی: یعنی خودکشی، شاه تقریبا در این سه زمینه استاد بود.

مراسم استقبال از امام خمینی در برخی شهر‌ها تنها محدود به روز ۱۲ بهمن (هنگام ورود ایشان به کشور) نبود و همچنان این استقبال بزرگ در ۱۳ بهمن ادامه پیدا کرد؛ دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی مانند گیلان و قزوین، فعالیت مبارزاتی و انقلابی خود را شدت بخشیدند؛ علیرغم ادعا‌های مکرر شاپور بختیار مبنی بر آزادی اجتماعات مسالمت‌آمیز، باز هم در برخی شهر‌ها تجمعات عمومی با سرکوب شدید نیرو‌های رژیم مواجه شد؛ در این روز تحصن علمای شهر مشهد به یُمن بازگشت امام خمینی، پایان پذیرفت.

دهه فجر یکی از حساس‌ترین و در عین حال نادرترین بازه‌های زمانی در طول تاریخ معاصر ایران به شمار می‌شود که با گذشت چند دهه، همچنان نیازمند مطالعه و بررسی از زوایای مختلف است. در سلسله یادداشت‌هایی به این مناسبت، با نگاهی به جغرافیای پهنه سرزمینی ایران، به بازخوانی مهم‌ترین رخداد‌های فجر انقلاب در استان‌های کشور خواهیم پرداخت.