مرکز اسناد انقلاب اسلامی

سجادی می‌گوید: «... هاشمی‌ و بهرام‌ آرام‌ در همان‌ اتاق مدتی‌ صحبت‌ کردند و بدون‌ این‌که‌ من‌ ایشان‌ را ببینم‌، با غیوران‌ از همان‌ در بیرون‌ رفتند. بعد از رفتن‌ آن‌ها بهرام‌ با حالت‌ تمسخر و بی‌اعتنایی‌، بدون‌ این‌که‌ اشاره‌ به‌ نام‌ ملاقات‌کننده‌ نماید، کلماتی‌ به‌ این‌ مضمون‌ که‌ این‌ها همیشه‌ سد راه‌ مبارزه‌ هستند، بیان‌ کرد.»
تاریخ انتشار: ۱۳:۵۳ - ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ - 2022August 21

پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ تغییر ایدئولوژی سازمان مجاهدین خلق در سال 1354 یکی از مقاطع مهم در حیات سازمان محسوب می‌شود که تاثیر بسزایی در مبارزات و ارتباطات آن‌ها با سایر گروه‌ها به ویژه روحانیون داشت.

طاهره سجادی(غیوران) از جمله زنان مبارزی بود که به واسطه همسرش مهدی غیوران از مدت‌ها قبل متوجه تغییرات درونی سازمان شده بود. او در خاطرات خود از ملاقات مهم حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی و آیت‌الله طالقانی با سران سازمان قبل از اعلام مارکسیست شدن آن‌ها یاد می‌کند.

سجادی می‌گوید: در سال‌ 1354، بهرام‌ [آرام] کمتر به‌ منزل‌ ما می‌آمد. با این‌ حال‌ من‌ یک‌ احساس‌ گنگی‌ داشتم‌. احساس‌ می‌کردم‌ که‌ این‌ها دیگر آن‌ بچه‌های‌ سابق‌ نیستند. البته‌ نمی‌خواستم‌ این‌ احساس‌ را باور کنم‌ و دوست‌ هم‌ نداشتم‌ که‌ این‌ احساس‌ صادق باشد. بهرام‌ و رحیمی‌ طی‌ یک‌ سری‌ صحبت‌ها به‌ من‌ پیشنهاد کردند که‌ شما بهتر است‌ فعالیت‌هایی‌ هم‌ در بیرون‌ از منزل‌ بکنید و چون‌ ممکن‌ است‌ مطالعات‌ بیشتری‌ هم‌ نیاز داشته‌ باشید، بهتر است‌ در منازل‌ دیگری‌ هم‌ حضور یابید. این‌ حضور شما دو حسن‌ دارد یکی‌ این‌که‌ به‌ اصطلاح‌، روی‌ شما کار ایدئولوژیک‌ می‌شود؛ یعنی‌ مطالعات‌ شما، گسترده‌تر، بهتر و بیشتر انجام‌ می‌شود و دیگر این‌که‌ حضورتان‌ در آن‌ منازل‌، به‌ عنوان‌ خانمی‌ که‌ در آن‌جا رفت‌ و آمد می‌کند، امنیت‌ این‌ خانه‌ها را توجیه‌ می‌کند، بچه‌‌هایتان‌ هم‌ که‌ دارند بزرگ‌ می‌شوند و از این‌ نظر مشکلی‌ ندارید. من‌ بعدها متوجه‌ شدم‌ که‌ این‌ پیشنهاد، زمینه‌ای‌ برای‌ اقدامات‌ بعدی‌ بوده‌ است‌، چون‌ اعلام‌ تغییر مواضع‌ ایدئولوژیک‌، تشکیلات‌ آن‌ها را با مشکل‌ جدی‌ روبرو می‌کرد و برای‌ حفظ‌ اعضا، لازم‌ بود غیر از آمادگی‌ فکری‌ که‌ از طریق‌ مطالعات‌ جدید به‌وجود می‌آمد، از طریق‌ ارتباط‌ گسترده‌تر بتوانند در صورت‌ اختلاف‌ عقیده‌ بین‌ زوج‌ها، امکان‌ نگهداری‌ حداقل‌ یکی‌ از آن‌ها را فراهم‌ سازند.

 

*** ملاقات هاشمی رفسنجانی و بهرام آرام قبل از اعلام تغییر ایدئولوژی ***

در سال‌ 1354 و احتمالاً در تیرماه‌ یکی‌ دو هفته‌ قبل‌ از دستگیری‌ها، بهرام‌ از طریق‌ غیوران‌، از آقای‌ هاشمی‌ رفسنجانی‌ خواسته‌ بود که‌ ملاقاتی‌ با یکدیگر داشته‌ باشند. محل‌ این‌ ملاقات‌ در منزل‌ ما بود. قبل‌ از آقای‌ هاشمی‌، بهرام‌ به‌ منزل‌ ما آمده‌ بود. منزل‌ ما یک‌ دری‌ داخل‌ ساختمان‌ داشت‌ که‌ از آن‌جا وارد اتاق کوچکی‌ می‌شد. غیوران‌ آقای‌ هاشمی‌ را از آن‌ در آورد و من‌ او را ندیدم‌، البته‌ بدون‌ این‌که‌ بپرسم‌ در جریان‌ این‌ اطلاعات‌ قرار می‌گرفتم‌.

 

ملاقات هاشمی رفسنجانی و بهرام آرام قبل از تغییر ایدئولوژی / وقتی آیت‌الله طالقانی کمک به مجاهدین خلق را خلاف شرع می‌دانست

 

به‌ هرحال‌ هاشمی‌ و بهرام‌ آرام‌ در همان‌ اتاق مدتی‌ صحبت‌ کردند و بدون‌ این‌که‌ من‌ ایشان‌ را ببینم‌، با غیوران‌ از همان‌ در بیرون‌ رفتند. بعد از رفتن‌ آن‌ها بهرام‌ با حالت‌ تمسخر و بی‌اعتنایی‌، بدون‌ این‌که‌ اشاره‌ به‌ نام‌ ملاقات‌کننده‌ نماید، کلماتی‌ به‌ این‌ مضمون‌ که‌ این‌ها همیشه‌ سد راه‌ مبارزه‌ هستند، بیان‌ کرد. البته‌ چون‌ بنا نداشتم‌ سؤالی‌ کنم‌ و هنوز آن‌ها هم‌ چیزی‌ در این‌ رابطه‌ به‌ من‌ نگفته‌ بودند، صحبت‌ ادامه‌ پیدا نکرد، اما بعدها متوجه‌ شدم‌ دلیل‌ به‌ کار بردن‌ این‌ گونه‌ کلمات‌ درباره‌ی‌ افراد روحانی‌، یا بعضی‌ از موضع‌گیری‌ها، این‌ بوده‌ که‌ می‌خواستند زمینه‌ی‌ مناسب‌ ایجاد شود تا بتوانند تغییر ایدئولوژی‌ را قبل‌ از علنی‌ شدن‌ برای‌ ما مطرح‌ نمایند.

بعد از ملاقات‌، آقای‌ هاشمی‌ در اتومبیل‌ از غیوران‌ سؤال‌ می‌کند که‌ آیا این‌ها تغییر ایدئولوژی‌ داده‌اند؟ غیوران‌ در جواب‌ می‌گوید من‌ متوجه‌ مطلبی‌ نشده‌ام‌ و فکر نمی‌کنم‌ چنین‌ چیزی‌ باشد. آقای‌ هاشمی‌ هم‌ که‌ در آن‌ موقع‌، عازم‌ سفر به‌ خارج‌ از کشور بوده‌، در این‌ مورد صحبتی‌ نمی‌کند.

 

*** وقتی آیت‌الله طالقانی کمک به مجاهدین خلق را خلاف شرع می‌دانست ***

کمی‌ بعد، آیت‌الله‌ طالقانی‌ با بهرام‌ و وحید افراخته‌ ملاقات‌ می‌کند. این‌ ملاقات‌ هم‌ به‌ تقاضای‌ بهرام‌ و به‌وسیله‌ی‌ آقای‌ غیوران‌ انجام‌ می‌شود. بعد از این‌ ملاقات‌، آیت‌الله‌ طالقانی‌ از غیوران‌ سؤال‌ می‌کند که‌ آیا این‌ها مارکسیست‌ شده‌اند؟ غیوران‌ اظهار بی‌اطلاعی‌ می‌کند و می‌گوید خودشان‌ چیزی‌ به‌ من‌ نگفته‌اند، اما یک‌ نفر دیگر هم‌ از من‌ چنین‌ سؤالی‌ کرده‌ است‌.

 

ملاقات هاشمی رفسنجانی و بهرام آرام قبل از تغییر ایدئولوژی / وقتی آیت‌الله طالقانی کمک به مجاهدین خلق را خلاف شرع می‌دانست

 

چند روز بعد، آیت‌الله‌ طالقانی‌ به‌ غیوران‌ می‌گوید: «از این‌ به‌ بعد کمک‌ به‌ این‌ها خلاف‌ شرع‌ است‌.» این‌ موضوع‌ درست‌ مقارن‌ دستگیری‌ ما بود و من‌ اطلاعی‌ از آن‌ نداشتم‌. غیوران‌ هم‌ که‌ مقداری‌ پول‌ برای‌ کمک‌ به‌ مبارزین‌ نزدش‌ بود، از قبل‌ به‌ فردی‌ سفارش‌ کرده‌ بود که‌ در صورت‌ دستگیر شدن‌ به‌ افراد سازمان‌ بدهد. پس‌ از سخنان‌ مرحوم‌ طالقانی‌ به‌ آن‌ فرد، پیغام‌ می‌دهد که‌ از دادن‌ وجه‌ به‌ آن‌ها خودداری‌ کند. بعد از این‌که‌ ما دستگیر شدیم‌، بهرام‌ برای‌ گرفتن‌ پول‌ به‌ آن‌ فرد مراجعه‌ می‌کند، اما آن‌ فرد به‌ او گفته‌ بود که‌ غیوران‌ پولی‌ به‌ من‌ نداده‌ است‌.

 

منبع: کتاب "خورشیدواره" خاطرات طاهره سجادی(غیوران)، مرکز اسناد انقلاب اسلامی

ارسال به دوستان
نسخه چاپی
ارسال نظر