خاطرات- عناوین تاریخ شفاهی
یک عکس یک روایت
کارت دانشجویی علیاکبر ناطق نوری + تصویر
علیاکبر ناطق نوری از طلاب مبارز در دوران نهضت اسلامی بود که علیرغم شناخته بودنش در فضای حوزه قم و تهران، در دهه چهل به سراغ دانشگاه رفت. ناطق نوری در کتاب خاطراتش که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است ماجرای جالب دانشجو شدن خود را روایت کرده است.
۱۵ آذر آغاز محاکمه حزب توده در سال ۶۲
حزب توده و شایعهی «بنبست انقلاب»
۱۵ آذر ماه ۱۳۶۲ محاكمه سران حزب توده در دادگاه انقلاب اسلامی ارتش به ریاست آیتالله محمدی ریشهری آغاز شد. ریشهری در جلد دوم کتاب خاطرات خود به تفصیل ماجرای محاکمه اعضای حزب توده را روایت کرده است.
روایتی از دیدار جالب امام خمینی با مدرّس در ایام جوانی
نمایندهای که گزارشهای مجلس را به بقال محل میداد
دیدیم آقا در دکان یک بقالی ایستاده و دارد با او حرف میزند. یک آقای دیگری هم همراه مدرس آمد گفت آقا شما اسرار مملکت را میآیید برای یک بقال میگویید مدرس گفت که آقا آخر من نماینده اینها هستم اینها باید بدانند که من چه گفتهام و چه کار کردهام در مجلس اسراری نیست مطالبی است که گفته شده و اینها باید بدانند.
۷ آذر؛ سالروز شهادت دانشمند شهید محسن فخریزاده
حاج قاسم میگفت هیچکس نمیتواند جای او را پر کند
در پاستور جلوی حاج قاسم را گرفتیم که شما فخریزاده را بردار با خودت به کربلا ببر. امنیت شما فراهم است و ایشان خیلی زیارت کربلا را دوست دارند. شهید سلیمانی قاطعانه گفتند به هیچ عنوان من نمیتوانم امنیت این آدم را تأمین کنم.
روایت نخستین فرمانده زن سپاه از شکنجه شدن در زندان شاه
مرضیه حدیدچی: مأمور ساواک سیگار را روی دستم خاموش کرد
مرضیه حدیدچی دباغ در خاطرات خود بخشی از شکنجهها را اینگونه توصیف میکند: منوچهری وارد اتاق شد، بعد آتش سیگار را روی دستم گذاشت و آن را روی پوست دستم خاموش کرد. خنده کنان گفت: «آخ... سیگارم خاموش شد». بعد کبریت کشید و سیگارش را دوباره روشن کرد. این بار آتش سیگار را برروی سینهام خاموش کرد. همان روز بخشی از اعضای بدنم را با آتش سیگار سوزاند؛ اما هرچه پرسید اظهار بیاطلاعی کردم و این برنامه بیست روز تمام در هر شبانه روز چند نوبت ادامه داشت.
۲۷ آبان | ساگرد درگذشت مرضیه حدیدچی(دباغ)
نخستین زن فرمانده سپاه پاسداران
مرضیه حدیدچی (دباغ) نخستین زن فرمانده سپاه پاسداران بود که با شجاعت و توانمندی، نقشی کلیدی در ساماندهی و حفاظت از انقلاب در غرب کشور و استان همدان ایفا کرد. او با تحمل شکنجههای ساواک و آموزش مبارزات چریکی در خارج از کشور به یکی از ظرفیت های اساسی حلقه اولیه مؤسس سپاه پاسداران برای مدیریت اوضاع متلاطم کشور در سال های نخستین پیروزی انقلاب تبدیل شد.
به روایت مسیح مهاجری
از روحانی تا لاریجانی؛ بازخوانی ادوار شورای عالی امنیت ملی
۲۲ آبان ۱۳۶۸ اولین نمایندگان رهبری در شورای عالی امنیت ملی منصوب شدند. شورایی که ترکیبی از عالیترین مسئولان سیاسی، نظامی و امنیتی کشور است و تصمیماتش تنها پس از تأیید نهایی رهبری قابلیت اجرا مییابد. مسیح مهاجری در بخشی از خاطرات خود به ساختار، کارکرد و پشتپرده برخی تصمیمگیریهای این شورا در دوران روحانی، لاریجانی و جلیلی پرداخته است.
به روایت سید محسن امیرحسینی
سید حسین امامی چگونه به شهادت رسید؟
افزایش تنشها میان نواب صفوی و احمد کسروی، که با انتقادهای تند کسروی به باورها و متون دینی تشدید شد، سرانجام به حذف او در دادگستری انجامید؛ واقعهای که بازتاب گستردهای یافت و سرنوشت شماری از اعضای فدائیان اسلام را تغییر داد. در ادامهٔ همین مسیر، نقش فعال سید حسین امامی در اعدام انقلابی هژیر، و سرانجام شهادت او در سحرگاه هجدهم آبان، نقطه اوج زندگی مبارزاتیاش شد.
۱۶ آبان درگذشت روحانی مبارز و آزاده
شهید محلاتی گفت: شجونی مرد میدان تویی!
شیخ جعفر شجونی از وعاظ و سخنوران فعال عرصه منبر و تبلیغ بود که بارها و بارها در دوران رژیم پهلوی طعم بازداشت و زندان را چشیده بود. او در بخشی از یادماندههایش با اشاره به فضای خفقان حاکم پس از تبعید امام خمینی، ماجرای سفر همسر امام خمینی به نجف برای پیوستن به ایشان و موانع بر سر راه او را روایت میکند.
به روایت ریشهری
انتشار موضع امام درباره پرونده مهدی هاشمی/ واکنش منتظری چه بود؟
پرونده سید مهدی هاشمی یکی از پیچیدهترین پروندههای دهه شصت در بحرانیترین سالها بود. خاطرات ریشهری وزیر اطلاعات وقت که پرونده مهدی هاشمی به وی سپرده شده بود حاکی از اقدامات و دستورات راهگشای امام در این رابطه است. ریشهری در خاطرات خود به نامههایی اشاره میکند که در ابتداییترین گامها راه را جهت ادامه مسیر باز کرد. نامههایی که بین وزیر اطلاعات وقت و امام رد و بدل شد تا روزنههای مهمی برای واکاوی پروندهای باز کند که پیامدهای آن متوجه عالیترین سطوح سیاسی جمهوری اسلامی بود.