ستیز آسمان و زمین؛ همافران و گارد جاویدان

پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ سند پیش‌رو گزارشی از دفتر ویژه اطلاعات پلیس تهران است که رویدادهای شب ۲۰ بهمن ۱۳۵۷ را توصیف می‌کند؛ شبی که درگیری‌های شدیدی میان پرسنل گارد جاویدان شاهنشاهی و نیروهای نیروی هوایی در پادگان فرح‌آباد رخ داد. این حادثه، که در روزهای پایانی حکومت پهلوی به وقوع پیوست، به سرعت به جرقه‌ای برای اعتراضات گسترده‌تر در سطح شهر تهران تبدیل شد.

بر اساس این گزارش، پس از آغاز درگیری‌ها، مردم محله‌های اطراف پادگان برای حمایت از نیروی هوایی به خیابان‌ها آمده و با شعار «مسلمان بپاخیز، برادرت کشته شد» اعتراض خود را نشان دادند. این موج حمایتی به‌سرعت به مناطق دیگر، به‌ویژه در غرب تهران، گسترش یافت و تا بامداد روز ۲۱ بهمن ادامه پیدا کرد.

گزارش حاضر نشان می‌دهد که چگونه تحولات آن شب نه‌تنها باعث ایجاد درگیری میان نیروهای نظامی خود رژیم شد، بلکه موجب گسترش ناآرامی‌های عمومی و افزایش فشار بر حکومت پهلوی گردید. این واقعه از جمله رخدادهایی بود که در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی، ساختار نظامی رژیم را با چالش‌های جدی روبه‌رو ساخت و زمینه‌ساز سقوط نهایی آن در روزهای بعد شد.

متن سند:

[دفتر ویژه اطلاعات] پلیس تهران گزارش می‌نماید :

از ساعت ۲۳:۳۰ روز  ۲۰ / ۱۱عده ای که گویا از پرسنل گارد جاویدان شاهنشاهی می‌باشند به‌داخل نیروی هوائی واقع در فرح آباد و اطراف خانه های سازمانی رفته و با افراد نیروی هوائی درگیر در نتیجه بطرف یکدیگر تیراندازی و عده زیادی از اهالی اطراف پادگان بحمایت از افراد نیروی هوائی آمده و میگویند «مسلمان بپاخیز برادرت کشته شد» که توسط عوامل فرماندار نظامی متفرق می‌گردند.
حمایت اهالی محل به سایر نقاط بخصوص غرب تهران سرایت نموده و مردم از خانه‌های خود بیرون آمده و با دادن شعار «مسلمان بپاخیز برادرت کشته شد» در خیابان‌ها براه افتادند و این جریان تا ساعت ۰۲:۰۰ روز ۲۱/۱۱ ادامه داشت.
۱- دفتر ویژه اطلاعات در ساعت ۰۹:۱۰ مورخه ۲۱/ ۱۱ به مقام وزارت دربار اطلاع داده شد.
مورخه 1357/11/21 ساعت ۰۰:۳۰ مطالعه شد.