جایی که آذربایجان پشت قم ایستاد
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ قیام ۱۹ دی ۱۳۵۶ در قم یکی از نقاط عطف مهم در مبارزات مردم ایران علیه رژیم پهلوی بود. این واقعه که با شهادت تعدادی از طلاب و مردم معترض در پی توهین به امام خمینی (ره) در روزنامه اطلاعات رخ داد، موجی از اعتراضات را در سراسر کشور برانگیخت. مردم ایران با برگزاری مراسم چهلم این شهدا، عملاً چرخه‌ای از قیام‌های پی‌درپی را آغاز کردند که به انقلاب اسلامی منتهی شد.
استان‌های مختلف ایران، به‌ویژه آذربایجان که همواره نقشی برجسته در تحولات سیاسی و مذهبی کشور داشته است، به‌سرعت به این جنبش پیوستند. سند حاضر به برگزاری مراسم یادبود شهدای قیام قم در شهر نقده، از توابع استان آذربایجان غربی، اشاره دارد. این مجلس، اگرچه محدود و با حضور تعداد اندکی از اصناف و روحانیون منطقه برگزار شد، اما نشانگر حمایت گسترده مردم آذربایجان از مبارزات ملت ایران بود. رویدادی که در همان روز و در قامت تظاهراتی گسترده توسط مردم آذربایجان به منصه ظهور رسید.
متن سند
به: ۳۱۲
از: ۱۶ /۴ ﻫ ۱
شماره: ۳۰۸۲/ه ۱۶
تاریخ: ۳۰ /۱۱ /۲۵۳۶[۱۳۵۶]
موضوع: مجلس یادبود کشته‌شدگان قم
از ساعت ۱۵:۰۰ الی ۱۷:۳۰ مورخه ۲۹ /۱۱ /۳۶ در مسجد بازار نقده (مسجد شیخ مهدی) مجلس سوگواری به مناسبت چهلمین روز درگذشت کشته‌شدگان حادثه قم با شرکت حدود ۲۰ نفر از کسبه، اصناف متعصب مذهبی نقده و چند نفر از روحانیون منطقه به اسامی شیخ مرتضی رضوی، شیخ حسن داننده، شیخ مهدی سلدوزی، میرجواد رادپور، حاج عباس حسینی، میرزا یحیی جوهری تشکیل و مجلس با تلاوت آیات قرآن و سخنرانی مذهبی و عادی شیخ حسن داننده و بدون هرگونه تظاهراتی خاتمه یافته است.
نظریه شنبه: خبر صحت دارد.
نظریه دوشنبه: با توجه به وصول خبر مشابهی که از طریق شهربانی نقده در این زمینه واصل گردیده و تحقیقات جنبی دیگر خبر فوق صحیح است لیکن در این مجلس هیچ‌گونه اشاره‌ای به حادثه قم نگردیده است. اردوان
نظریه ۱۶: نظریه دوشنبه مورد تأیید است.
نظریه چهارشنبه: نظریه ۱۶و۴ ﻫ هم مورد تأیید است ضمناً به ۱۶و۴ ﻫ ابلاغ شد مسببین و محرکین اصلی را شناسایی نمایند که نتیجه متعاقباً اعلام خواهد شد.
نظریه جمعه: نظریه چهارشنبه مورد تأیید است.
