سه روایت از پیگیری رهبران انقلاب درباره سرنوشت امام موسی صدر
ربایش امام موسی صدر در شهریور ۱۳۵۷، نه تنها در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی، بلکه سال‌ها پس از آن، به دغدغه جدی رهبران انقلاب تبدیل شد. این موضوع هیچ‌گاه در معادلات سیاسی و دیپلماتیک کشور به حاشیه رانده نشد. از پاسخ قاطع امام خمینی به پیشنهاد معامله‌ای قذافی درباره سرنوشت صدر، تا مجادله تاریخی رئیس‌جمهور وقت ایران با معمر قذافی در اوج تحریم‌های تسلیحاتی جنگ تحمیلی، همگی حاکی از رویکردی اصولی و غیرقابل‌مصالحه در قبال این پرونده است.
کد خبر: ۱۱۴۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۰
به‌روایت پروژه تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد
خاطره ملاقات مهرانگیز دولتشاهی با امام موسی صدر، که در چارچوب فعالیت‌های جمعیت «راه نو» برای دفاع از حقوق زنان در ایران پیش از انقلاب رخ داده، دریچه‌ای ارزشمند به اندیشه‌های مترقی و نگرش باز این روحانی برجسته نسبت به مسائل اجتماعی، به‌ویژه جایگاه زنان، ارائه می‌دهد.
کد خبر: ۱۰۵۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۱۲
به‌روایت محمدجواد مادرشاهی
مادر شاهی، مشاور امنیتی آیت‌الله خامنه‌ای در دوران ریاست‌جمهوری، در روایتی تاریخی به سفر ایشان به لیبی اشاره می‌کند؛ سفری که در آن، آیت‌الله خامنه‌ای در برابر معامله‌گری قذافی برای سکوت ایران، نه تنها از امام خمینی(ره) و نام «خلیج فارس» دفاع کرد، بلکه با قاطعیت تمام، سرنوشت امام موسی صدر را مطالبه نمود.
کد خبر: ۱۰۵۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۱۱
شهید چمران در این تحلیل که پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ثبت و ضبط شده است می‌گوید: تا به حال فکر می‌شد که مسئله توطّن فلسطینی‌ها در جنوب لبنان و مخالفت آقای صدر با این موضع، سبب ربوده شدن اوست، اما اوج انقلاب اسلامی ایران، و انتشار امید و آرزوی پیروزی محرومین و مظلومین در همه کشورهای ظلم‌زده، و احساس خطر اساسی برای سقوط نظام‌های فاسد و ظالم منطقه، همه و همه یک تفسیر جدید و یک آگاهی تازه درباره علل ربوده شدن آقای صدر به وجود آورده است.
کد خبر: ۱۰۵۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۱۰
بخش دیدگاه محملی برای انعکاس نظرات اهل قلم، پژوهشگران و دانشگاهیان است تا آرای پژوهشی جدید خود را در دسترس علاقمندان به تاریخ و فرهنگ ایران معاصر و تحولات انقلاب اسلامی قرار دهند؛ لذا ضمن سلب مسئولیت نسبت به محتوا و رویکرد علمی پژوهشگران، پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی پذیرای تمام جستارها، یادداشت‌ها و پژوهش‌هایی است که در باب تاریخ و سیاست ایران معاصر تدوین و نگاشته شده، و آن را در اختیار دیگر علاقمندان این حوزه قرار خواهد داد.
کد خبر: ۱۰۵۵۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۹
اسناد روایت می‌کنند
این گزارش‌ها که به فاصله چند روز در بهمن‌ماه ۱۳۵۰ صادر شده‌اند، حاکی از تلاش ساواک برای ایجاد یک پرونده علیه امام موسی صدر از طریق ارتباط دادن او با فردی به نام [...] است. در سند اول، مقامات ساواک از مأموران خود می‌خواهند تا ضمن شناسایی این فرد، کیفیت روابط او با امام موسی صدر را بررسی کنند[..] اما در سند دوم، که تنها چند روز پس از سند اول تنظیم شده است، خود ساواک به این نتیجه می‌رسد که ارتباط مورد ادعا صرفا در چارچوب آشنایی خانوادگی بوده است.
کد خبر: ۱۰۰۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۲۲
به بهانه درگذشت آیت‌الله مستجاب‌الدعواتی
آیت‌الله سید مرتضی مستجاب الدعواتی (مستجابی)، از عالمان برجسته و پهلوانان نامدار ورزش زورخانه‌ای، رابطه‌ای نزدیک و صمیمی با امام موسی صدر داشت. این ارتباط فراتر از یک پیوند خانوادگی بود و در حوزه‌های علمی، اجتماعی و فرهنگی نیز گسترش یافت. در یکی از خاطراتش، آیت‌الله مستجابی از پیشنهاد امام موسی صدر برای احداث یک زورخانه در لبنان سخن می‌گوید.
کد خبر: ۱۰۰۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۰۱
روزنامه‌گردی| ۲۵ آذر
روزنامه ی ایران در سه هزارمین شماره خود به تاریخ چهارشنبه ۲۵ آذر سال ۱۳۸۳ در خبری که در صفحه پنجم ( بین الملل) آن به چاپ رسیده بود از تلاش مشترک برلوسکونی نخست وزير ايتاليا و معمر قذافی رهبر لیبی برای انحراف در پرونده رسیدگی به ربودن امام موسی صدر پرداخته است که متن خبر فوق به شرح زیر می باشد؛
کد خبر: ۹۷۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۵
انتشار برای نخستین بار
حدود یک ماه پس از ناپدید شدن امام موسی صدر در پی سفر ایشان به لیبی، امام خمینی که در تبعید نجف به سر می‌بردند نامه‌ای خطاب به حافظ اسد رئیس‌جمهور وقت سوریه نوشتند.
کد خبر: ۹۷۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۰
پرونده‌ی ناتمام
شهریور ماه ۱۳۵۷ بود که خبر ناپدید‌شدن امام موسی صدر در سفری به لیبی منتشر شد و تکاپو برای دستیابی به سرنخها در رابطه با سرنوشت او و همراهانش آغاز شد. سفری که به گفته‌ی مقامات لیبیایی زودتر از موعد تمام شده و امام موسی صدر به سمت رم ایتالیا حرکت کرده اما مقامات ایتالیایی، بارها پس از آن، این خبر را تکذیب کردند و از آن پس تا به الان که ۴۶ سال از واقعه می‌گذرد، خبری از «یوسف گم‌گشته»ی ایران در لیبی که بیانگر ماوقع باشد، به دست نیامده است. ۳۳ سال بعد وقتی دیکتاتوری لیبی سقوط کرد و مردم انقلابی در خیابان‌ها دست به اعتراض زده بودند، ایرانیان علاوه بر پیگیری اخبار انقلاب منتظر فرصتی بودند که از «آن یار سفر کرده»شان خبر آید و سرنوشتش مشخص شود. در ایران و احتمالاً لبنان، بودند افرادی که لحظه‌شماری می‌کردند که قذافی همچون دیکتاتور عراق زندانی شود و بالاخره اطلاعی از آنچه بر امام موسی صدر و دو دوستش، شیخ محمد یعقوب و عباس بدرالدین، سردبیر خبرگزاری لبنان، گذشت؛ به دست آورند اما جوانان انقلابی لیبیایی با کشتن معمر قذافی «شاه کلید» این معما را از بین برده و شاید این فرصت را برای همیشه از مردم ایران، لبنان و خانواده‌ی آنها گرفت و مردم ماندند و هزاران اما و اگر و احتمال از آنچه بر سر آنها آمد. روایت‌های متعددی که برخی از زندگی امام موسی صدر حتی سال‌ها پس از ورودش به لیبی در زندان خبر می‌داد و برخی از شکنجه‌ی مستمر و قتل و اعدام بر سر بحث با قذافی پرده‌برداری می‌کرد.
کد خبر: ۹۲۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۱۳
کد خبر: ۹۲۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۰۹
۹ شهریور | سالگرد فقدان امام موسی صدر
فقدان پررمزوراز و عجیب امام موسی صدر در لیبی، هنوز هم جزء مکتومات ناگفته‌ی تاریخ معاصر است. نقش او در تحولات منجر به انقلاب اسلامی ایران و ایجاد موج اسلام‌‌گرایی در غرب آسیا غیرقابل انکار است. در اسنادی که در ادامه می‌آید، بخشی از پیگیری‌های دوستان و یارانش از اقصی نقاط جهان اسلام برای روشن‌شدن سرنوشت او شرح داده می‌شود که به مرکزیت و راهبری سیدصادق طباطبایی، خواهر‌زاد‌ه‌ی او، و سیدمجدالدین محلاتی، فرزند سید بهاءالدین، از یاران نزدیک امام خمینی(ره) در جریان مبارزات انجام شده است.
کد خبر: ۹۲۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۶/۰۹
«امام موسی صدر و انقلاب اسلامی» در گفتگو با مهدی فیروزان؛
دیدگاه امام موسی صدر در کنار تمام تساهل و تسامح و همزیستی مسالمت‌آمیز، در مورد رابطه با اسرائیل بسیار اصولی است.جمله‌ای مشهور از او در این زمینه وجود دارد: «صهیونیسم کیان ما را هدف قرارداده است. فرهنگ، اقتصاد، جوانان و همه‌ی وجود ما را مورد هجمه قرارداده است، ما در مقابل اسرائیل فقط نباید به نظامی‌گری اکتفا کنیم. ما باید مجتمع مقاوم بسازیم.»
کد خبر: ۹۰۹۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۴/۱۶
در گفتگوی تفصیلی با حجت‌الاسلام سید حمید روحانی مطرح شد:
حاج‌آقا مصطفی ویژگی‌هایی داشت که در کمتر کسی دیدم. به عنوان مثال کسانی که اهل معرفت و تهذیب نفس هستند، سالیان درازی گوشه گیری می‌کنند و انزوا برمی‌گزینند تا بتوانند خودشان را اصلاح و خودسازی کنند. اما کسی ندید که مرحوم حاج‌آقا مصطفی یک روز از جامعه، مردم و دوستانش خویش دوری گزیند. همیشه در حوزه بود، همیشه با دوستان بود. تفریحات خودش را هم داشت و بسیار خوش مشرب بود. با این همه، در عین حال بسیار خودسازی کرده بود. ایشان به هیچ نحو روحیه آقازادگی نداشت. خیلی ساده‌زیست بود. به مسائل مادی اعتنایی نداشت.
کد خبر: ۸۱۳۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۸/۰۱
به بهانه سالروز مفقود شدن امام موسی صدر
دکتر مجابی: شهید محمد منتظری در سال 1358 روزی با من تماس گرفت و اظهار کرد که از سوی امام خمینی از من خواسته شده درباره‌ی سرنوشت امام موسی صدر از مقامات لیبی استفسار کرده و جواب مستدل و متقنی از آنها به دست آورم.
کد خبر: ۸۰۲۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۶/۰۹
به روایت اسناد
نامه‌ای از امام موسی صدر به مرحوم کافی به چشم می‌خورد که جالب توجه و تأمل است. هرچند با استناد به نوشته امام موسی صدر تا زمان صدور این نامه هیچ دیداری با یکدیگر نداشتند، اما شیخ احمد کافی در تیر ماه 1357 پس از سفر حج خود به قصد زیارت حرم حضرت زینب(س) به سوریه رفته و در همان سفر برای اولین و آخرین بار در شهر صور لبنان با امام موسی صدر دیدار و گفتگو کرد.
کد خبر: ۷۹۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۹
برشی از خاطرات محسن رفیقدوست
محسن رفیقدوست می‌گوید: «كل بيروت تعطيل و تيراندازي بود. ناهار املتي خدمت امام موسي صدر و شهيد چمران خوردم. پول‌ها و پيغام‌ها را تحويل دادم و بعد از آن ايشان را دیگر نديدم و پس از آن بود که ایشان مفقود شدند و من به لحاظ نزدیکی با ایشان، نسبت به سرنوشت ایشان حساس بودم؛ بنابراین در قضایای مربوط به پیگیری وضعیت و سرنوشت آن روحانی مبارز درگیر شدم...»
کد خبر: ۷۱۳۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۰۹
به روایت اسناد
مسلمان‌ها در آتش جنگ دفاعی می‌سوزند. اسرائیل زمین‌های آنها را در 1973 اشغال و همه پیشنهادهای صلح و قطعنامه شورای امنیت را متکبرانه رد کرده و آتش افروخته این جنگ اسلام را در خطر انداخته و صلح جهانی را تهدیدمی‌کند. هم‌اکنون اسرائیل امریکا را به جنگ می‌کشد. مسلمانان از ایران انتظار دارند و از آن حضرت می‌خواهند به دولت و همه سازمان‌ها فشار آورده از این جنگ خونین و کمک امریکا به اسرائیل جلوگیری کنند.
کد خبر: ۷۰۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۵/۱۷
گزارش ساواک
صاحبان جلالت و بزرگواری پادشاهان و روسای کشورهای عربی در کنفرانس بغداد عراق با افکار عربی آزاد و اتحادیه‌هایی که در کنفرانس بغداد تشکیل یافته به توجه و عنایت جدی به حادثه امام سید موسی صدر ... از کنفرانس محترم شما تقاضا داریم که جدیت تمام درباره حادثه مفقود شدن امام موسی صدر بعمل آورید.
کد خبر: ۵۷۶۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۰۶
برشی از خاطرات آیت‌الله طاهری خرم‌آبادی
آیت الله طاهری خرم آبادی درباره ناپدید شدن امام موسی صدر می‌گوید: بعدها که ایشان ناپدید شد، این احتمال می‌رفت که در همان زمان می‌خواستند ایشان را از بین ببرند. یعنی در آن زمان با ترور می‌خواستند ایشان را از بین ببرند، ولی این نقشه عملی نشده بود و با ربودن، توانستند ایشان را از صحنه حذف کنند.
کد خبر: ۵۱۶۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۶/۱۱