به‌روایت اسناد
گزارش دربار مورخ ۲۴ شهریور ۱۳۲۰ از جنگ مطبوعاتی و اقتصادی متفقین علیه ایران پرده برمی‌دارد. جایی که بریتانیا ضمن به راه انداختن هجمه‌های مطبوعاتی علیه حکومت وقت و بازنگذاشتن هیچ فضایی برای انعکاس پاسخ‌های ایران در رسانه‌های خود، واردات تجهیزات و قطعات یدکی به کارخانه‌های کشور را به تسلیم کامل حکومت مشروط کرده بود.
کد خبر: ۱۱۴۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۳
مرداد ماه ۱۲۹۴؛
مکاتبه محرمانه نشان می‌دهد که اشغال بوشهر در مرداد ۱۲۹۴ بخشی از یک راهبرد گسترده در خلال جنگ جهانی اول برای تثبیت نفوذ بریتانیا در خلیج فارس و مهار نیروهای مخالف در جنوب ایران بود. راهبردی که پیامدهای آن تا سال‌ها بر تحولات سیاسی و امنیتی ایران سایه افکند.
کد خبر: ۱۱۴۰۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۲۴
ایران ۱۴۰۴؛ شهریور بیستی که تکرار نشد
نیمه‌شب ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، وقتی آسمان تهران زیر حملات موشکی و پهپادی رژیم اسرائیل لرزید و مردم با ترس و واهمه از خواب پریدند، شاید در دل خود می‌پرسیدند: «چه خواهد شد؟ نکند ایران...»
کد خبر: ۱۱۰۷۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۱/۰۷
درمصاحبه با پروژه تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد
در سوم شهریور ۱۳۲۰، هنگامی که نیروهای متفقین به ایران یورش بردند، فضای خفقان‌آور سلطنت رضاشاه و هرج‌ومرج پادگان‌های نظامی، تصویری از کشوری را ترسیم کرد که در اوج اقتدارگرایی، در برابر بحران فروپاشید. خاطره محمود فروغی، فرزند محمدعلی فروغی، روایتی از ترس، بی‌اعتمادی، و آشوب در روزهای پایانی سلطنت رضاشاه است که پرده از زوایای پنهان این برهه تاریخی برمی‌دارد.
کد خبر: ۱۰۵۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۶
در شماره تابستان ۱۴۰۴
در چهارمین شماره نشریه «به‌گواهی اسناد»، با بازخوانی پنجاه برگ سند منتشرنشده از تیرماه تا شهریور ۱۳۲۰، روایتی از اشغال تحقیرآمیز ایران در جنگ جهانی اول ارائه می‌شود. این اسناد، گردآمده از گزارش‌های سفارتخانه‌های ایران در بغداد، مسکو و واشنگتن، از تدارکات جنگ، بمباران شهرها و فشارهای متفقین بر نقض بی‌طرفی ایران پرده برمی‌دارند. این در حالی است که پس از انقلاب اسلامی، وحدت و ایثار ملت در دفاع مقدس و نبرد دوازده‌روزه، عزت و پیروزی را برای میهن به ارمغان آورد.
کد خبر: ۱۰۵۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۴
به‌روایت اسناد
اسناد وزارت پست و تلگراف ایران در آبان ۱۳۲۲ شمسی (نوامبر ۱۹۴۳میلادی) تصویری تکان‌دهنده از هرج‌ومرج، ناامنی و بحران‌های معیشتی در شهرهای مختلف ایران طی اشغال متفقین در جنگ جهانی دوم ارائه می‌دهند. این گزارش‌ها، از غارت اموال و خشونت علیه مردم تا کمبود مواد غذایی و شیوع بیماری، نشان‌دهنده فروپاشی نظم اجتماعی و ناتوانی حاکمیت در مدیریت بحران‌های ناشی از اشغال هستند.
کد خبر: ۱۰۵۳۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۳
نگاهی بر تضییع عزت ملی
تصاویری که در ادامه ارائه شده‌اند، به دوره‌ای از تاریخ ایران بازمی‌گردند که کشور در جریان جنگ جهانی دوم، بین سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۴شمسی (۱۹۴۱-۱۹۴۵میلادی)، تحت اشغال نیروهای متفقین، شامل ایالات متحده، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی، قرار گرفت. این تصاویر تاریخی، گواهی بر تضییع عزت، استقلال و کرامت ملت ایران در یکی از دشوارترین برهه‌های تاریخ معاصر هستند. در این دوران، نیروهای متفقین با جسارت و بی‌اعتنایی به حاکمیت ملی ایران، به بهانه حفظ مسیرهای استراتژیک تدارکاتی و تأمین نیازهای جبهه‌های جنگ، خاک ایران را اشغال کردند. این اشغال، نه‌تنها استقلال سیاسی کشور را خدشه‌دار کرد، بلکه پیامدهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی عمیقی بر جای گذاشت و صحنه‌هایی تلخ و تأسف‌بار در حافظه تاریخی ایران به ثبت رساند.
کد خبر: ۱۰۵۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۳
سالگرد اشغال ایران در جنگ جهانی دوم
اسناد ارائه‌شده، دو نمونه از گزارش‌های رسمی وزارت کشور و وزارت امور خارجه ایران در سال ۱۳۲۲ شمسی (۱۹۴۳ میلادی) هستند که به مشکلات ناشی از رفتار ناشایست سربازان آمریکایی در شهرهای اراک و قزوین اشاره دارند. این اسناد، به‌ویژه، بر مزاحمت‌هایی که این سربازان برای بانوان ایرانی ایجاد کرده‌اند، تمرکز دارند.
کد خبر: ۱۰۵۳۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۰۳
میراث اشغال ایران توسط متفقین
در جریان جنگ دوم جهانی، با وجود این که ایران بی طرفی خود را در جنگ اعلام کرده بود، خاک کشور مورد تجاوز نیروهای متفقین قرار گرفتند؛ و بسیاری از شهرهای کشور مورد تاخت و تاز نیروهای متفقین فرار گرفتند. از جمله ایران شهرها می‌توان به سبزوار اشاره کرد. هر چند مردم سبزوار حضور نیروهای بیگانه را در شهر برنتابیدند، و از همان لحظات ورود نیروهای شوروی به مقاومت در مقابل آنان پرداختند. علی‌رغم این مقاومت، اشغال سبزوار پیامدهای جبران‌ناپذیری از جمله قحطی و گرسنگی، افزایش ناامنی و راهزنی، رواج امراض و بیماری، دخالت در مسائل سیاسی «انتخابات» و... را برای مردم شهر به دنبال داشت.
کد خبر: ۷۱۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۴
ناگفته‌های سقوط رضاخان
رضاخان بعد از اشغال شهرهای آذربایجان، به جای ضرب شست نشان دادن به دشمن، به فکر فرار افتاد و از ترس بمباران هواپیما‌های شوروی به قم رفت، اما درپی کاهش سرعت حرکت روس‌ها در شهرهای شمالی، دوباره مختصر جرئتی پیدا کرد.
کد خبر: ۷۱۶۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۶/۲۴