به‌روایت مجله تهران مصور؛ از زبان چند دانشجو
گزارشی از شماره ۹۳۹ مجله «تهران مصور» (شهریور ۱۳۴۰) که نشان می‌دهد چگونه بحران‌های زیستی و اقتصادی، روان و آینده نسل جوان ایران را به مسلخ برده است. روایتی تلخ از خانواده ازهم‌پاشیده زیر بار تورم و فشار معیشت، خفه شدن امید جوانان در بن‌بست نابسامانی‌های اجتماعی و تبعیض‌های فاحش مالی که در آن بی‌سوادان ثروت و قدرت را در دست دارند، هزاران استعداد جوان به دلیل کمبود امکانات آواره خیابان‌ها می‌شوند و دریافتی یک استاد دانشگاه از یک ماشین‌نویس ساده کمتر است.
کد خبر: ۱۱۴۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۱
به‌روایت اسناد
۱۹ تیرماه ۱۳۵۱، سیدخلیل رفیعی طباطبایی در بیمارستان ۵۰۱ ارتش جان سپرد، اما مادرش تا آبان ۱۳۵۷، هر روز به امید دیدار او نامه نوشت، به در خانه‌های امنیتی رفت و سرانجام بی‌آن که از مرگ پسرش باخبر شود، از دنیا رفت. اسناد ساواک روایتگر این جنایت هولناک رژیم شاه است.
کد خبر: ۱۱۰۲۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۲/۰۴
بسته کتاب «دانشگاه و دانشجو»
همزمان با روز دانشجو، رسانه مرکز اسناد انقلاب اسلامی بسته کتاب «دانشجو و دانشگاه» را معرفی کرد. در این بسته کتاب‌های جنبش دانشجویی در ایران، دانشگاه پهلوی به روایت اسناد، دانشگاه آذرآبادگان به روایت اسناد، اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانشجویان خارج از کشور به روایت اسناد، تاریخ‌شفاهی چگونگی شکل‌گیری و تاسیس جامعه اسلامی دانشجویان، تاریخ شفاهی دانشجویان پیرو خط امام؛ دانشجویان و گروگان‌ها و تاریخ شفاهی جنبش دانشجویان مسلمان به علاقه‌مندان معرفی می‌شود.
کد خبر: ۱۰۷۸۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۶
مراسم ۱۶ آذر در اولین سال‌های انقلاب
«امام را نصیحت می‌کنند که با درس خوانده‌ها مخالفت نکن، امام با درس خواند‌ها مخالف است؟ قلب امام برای دانشجوی مسلمان مکتبی که در برابر آمریکا بایستد می‌طپد». این مطلب بخشی از سخنان حجت الاسلام معادیخواه، نماینده وقت تهران در مراسم روز دانشجو سال ۱۳۵۹ در دانشگاه تهران است.
کد خبر: ۱۰۷۸۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۶
به روایت اسناد خارجی
روزنامه واشنگتن پست سال 1976 مقالات متعددی درمورد فعالیت ساواک در آمریکا و نظارت و کنترل دانشجویان ایرانی محصل کار کرده بود که در ادامه بریده‌ای از یکی از این گزارش‌ها به قلم گزارشگری به نام ریچارد ت. سیل آمده است.
کد خبر: ۹۷۶۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۰۴
به بهانه 27 آذر
یکی از عجایب تاریخ تشیع در اولین همایش وحدت حوزه و دانشگاه اتفاق افتاد. نیمی از دانشجویانی که در فیضیه حضور داشتند دختر بودند. این اتفاق از نوادر تاریخ به حساب می‌آید. درب فیضیه از سمت حرم را به خانم‌ها اختصاص داده بودیم.
کد خبر: ۸۶۱۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۲۷
پرونده اسنادی روز دانشجو
گزارش ساواک از فعالیت 911 دانشجوی دانشگاه‌های تهران و دستگیری 190 نفر از آنان موجود است، این گزارش به تاریخ 14 تیر 51 دلایل دستگیری این دانشجویان را که عامل تحریک دانشجویان دیگر بوده‌اند، بخشنامه سال گذشته عنوان کرده است.
کد خبر: ۸۵۹۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۱۶
پرونده اسنادی روز دانشجو
گزارشی از ساواک به تاریخ 19 اسفند 51 با طبقه‌بندی «خیلی محرمانه» موجود است که مامورین ساواک اذعان می‌دارند که اعتراضات دانشگاهها، نه به خاطر مسائل سیاسی، که اغلب آنها اقتصادی و تحت تاثیر گرانی‌های سرسام‌آور است.
کد خبر: ۸۵۹۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۹/۱۷
حضور گسترده دانش‌آموزان درمحیط‌های دانشجویی و دانشگاهها و شرکت آنان در تظاهرات دانشجویان از آغاز سال تحصیلی جدید، وسعت و شکل تازه‌ای به تظاهرات و گردهمایی‌های دانشجویی داده بود. در نتیجه این امر، رژیم با مشکل جدیدی مواجه شده بود. در شیراز نیز به تأسی از سایر مناطق کشور دانش‌آموزان حضور فعالی در تظاهرات و راهپیمایها ایفا نمودند.
کد خبر: ۷۳۶۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۱۶
به مناسبت 16 آذر
در پى تظاهرات‌هاى دانشجويان دانشگاه تهران در بهار 1354، شاه به دفتر ويژه‌ى اطلاعات دستور داد که عوامل بروز بى‌نظمى را در دانشگاه، بررسى کند. به دستور دفتر مذکور، شهربانى گزارشى در مورد علل و عوامل بى‌نظمى دانشگاه ارائه داد. يکى از علل قيد شده در آن گزارش اين بود که «آيين‌نامه‌هاى انضباطى مصوبه دانشگاه تهران به دقت در مورد دانشجويان خاطى اجرا نمى‌شود.»
کد خبر: ۷۳۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۹/۱۶
حمله رژیم پهلوی به دانشگاهها و کشتار دانشجویان یکی از نقاط سیاه پرونده این رژیم است، به طوری که در 16 آذر 1332 جواب اعتراض دانشجویان را با گلوله می‌دهد. همچنین در بهمن 1340 در جواب مطالبه دانشجویان کماندوهای خود را به دانشگاه روانه می‌کند. در اردیبهشت 57 نیروی شهربانی برای سرکوب دانشجویان به کمک گارد دانشگاه آمد و دانشجویان دانشگاه آذرآبادگان را به گلوله بست. رژیم در ادامه جنایات خود، در 13 آبان 57 در حوالی دانشگاه تهران خشن‌ترین حادثه پس از 17 شهریور را رقم زد که در پی آن تعدادی شهید و زخمی شدند.
کد خبر: ۶۴۱۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۹/۱۶
به دنبال نارضایتی دانشجویان مسلمان و انقلابی دانشگاه تبریز از گروه‌های سیاسی ضد‌انقلاب و تحصن آنها در محیط دانشگاه، به‌سرعت در اکثر دانشگاه‌های مهم کشور اثر خود را گذاشت و اعتراضات فراگیر شد. به‌طوری که در فاصله کوتاهی، غالب دانشگاهها و مراکز آموزش عالی به تصرف دانشجویان عضو انجمن‌های اسلامی دانشجویان درآمد و مسئله دانشگاهها، ابعاد ملی به خود گرفت. این دانشجویان با تاکید بر جلوگیری از هرج و مرج و دوری از ایجاد درگیری‌های داخلی، خواستار تصفیه و اصلاح و پاکسازی دانشگاهها از عناصر وابسته به رژیم سابق و لغو قوانین و مقررات طاغوتی بودند. آنها می‌گفتند: «تعلیمات ما باید برمبنای استقلال و غیر استعماری باشد و نظام آریامهری حاکم بر دانشگاهها باید تغییری انقلابی و بنیادی نماید تا در خدمت استقلال و آبادانی کشور در آید».
کد خبر: ۵۷۵۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۰۲
انتشار برای نخستین‌بار
در بخشی از نامه امام خمینی به آیت‌الله گرامی آمده است: راجع به بی‌مهری بعض آقایان مهم نیست، اگر شما به تکلیف خود عمل کنید و حساب شما نزد خدای تعالی روشن باشد. این جانب با زحمات طاقت فرسا می‌خواستم سوء ظن موجود در طبقات مختلفه سیّما تحصیل‌کرده و دانشگاهی را نسبت به علمای دین مرتفع کنم یا تخفیف دهم؛ لکن خود آقایان راضی نیستند یا بعض آنها وَ اللهُ مِن وَرائِهِم مُحیطٌ و بعض مطلب را شاید ادراک نکرده‌ام.
کد خبر: ۵۳۹۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۷
اینستاگرام مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر کرد
وحدت حوزه و دانشگاه با شروع نهضت امام خمینی(ره) بطور قابل توجهی بروز و ظهور یافت. همزمان با سالروز شهادت آیت‌الله شهید دکتر مفتح که در تقویم روز وحدت حوزه دانشگاه نام‌گذاری شده، حساب اینستاگرام مرکز اسناد انقلاب اسلامی تصاویری در این رابطه منتشر کرد.
کد خبر: ۵۳۹۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۲۷
سیدابوالفضل حسینی درخصوص فعالیت‌های دانشجویی خود و دوستانش در آن برهه تاریخی چنین میگوید: «از فعالیت‌های ما تهیه فیلم هشت میلی‌متری از صحنه‌‌های راهپیمایی تهران و شهیدشدن برخی افراد بود كه چون صامت بود با شعارها و صداهای راهپیمایی در یك نوار كاست جداگانه متناسب با تصاویر فیلم تنظیم شد. قرار بر این شد كه صبح‌ها برای خانم‌ها و بعدازظهر برای آقایان در حسینیه عطارها نمایش داده شود. استقبال زیاد از این فیلم باعث شكستن شیشه‌های حسینیه شد، لذا مكان نمایش را عوض كردیم. با حاج آقای علوی صحبت كردیم و چون سالن پیشاهنگی، واقع در ضلع غربی فلكه‌ی زند مناسب بود، مدتی فیلم را در این سالن پخش كردیم. در لابه‌لای فیلم اعلامیه پخش می‌‌شد و یا قبل از فیلم برای مدت كوتاهی سخنرانی می‌‌شد.»
کد خبر: ۵۳۶۹ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۱۶
انقلاب اسلامی در شیراز
احمد توکلی در خاطرات خود میگوید: خرداد ۱۳۴۹ اعتصاب دیگرى در دانشگاه رخ داد و صفى از دانشجویان تشکیل شد. پلیس به این صف حمله کرد و از همان ابتدا دستگیرى‌ها آغاز شد. بعد‌ها فهمیدیم که پلیس، به دلیل رحلت آیت‌الله حکیم و اعلام مرجعیت آیت‌الله خمینى توسط علماى شیراز، آماده‌باش بود و، چون احتمال مى‌داد که مثلا بین دانشگاه و آن مراسم، هماهنگى‌هایى صورت گرفته باشد، به سرعت اعتصاب دانشجویان را سرکوب کرد و من براى اولین بار، در شیراز دستگیر شدم. هر کسى را مى‌گرفتند، مى‌زدند، چهار پنج تا باتوم بر سر و بدن او مى‌کوبیدند. حدود چهل دانشجو را دستگیر کردند و به زندان کریم‌خان زند بردند.
کد خبر: ۵۳۶۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۹/۱۳
روایت مطبوعات
انتشار اسناد جاسوسی‌های امریکا بعد از تسخیر سفارت این کشور در تهران، اثر قابل توجهی بر فضای بین‌المللی گذاشت؛ چه اینکه فصل مشبعی از این اسناد حاوی اطلاعات مهمی درباره دیگر کشورها بود. متعاقب آن حساسیت‌‌های امریکا و رژیم صهیونیستی در این رابطه منجر به دستگیری ویلیام وورتی خبرنگار سیاهپوست امریکایی شد. در همین رابطه در گزارشی که در مطبوعات آن دوره بازتاب یافت آمده است: «یک خبرنگار آمریکائی بنام وورتی که هنگام بازگشت از ایران به ایالات متحده کتاب‌های منتشره اسناد لانه جاسوسی توسط دانشجویان پیرو خط امام را به همراه داشته و این کتاب‌ها توسط ماموران امریکایی توقیف شده است، با دو تن از همکارانش علیه سازمان اف‌بی‌آی بخاطر توقیف کتاب‌ها اعلام جرم کرده‌اند و خواستار استرداد آنها شده‌اند.
کد خبر: ۵۳۰۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۸/۱۴
حادثه کوی دانشگاه در 18 تیر 1378 یکی از حوادث تلخ تاریخ معاصر است که هنوز بعد از گذشت سال‌ها نکات ناگفته فراوانی پیرامون آن رخداد وجود دارد. فتنه‌ای که در نهایت توسط مردم خنثی شد و از قضا یکی از اقشاری که نقش کلیدی در خنثی‌سازی این فتنه داشتند، خودِ دانشجویان بودند. در همان لحاظ اولیه اجرای توطئه، تشکل‌های دانشجویی برای خنثی کردن این حرکت وارد میدان شدند. طی اقدامات بعدی، دانشجویان طرح برپایی یک راهپیمایی در برابر هنجارشکنی آشوبگران را ریختند. علاوه بر این، در اغلب استان‌های کشور، دانشجویان با تجمعات پرشور خود مهر بطلانی بر توطئه‌های معاندین و دشمنان زدند. عظیم‌ترین حرکت دانشجویی در محکومیت وقایع 18 تیر، در روز 23 تیر صورت گرفت. در این راهپیمایی، دانشجویان در کنار اقشار مختلف مردم حضوری پرشور داشتند. براساس گزارش مطبوعات، در این روز «راهپیمایان با سردادن شعارهای «دانشجو بیدار است، از منافق بیزار است»، «دانشجو بیدار است، از هرج و مرج بیزار است» و «دانشجوی خط امام، بر تو درود بر تو سلام» تبلیغات شیطنت‌آمیز رسانه‌های بیگانه درباره نسبت دادن ناآرامی‌های اخیر به دانشجویان را محکوم کردند.»
کد خبر: ۵۰۴۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۱۸
برشی از خاطرات سید احمد آوایی
سید احمد آوایی میگوید: بعضی از بچه‌های مذهبی دانشگاه بر ضد بیانیه اعلام مواضع اطلاعیه دادند؛ اول كلامشان این بود كه «و ما محمد الاّ رسول قد خلت من قبله الرسل افان مات او قتل انقلبتم علی اعقابكم» و الی آخر؛ یعنی اطلاعیه را با این آیه شروع كرده بودند و با دفاع از اسلام به سختی آنها را محكوم كرده بودند.
کد خبر: ۴۱۰۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۹/۱۳
اینستاگرام مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر کرد
همزمان با فرارسیدن روز دانشجو تصاویری از مبارزات دانشجویی در طول تاریخ در صفحه اینستاگرام مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شد.
کد خبر: ۴۰۹۸ تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۹/۱۳