گزارش‌های هم‌زمان رسانه‌های بین‌المللی ـ از هرالد تریبون تا جروزالم پست ـ نیز در برجسته‌کردن پیوند میان محاکمه فاطمی، «خطر کمونیسم» و ضرورت بازگشت صنعت نفت به مدار بازارهای جهانی، نقشی تقویت‌کننده داشتند. بدین‌ترتیب، دادگاه فاطمی کارکردی فراتر از یک محاکمه سیاسی یافت: اعلام پایان دوره‌ای که ملی‌گرایی نفتی می‌توانست مستقل از بلوک‌های قدرت عمل کند، و گشودن راه برای استقرار نظمی که در آن امنیت سیاسی رژیم، صراحتاً با بازپیکربندی اقتصاد نفت در چارچوب منافع غرب گره خورد.

در 26 مرداد سال 1332 دکتر حسین فاطمی از چهره های سرشناس جبهه ملی و وزیر خارجه دولت دکتر مصدق مطالب آتشینی را در روزنامه خود – باختر امروز – در نقد محمدرضا شاه و سلطنت پهلوی ایراد کرد. این مطالب در زمانی نوشته شده بود که چنین به نظر می رسید که کودتا در مراحل اولیه خود شکست خورده و شاه فراری شده است. اما دو روز بعد در 28 مرداد جریان به گونه ای دیگر رقم خورد و سران جبهه ملی زندانی و دکتر فاطمی پس از تحمل شکنجه در آبان سال بعد اعدام شد.