تاسیان نه‌تنها حافظه جمعی را تحریف می‌کند، بلکه با درهم‌ریختن مرز میان واقعیت و خیال، در بازتولید روایت رسمی و غیرواقعی از تاریخ نقش فعال ایفا می‌کند. این امر، در درازمدت به فرسایش آگاهی تاریخی جامعه و نرم‌سازی چهره یکی از خشن‌ترین نهادهای امنیتی معاصر می‌انجامد و گذشته‌ای خونبار و پیچیده ساواک را به روایتی بی‌خطر، سرهم‌بندی‌شده و به‌غایت کم‌اعتبار بدل می‌کنند و در عمل، حقیقت تاریخی را قربانی آسودگی داستان‌پردازی می‌سازند.

سریال تاسیان جمعه این هفته به ایستگاه آخر رسید تا اکنون فرصتی فراهم شود که فارغ از همه نقدها و تحسین‌ها، نگاهی بیندازیم به تصویرسازی این سریال از دوران پهلوی، انقلاب، ساواک و کارآفرینان. در این سریال، پهلوی نه حکومت که پروژه‌ای نیمه‌تمام است؛ نه استبداد که سوء‌تفاهمی مدرن‌ساز؛ نه سرکوبگر که پدرخوانده‌ای مهربان اما سخت‌گیر. اداره‌ی سوم ساواک، با آن دفترهای شیک و چهره‌های اتوکشیده و آرام و موقر، نه بوی بازجویی می‌دهد، نه رد تازیانه. گویی نه شکنجه‌ای در کار بوده، نه تهدیدی، نه شب‌های بی‌پایان بازداشت و بازجویی برای دانشجویان و معلمان و کارگران. مدیران ساواک چنان آگاه و مطلعند که از دستگیری دانشجوی باسواد!

تطهیر رژیم پهلوی در فیلم‌هایی که در چند سال گذشته در بستر تاریخی ساخته شده‌اند بیش از پیش به منصه ظهور رسیده است. در آخرین نمونه‌ها سریال تاسیان که در فضای نمایش خانگی منتشر شد دست به تحریف‌های هنرمندانه‌ای در این رابطه زده است. اما کشف واقعیت نحوه برخورد ساواک با فعالان سیاسی و فرهنگی از هر طیفی کار چندان سختی نیست. غلامحسین ساعدی در بخشی از خاطراتش به نحوه بازداشت و شکنجه خود توسط ساواک می‌پردازد.