گفتگو با سیدمهدی قاسمی، شاهد عینی فاجعه ۱۷ شهریور؛
ما آمدیم در خیابان چندتا بچهها را میفرستادیم جلوتر تا ببینند چه خبر است؟ آمدند و گفتند: سید جلو نرویم! سعی کنید جمعیت را جمع کنید. گفتم چطور؟ گفت که اینها جلوتر کف خیابان خاک اره را با روغن سوخته آغشته کردهاند و از ایستگاه بهنام تا میدان شهدا میخواهند به محض اینکه تظاهراتکنندگان وسط اینها رسیدند، آنها را آتش بزنند؛ حتی سر و ته جویها را بسته بودند و یک لایه ۵ یا ۶ سانتی بنزین ریخته بودند.
کد خبر: ۱۱۴۶۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۷
بهروایت اسناد آمریکایی| در آستانه قیام ۱۷ شهریور ۱۳۵۷
در این گزارش آمده است: «[هدایت]اسلامینیا که به فردوست و مقدم نزدیک است، گفت که شاه از تظاهرات مذهبی مستأصل شده بود و پس از جلسهای که در آن مقدم به شدت مورد انتقاد قرار گرفت، دستور داد که از این پس تظاهرات با نیروی نظامی متلاشی شود و به ارتش اجازه داده شود که به سوی تظاهرکنندگان آتش بگشاید.»
کد خبر: ۱۱۴۶۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۶
بهروایت اسناد آرشیو امنیت ملی آمریکا
سندی که در پی آمده است، پیشنویس گزارش سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا که حدوداً سپتامبر ۱۹۷۸ (شهریور ۱۳۵۷) تهیه شده، تصویری مسئلهمند از وضعیت ایران در یکی از حساسترین برهههای در بردارنده حوادث منتج به انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ ارائه میدهد. آنچه از این سند قابل استنباط است، درک تحلیلگران سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا از ماهیت چندلایه بحرانی است که ایران آن روز را در برگرفته بود، بحرانی که ریشههای آن نه در یک رویداد منفرد، بلکه در تلاقی پیچیدهای از تحولات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نهفته بود. یک هفته پیش از حادثه ۱۷ شهریور و اعلام حکومت نظامی، تحلیلگران سیا با نگاهی فراتر از ناآرامیهای سطحی، به آسیبشناسی ساختاری نظام سیاسی و اجتماعی ایران پرداخته بودند.
کد خبر: ۱۱۴۶۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۱۵