در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی، سیلی از نقد‌ها و داوری‌ها بر جلال آل‌احمد فروباریده است؛ از دید این منتقدان، جلال با نگاهی مغشوش و عاطفی به تمدن غرب، ناخواسته مبانی نظری‌ای را پی‌ریخته که در سال‌های بعد، به صورت پشتوانه‌ی فکریِ جمهوری اسلامی جلوه‌گر شد؛ و از این رهگذر، او را هم‌دستِ همه‌ی نابسامانی‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی امروز ایران دانسته‌اند. از سوی دیگر، یاران و ستایش‌گران جلال نیز بی‌تقصیر نبوده‌اند. آنان، در سودای نظام‌مند کردن اندیشه‌هایش، کوشیده‌اند از دل نوشته‌های پراضطراب و سیال او، دستگاهی نظری و عقلانیتی سیاسی استخراج کنند؛ تلاشی که به‌جای تداوم راه جلال، به نوعی عبور از او انجامیده است.