وقتی نامه آیت‌الله میلانی سکوت حوزه‌های علمیه را شکست
پس از تبعید امام خمینی به ترکیه در ۱۳ آبان ۱۳۴۳ اولین کسى که سکوت حاکم بر فضاى حوزه‌هاى علمیه را شکست آیت‌الله میلانى بود. او در همان روز ۱۳ آبان طی تلگرافی ضمن محکوم کردن بی‌حرمتی به امام که «یکى از مراجع تقلید [هستند]و مصونیت قانونى دارند و از شخصیت‌هاى بزرگ اسلامى مى‌باشند» تاکید کرد: «اولیاى این گونه امور بدانند ایشان [امام خمینی]تنها نیستند، بلکه لسان ناطق همه مجامع روحانى و دینى هستند و گفته ایشان کلام حق و حقیقت است.»
کد خبر: ۱۰۸۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۴
مشهد؛ ۲۳ آذر ۵۷
مستند کوتاه «بیمارستانی که نمایشگاه جنایات رژیم پهلوی شد» به بازخوانی واقعه حمله به بیمارستان امام رضای مشهد در آذر ۵۷ پرداخته است.
کد خبر: ۱۰۸۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۳
به گزارش اسناد
مراسم ایام فاطمیه از آن دست محافلی بود که زمینه مطلوبی برای مبارزان به خصوص روحانیون انقلابی فراهم می‌آورد. در این سند به تاریخ ۱ تیر ماه ۱۳۵۴ از سویی نشان دهنده شرکت طیف‌‌های مختلفی از مبارزین در کنار یکدیگر و از سوی دیگر حکایت از حساسیت ساواک نسبت به این جلسات و برگزارکنندگان آن دارد.
کد خبر: ۱۰۷۴۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۳
روایت آیت‌الله سید عبدالله شیرازی از کشتار مردم در فاجعه گوهرشاد
آیت‌الله سید عبدالله شیرازی از جمله روحانیونی بود که در رخداد فاجعه گوهرشاد در مشهد حضور داشت. آیت‌الله شیرازی در خاطرات خود به شرح صحنه‌های جنایت مأموران رژیم پهلوی در حرم امام رضا(ع) می‌پردازد. وی به عنوان شاهد عینی یادآور می‌شود که عمال رضاخان فاجعه گوهرشاد را از به توپ بستن حرم امام رضا(ع) توسط روس‌ها نیز فاجعه‌بارتر می‌دانستند.
کد خبر: ۱۰۴۲۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۲۱
کد خبر: ۱۰۴۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۴/۱۴
روایت سرتیپ ریسمانچیان از شورش ۹ خرداد ۱۳۷۱
در روز نهم خرداد ۱۳۷۱، منطقه‌ای محروم در حاشیه مشهد، به صحنه یکی از مهم‌ترین شورش‌های شهری دهه ۷۰ تبدیل شد. این واقعه، در شرایطی رخ داد که نیروی انتظامی تازه‌تأسیس، هنوز در مرحله ادغام نیروهای سابق و تقویت ساختار عملیاتی خود بود. حالا، با گذشت سال‌ها، روایتی دست‌اول از یک مقام انتظامی وقت، ما را با ابعاد پنهان این ناآرامی‌ها و هشدارهای نادیده‌گرفته‌شده پیش از وقوع بحران آشنا می‌کند.
کد خبر: ۱۰۳۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۹
بسته تصویری
علم یکی از مشهورترین چهره‌های سیاسی رژیم پهلوی بود. او از سال ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۲ پست نخست‌وزیری و در سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۶ وزارت دربار را برعهده داشت.
کد خبر: ۱۰۱۷۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۱/۲۶
به بهانه فرا رسیدن شهرالصیام
«سیدعلی خامنه‌ای چند نفر از بازاری‌ها را دعوت کرده بود که راجع به برنامه ماه رمضان فکری بکنند و سرانجام قرار شد که آیاتی از قرآن به وسیله خامنه‌ای انتخاب و پس از نماز ظهر در مسجد خوانده شود.»
کد خبر: ۱۰۰۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۲/۱۲
بخش دیدگاه محملی برای انعکاس نظرات اهل قلم، پژوهشگران و دانشگاهیان است تا آراء پژوهشی جدید خود را در دسترس علاقه مندان به تاریخ و فرهنگ ایران معاصر و تحولات انقلاب اسلامی قرار دهند. لذا ضمن سلب مسئولیت نسبت به محتوا و رویکرد علمی پژوهشگران، پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی پذیرای تمام جستارها، یادداشت ها و پژوهش‌هایی ست که در باب تاریخ ایران معاصر تدوین و نگاشته شده و آن را در اختیار دیگر علاقه مندان این حوزه قرار خواهد داد.
کد خبر: ۹۷۸۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۱۰
به بهانه آتش زدن انجمن ایران و آمریکا در مشهد
انجمن ایران و آمریکا که به ظاهر با هدف تحکیم روابط فرهنگی ایران و آمریکا برپا شده بود مطابق با اسناد رفته رفته به پایگاهی برای بهائیان تبدیل شد و خشم عمومی را به عنوان نهادی بیگانه که فرهنگی غیر بومی را ترویج می‌دهد برانگیخت. هم‌چنین با اوج‌گیری رویکردهای ضد امپریالیستی، تنفر نسبت به این نهاد تشدید شد.
کد خبر: ۹۷۷۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۱۰/۰۸
آذر ماه 57
مرور اشتباهات پرتکرار رژیم پهلوی، گویای حوادث نابخشودنی و فراموش ناشدنی این دوران از حافظه تاریخی مردم ایران است. در بین اتفاقات دردناک ماه‌های پایانی عمر حکومت محمدرضا پهلوی، به حادثه‌ی تلخ و ناگوار حمله به بیمارستان شاه رضای مشهد می‌توان اشاره کرد و آن را مورد بازبینی قرار داد.
کد خبر: ۹۷۲۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۹/۲۴
2 آبان | رحلت آیت‌الله میرزا جواد تهرانی
کد خبر: ۹۴۹۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
انتشار برای نخستین‌بار؛ برشی از سخنان آیت‌الله خامنه‌ای در آبان 1357
آیت‌الله خامنه‌ای به واسطه آشنایی قدیمی با شریعتی نگاه ویژه‌ای به آثار و افکار وی داشت. یکی از فرازهای منتشر نشده ایشان در این رابطه سخنرانی آبان ماه 1357 در اعتصابات دانشگاهیان مشهد بود. آیت‌الله خامنه‌ای در بخشی از بیانات خود در اثنای مبارزات ملت ایران به گرامیداشت یاد و خاطره دکتر شریعتی پرداخت که برای نخستین بار منتشر می‌شود.
کد خبر: ۹۰۵۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۳۰
رئیسی به روایت رئیسی؛
دو سال قبل از انقلاب با طلبه‌ها که می‌نشستیم و صحبت می‌کردیم گفتند اگر شاه برود چه کسی می‌خواهد مملکت را اداره کند؟ من هم گفتم همین آقای خامنه‌ای امام جماعت مسجد کرامت بهترین شخص برای ریاست‌جمهوری است. آن موقع مرا مسخره کردند که این چه حرفی است که می‌‍‌زنی؟ اما انسان در جبین ایشان توان مدیریتی را می‌دید.
کد خبر: ۸۹۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۳۱
به روایت اسناد
در پی وقایع نهم دی ماه و در چهلمین روز فاجعه هجوم به حرم مطهر امام رضا(ع)، صبح یکشنبه ۱۰ دی‌ماه، تانک‌های ارتش با هدف از بین بردن هر فردی وارد مرکز شهر شدند. در آن روز تجمعی در مقابل باغ ملی و مهمانسرای ارتش در حال برگزاری بود که جنایات بی‌رحمانه مامورین شاه باعث کشته شدن مردم حاضر در آن تجمعات شد. در این روز تانک‌ها و نفربرهای ارتش بعد از شلیک تیر و گلوله تعدادی از مردم حاضر در صحنه تظاهرات را به شهادت رسانده و وحشیانه‌ترین صحنه‌های ممکن را در شهر رقم زدند.
کد خبر: ۸۶۴۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۱۲
آئین پیش‌همایش «مرجع مجاهد»؛
آئین پیش همایش «مرجع مجاهد» بزرگداشت چهلمین سالگرد ارتحال فقیه اهل بیت(ع) و مرجع مبارز و انقلابی مرحوم آیت‌الله العظمی حاج سید عبدالله شیرازی در قم برگزار می‌شود.
کد خبر: ۸۴۸۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۴/۲۴
روایت ادیب هروی از جنایات رضاخان
اولین گزارش تاریخی از واقعه گوهرشاد در کتاب الحدیقة الرضویه اثر مرحوم محمدحسن خراسانی مشهور به ادیب هروی آمده است. این گزارش به فاصله سیزده سال پس از فاجعه گوهرشاد یعنی در سال 1326 - 1327 هجری شمسی در باب هفتم کتاب مزبور آمده است.
کد خبر: ۷۸۸۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۱
در این سند با قید " خیلی فوری و مستقیم " آمده است: امروز در موقع شرفیابی بندگان، اعلیحضرت همایون شاهنشاهی راجع به وضعیت محاکمه و آراء صادره از دیوان حرب مربوطه در مورد متهمین غائله خراسان فرمودند( این عده که اساساً برخلاف امنیت کشور اقدام و موجبات اختلال انتظام محل را فراهم و حتی باعث شده‌اند که یک عده نفوس کشته شوند. طبق مقررات قانون بایستی اعدام می‌شدند و لازم است در تجدید محاکمه آنها وسیله محکمه مختلطی که عبارت از نمایندگان وزارت جنگ، عدلیه و شهربانی باشد اقدام شود و ضمنا اعضاء دیوان حرب مربوطه که در مقابل تقصیرات مهم آنها بعضی‌ها را تبرئه و در مورد بعضی‌ها مجازات کمی قائل شده‌اند به ملاحظه تغافل در انجام وظیفه لابد تحت محاکمه درآورند یعنی اول محاکمه قضات دیوان حرب مربوطه شروع و خاتمه یافته و محاکمه اشرار مذکور بعد از آنها شروع شود.
کد خبر: ۷۸۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۱
قاسم تبریزی
در تیرماه 1314 قیام مردم مشهد در صحن مسجد گوهرشاد در اعتراض به حرکت‌های ضددینی رضاخان توسط قزاق‌ها و به کمک نیروهای ارتش و شهربانی به خاک و خون کشیده شد. هرچند حادثه گوهرشاد برای اعتراض به تغییر لباس رخ داد. اما اگر بخواهیم در یک جمع بندی دوره حرکت رضاخان را بررسی کنیم تنها بحث بر سر موضوع کشف حجاب نبود، تغییر لباس مردان، تغییر کلاه در دو مرحله، تغییر در حوزه‌های علمیه، تعطیلی هیئت‌های مذهبی و منع عزاداری امام حسین(ع)، منع برگزاری مجالس ختم علما، تشکیل مدارس مختلط، حذف آموزش کتب دینی در مدارس همه و همه بعدها به شکلی فاجعه‌بار در گوهرشاد خود را نشان داد.
کد خبر: ۷۸۵۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۱
روایتی از آیت‌الله شیخ محمد علمی اردبیلی
آیت‌الله شیخ محمد علمی اردبیلی می‌گوید: «...حدود بیست تا مسلسل بود، مسلسل‌ها جلوی ایوان بود شروع کردند به تیراندازی و آنها را به کار انداختند و اما چه تیراندازی وحشتناکی، اصلاً آنها مسلمانی نمی‌دانستند چیست، معلوم نبود چه مذهبی داشتند، مردم را درو میکردند درست مثل کشاورزها که گندم درو می‌کنند، مردم را درو میکردند».
کد خبر: ۷۸۵۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۴/۲۱