فروشگاه
X
قانون اساسی
۶

قانون اساسی

پیشینه قانون اساسی در ایران به نهضت مشروطه بازمی‌گردد. در سال ۱۲۸۵ش نخستین مجلس در تاریخ ایران شکل گرفت و کار تدوین قانون اساسی را آغاز کرد. طرح پیشنهادی قانون اساسی مشروطه در یازدهم ذی‌القعده ۱۳۲۴ق در مجلس مطرح شد و پس از فراز و فرودهایی، در چهاردهم ذی‌القعده ۱۳۲۴ق (8 دی ۱۲۸۵ش) به امضای مظفرالدین شاه رسید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 پیش‌نویس قانون اساسی توسط مجلس خبرگان قانون اساسی در ۲۴ آبان ۱۳۵۸ش تهیه شد و در ۱۱ و ۱۲ آذر همان سال از طریق همه‌پرسی و با اکثریت آرا به تصویب رسید. این قانون در سال ۱۳۶۸ش توسط شورای بازنگری قانون اساسی مورد بازنگری قرار گرفت و در ششم مرداد همان سال از طریق همه‌پرسی به تأیید مردم رسید. قانون اساسی ایران از چهارده فصل و ۱۷۷ اصل تشکیل شده و در فصل نخست، به مبانی و اصول کلی آن اشاره شده است.

|علی‌اشرف فتحی|
تعطیلی روز جمعه چگونه وارد قانون اساسی شد؟
دیدگاه

|علی‌اشرف فتحی| تعطیلی روز جمعه چگونه وارد قانون اساسی شد؟

در جریان بررسی اصل هفدهم نیز ابتدا حرفی از تعیین روز جمعه به عنوان «تعطیل رسمی هفتگی» نبود و در ابتدای اصل پیشنهادی نیز شهر تهران به عنوان «مرکز حکومت جمهوری اسلامی ایران» مشخص شده بود. به پیشنهاد ابوالحسن بنی‌صدرو تصویب اکثریت مجلس، اشاره به شهر پایتخت کشور از قانون اساسی حذف می‌شود تا امکان تغییر پایتخت بدون نیاز به رفراندوم فراهم باشد. در ادامه جلسه، مرحوم آیت‌الله منتظری پیشنهاد می‌کند تعیین روز جمعه به عنوان «تعطیل رسمی» به این اصل افزوده شود.
چرا و چگونه قانون اساسی بازنگری می‌شود؟
به بهانه سالروز صدور دستور بازنگری قانون اساسی توسط امام خمینی

چرا و چگونه قانون اساسی بازنگری می‌شود؟

هرگاه قانون اساسی در گذر زمان کارآمدی خود را از دست بدهد نیازمند اصلاح خواهد بود. یا بدان سبب که اصلی در قانون وجود داشته که با گذر زمان عدم انطباق آن با واقعیت اجتماعی مشخص شده است به طور مثال مدیریت شورایی کشور در دهه اول انقلاب که بعدها اصلاح شد؛ یا از آن رو که از ابتدا اصلی مغفول واقع شده است و ضرورت دارد که به متن کنونی افزوده شود مانند محل تصمیم‌گیری در نزاع میان مجلس و شورای نگهبان یا  نحوه بازنگری در قانون اساسی.
تسلیم اولین پیش‌نویس قانون اساسی جدید به امام خمینی
روزنامه‌گردی| 9 اسفند

تسلیم اولین پیش‌نویس قانون اساسی جدید به امام خمینی

پیش‌نویس قانون اساسی با پیش‌بینی تمام آزادی‌های اعلامیه‌های جهانی و حقوق بشری، تسلیم امام خمینی شد.
عظمت شهید بهشتی در مجلس خبرگان قانون اساسی + فیلم
به روایت مسیح مهاجری

عظمت شهید بهشتی در مجلس خبرگان قانون اساسی + فیلم

هیچکس در آن زمان با قدرت فکری و مدیریتی آقای بهشتی وجود نداشت که بتواند مجلس خبرگان قانون اساسی را طوری مدیریت بکند که بهترین و مترقی‌ترین قانون اساسی حاصل کارش باشد.
امام خمینی و مسئله قانون اساسی از اندیشه تا عمل
به مناسبت روز قانون اساسی

امام خمینی و مسئله قانون اساسی از اندیشه تا عمل

چند ماه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی زمزمه­ های پایان دوران استبداد و استعمار در ایران بالا گرفته بود و انقلابیون تحقق اهداف خود را نزدیک­تر می­ یافتند. در چنین شرایطی مساله نگارش قانون اساسی نظام جدید توسط دکتر حبیبی مطرح شد و امام نیز دستور نگارش آن را دادند.این فرآیند از دو مسیر پیگیری می­ شد؛ نخست توسط دکتر حبیبی و دوم تیم حقوقدان منتخب شورای عالی انقلاب که به دستور امام پیگیر نگارش قانون اساسی شده بود. به عقیده دولت موقت برای تصویب عمومی این پیش‌نویس باید مجلس موسسانی با تعداد اعضای بالای 300 نفرشکل بگیرد و درطی یک تا چند سال چکش‌کاری پیش‌نویس، یک متن قانونی جامع حاصل شود. در مقابل بزرگانی چون شهید بهشتی، هاشمی رفسنجانی و رهبر انقلاب، همه‌پرسی مستقیم پیش‌نویس را مطرح می ­کردند.
موافقت امام با حذف قید مرد و شیعه بودن رئیس‌جمهور
به مناسبت 12 مرداد سالروز انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی؛

موافقت امام با حذف قید مرد و شیعه بودن رئیس‌جمهور

ابراهیم یزدی: «... در دیدار با آقای خمینی توضیح دادم که اضافه کردن این قیود و شهود نه لازم است و نه مفید. در کشوری مثل ایران رئیس‌جمهوری عملاً مرد خواهد بود. اما اگر تصریح شود بار معنایی منفی برای جمهوری اسلامی خواهد داشت و ثانیاً انتخاب یک رئیس‌جمهور غیر شیعه هم بسیار بعید است. اما ایران تنها کشور با اکثریت شیعه می‌باشد. اگر ما در (قانون اساسی) ایران این را قید نکنیم می‌توان امیدوار بود در کشورهایی که شیعه در اقلیت است راه برای انتخاب شیعه به ریاست جمهوری باز بماند. آقای خمینی استدلال مرا پذیرفتند، اما گفتند بروید آقای گلپایگانی را قانع کنید.»