پشت پرده تلاش شاه برای احیای عظمت امپراتوری پارس
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ روزنامه نیویورک‌پست به تاریخ ۲۶ مارس ۱۹۷۶ (۶ فروردین ۱۳۵۵) در گزارشی به بررسی برنامه‌های بلندپروازانه رژیم پهلوی و مشکلات درونی جامعه ایرانی می‌پردازد.
حرف بر سر ثروت عظیم نفت، امنیت یک منطقه استراتژیک و رفاه ۳۳ میلیون ایرانی است. دنیس مالن از اعضای تحریریه، موفقیت‌ها و شکست‌ها در مسابقه شاه با زمان را ارزیابی می‌کند.
تهران- شاه ایران مردی است دارای دیدگاه و بلندپروازی چشمگیر. هدف او برای این کشور ۳۳ میلیون نفری، ایجاد یک اقتصاد صنعتی و پایدار، تحت محافظت نیروهای نظامی قدرتمند تا پایان این قرن [بیستم] است؛ یعنی زمانی که ثروت نفتی کشور شاید به پایان برسد.
محمدرضاشاه پهلوی در تصمیم خود برای تبدیل ایران به یک قدرت بزرگ در یکی از استراتژیک‌ترین مناطق جهان، سلطنت مشروطه را به حاکمیت تک‌نفره تبدیل کرده است. او تمام مخالف‌ها را، از جمله به اصطلاح «هزار فامیل» که برای قرن‌ها کنترل اوضاع را در دست داشتند، سرکوب کرده است.
او قدرت شخصی خود را از طریق یک پلیس مخفی ریشه‌دار اعمال می‌کند. با این حال، برنامه‌های اجتماعی بسیار پیشرفته‌اش بناست به توده‌های فقیر و بی‌سواد ایران سهمی از ثروت ملی بدهند. از سوی دیگر، در حالی که جنگنده‌های جت و هلیکوپترهای گران‌قیمت در همه جا دیده می‌شوند، مردم باید کالاهای ضروری اولیه را با قیمت‌های کنترل‌شده و به شدت مدیریت‌شده بخرند.
در اینجا تناقضات زیادی دیده می‌شود. برای مثال، شاه ضدکمونیست است. او از نفوذ شوروی در خاورمیانه نگران است. اما ایران و روسیه روابط تجاری محکمی با هم دارند.
ایران کشوری عمدتاً اسلامی اما غیرعربی است، بنابراین شاه پول می‌دهد تا به مبارزه اعراب با اسرائیل کمک کند. اما در آن واحد، به کشور یهودی [اسرائیل] نفت می‌فروشد. در سال ۱۹۷۳ نیز از تحریم نفتی اعراب علیه آمریکا حمایت نکرد. یکی از اهداف اصلی، ایجاد یک ماشین جنگی ایرانی است که در غرب آسیا و جنوب اتحاد جماهیر شوروی بی‌نظیر باشد. این نه تنها برای محافظت از ایران در برابر همسایگان تاریخی حریص آن، بلکه برای تضمین ثبات منطقه نفت خلیج فارس ضروری است.
در چهار سال گذشته، مجموعه وسیعی از سلاح‌های پیشرفته عمدتاً از آمریکا خریداری شده تا نیروهای مسلح ۲۵۰ هزار نفری مدرن شوند.
یکی از مشاوران نزدیک به شاه می‌گوید: «بهترین سلاح‌ها! ما باید جدی کار کنیم تا از خود در برابر دشمنان اطرافمان که سلاح‌های ساخت شوروی دارند دفاع کنیم. این به معنای بهترین سلاح‌هایی است که می‌توانیم از غرب دریافت کنیم.»
نیروی هوایی ایران در حال خرید ۸۰ فروند جنگنده پیشرفته تام‌کت، یکی از برجسته‌ترین جنگنده‌های جت جهان است. نیروی هوایی تعداد زیادی هواپیمای جنگنده اف-۴ و اف-۵ دارد و هواپیماهای ترابری بوئینگ و لاکهید نیز سفارش داده است.
ارتش ایران صدها تانک چیفتن بریتانیایی و موشک رپیر دارد. برخی از واحدها این تجربه رزمی را داشته‌اند تا به سلطان عمان کمک کنند شورش تندروها [ظفار] را سرکوب کند.
نیروی دریایی ایران بزرگترین ناوگان قایق‌های تندروی جهان را دارد، همچنین ناوچه، ناوگروه، قایق‌های گشت‌زنی و زیردریایی. این نیرو چندین ناوشکن کلاس اسپرونس سفارش داده که از پیشرفته‌ترین کشتی‌های در حال ساخت نیروی دریایی آمریکا هستند.
بر اساس گزارش وزارت دفاع آمریکا، ایران از سال ۱۹۷۲ بیش از ۹ میلیارد دلار سلاح از آمریکا سفارش داده است. گفته می‌شود فروش بریتانیا کمی کمتر از ۲ میلیارد دلار است. آلمانی‌ها یک کارخانه مهمات را در ایران اداره می‌کنند و حتی شوروی در ازای گاز طبیعی ایران، وسایل نقلیه نظامی معامله می‌کند.
حدود ۱۳۰۰ پرسنل وزارت دفاع آمریکا در این کشور حضور دارند و هزاران غیرنظامی آمریکایی تحت قرارداد با شرکت‌هایی مانند شرکت هواپیماسازی گرومن و شرکت هلیکوپترسازی بل در ایران کار می‌کنند.
مقامات ایرانی از پاسخ به سؤالات درباره توانایی کشوری که ۶۰ درصد آن بی‌سواد هستند برای تطبیق خود با سلاح‌های جدید، به ویژه در زمانی که تکنسین‌ها برای پروژه‌های صنعتی به شدت مورد نیاز است، طفره می‌روند. آنان گمان می‌کنند به مرور زمان می‌توان تکنسین‌های غیرنظامی و نظامی کافی آموزش داد. یک دیپلمات می‌گوید: «با توجه به تجهیزات دریافتی، برنامه‌های آموزشی خوب پیش می‌روند.»
هدف اقتصادی ایران ایجاد صنایعی است که وقتی نفت تمام شد درآمدزایی کنند. با ذخایر عظیم گاز طبیعی، تأکید بر کارخانه‌های پتروشیمی برای تولید پلاستیک و کود است. دولت همچنین در حال برنامه‌ریزی برای ساخت پروژه‌های انرژی هسته‌ای و خورشیدی است.
