رمزگشایی از راهبرد امام خمینی در خنثیسازی عملیات روانی آمریکا
پایگاه اطلاعرسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی - محمدحسین حمزه؛ جیمی کارتر ابتدا در ۸ آبان ماه ۱۳۶۷ طی نامهای به امام خمینی در رابطه با گروگانگیری در لبنان سخن گفت؛ متن کامل نامه به حضرت امام خمینی (ره) به این شرح است:
۳۰ اکتبر ۱۹۸۸
آیتالله خمینی
امید من این است که هرچه زودتر گروگانهای آمریکائی در لبنان بتوانند آزاد شوند. این اقدام یک مانع اساسی در از سرگیری روابط دوستانه بین ایران و ایالات متحده آمریکا که دارای اهمیت حیاتی برای دو کشور میباشد را برخواهد داشت. بمنظور جلوگیری از سیاسی نمودن این اقدام بشردوستانه در کشور ما و برای ممانعت از به تاخیر افتادن آزادی گروگانها یک کانال حتیالمقدور بیطرف آمریکائی میبایست به کار گرفته شود. ما در مرکز «کارتر» مایل هستیم که به هر صورت متناسب کمک کنیم – مرکز ما در فعالیتهای خود یک مرکز غیر حزبی است.
ارادتمند/ جیمی کارتر
تکمله – بعنوان یک موضوع مورد علاقه شخصی درخواست میکنم که شما در آزادی از زندان یک تبعه آمریکائی به اسم «دیوید ردهام» که بیش از ۸ سال در ایران حبس بوده است مساعدت نمایید.
"جیمی کارتر"
۲۹ آبان ۱۳۶۷ روزنامههای «جمهوری اسلامی» و «رسالت» به نقل از واحد مرکزی خبر اعلام کردند: در پی رسیدن نامهای منسوب به جیمی کارتر رئیسجمهور سابق آمریکا خطاب به امام خمینی به دفتر ایشان، امام امت فرمودند که برای جلوگیری از هرگونه سوء استفاده متن این نامه به اطلاع عموم برسد. در این رابطه از سوی حجتالاسلام حاج سید احمد خمینی اطلاعیهای منتشر شد که متن آن بدین شرح است: «به اطلاع عموم میرساند امروز شنبه (دیروز) نامهای منسوب به آقای کارتر رئیسجمهور اسبق آمریکا خطاب به حضرت امام مدظلهالعالی رسیده است که کارشناسان ما خط جیمی کارتر را تایید کردند و حضرت امام فرمودند: «برای جلوگیری از هرگونه سوء استفاده این نامه به اطلاع عموم برسد.»
امام خمینی (ره) با آگاهی از رویه نادرست آمریکاییها، ضمن تکذیب هرگونه ارتباط ایران با گروگانگیری فرمودند: «همان گونه که بارها گفتهام رابطه ایران و آمریکا، رابطه گرگ و میش است و بین این دو آشتی نیست.»
مشروط کردن رابطه با آمریکا
آبان ماه ۱۳۵۸ در مقطعی دیگر و پس از تسخیر لانه جاسوسی توسط دانشجویان پیرو خط امام، جیمی کارتر رئیس جمهور وقت آمریکا «رمزی کلارک» و «ویلیام میلر» را برای ملاقات باید امام خمینی (ره) به ایران اعزام کرد، اما آنان پیش از رسیدن به ایران، با پیام حکیمانه و قاطعانه امام مواجه شدند و از ترکیه به آمریکا بازگشتند.
امام خمینی (ره) پیش از رسیدن نمایندگان کارتر در ۱۶ آبان ماه ۱۳۵۸ اعلام داشتند: «از قرار اطلاع نمایندگان ویژه کارتر در راه ایران هستند و تصمیم دارند به قم آمده و با این جانب ملاقات نمایند. لهذا لازم مى دانم متذکر شوم دولت امریکا که با نگهدارى شاه، اعلام مخالفت آشکار با ایران را نموده است و از طرفى دیگر آن طور که گفته شده است سفارت امریکا در ایران محل جاسوسى دشمنان ما علیه نهضت مقدس اسلامى است، لذا ملاقات با من به هیچ وجه براى نمایندگان ویژه ممکن نیست و علاوه بر این:
۱- اعضاى شوراى انقلاب اسلامى به هیچ وجه نباید با آنان ملاقات نمایند.
۲- هیچ یک از مقامات مسئول حق ملاقات با آنان را ندارند.
۳- اگر چنانچه امریکا، شاه مخلوع- این دشمن شماره یک ملت عزیز ما- را به ایران تحویل دهد و دست از جاسوسى بر ضد نهضت ما بردارد، راه مذاکره در موضوع بعضى از روابطى که به نفع ملت است باز مى باشد. روح اللَّه الموسوی الخمینى»
امام در این پیام با بیان دلایل عاقلانه برای عدم ملاقات با فرستادگان آمریکا، ۲ شروطی منطقی نیز برای مذاکره قرار میدهند؛ تحویل شاه مخلوع به ایران و دست برداشتن آمریکا از جاسوسی بر ضد نهضت مقدس اسلامی. مقاومت امام (رحمه الله علیه) و مشروط کردن رابطه با آمریکا، فلسفه سیاسی ایشان و احساس مسئولیتی را که نسبت به سرنوشت کشور داشتند، عیان میسازد.
کارتر بهار ۱۳۵۹ نیز نامهای محرمانه دربارهی تسخیر لانهی جاسوسی برای امام خمینی (ره) فرستاد که توسط «کای سر»، کاردار سفارت سوئیس در تهران به قطبزاده، وزیر خارجه وقت تحویل داده شد. آغاز نامه چنین بود؛ «عالیجناب! من امکان این را داشتم که پیام بیستویکم مارس۴ شما را خطاب به مردم ایران بخوانم ... مزیت بزرگ دموکراسی آمریکایی این است که همیشه توانسته است اشتباهات خود را شناسایی نموده و یا آن را محکوم کند ... تصرف سفارت ما در تهران توانسته است عکسالعمل موجهی برای جوانان ایران تلقی شود، اما زمان سپری میشود و من دلایل جدی برای تردید دربارهی انگیزههای واقعی آنانی که سفارت ما را تصرف کردهاند، در دست دارم.»
وی همچنین آورده بود: «میخواهم مؤکداً خاطرنشان کنم بهمحض اینکه مسئله فوری از طریق انتقال مسئولیت گروگانها به حکومت ایران حل شود، ما آمادهی اتخاذ رویهی معقول و دوستانهای برای حلوفصل مسائل عدیدهی دوجانبهی فیمابین میباشیم ... اجازه میخواهم جسارتاً اعلام دارم که به نظر من، زمان و دشمنان واقعی نظامهای سیاسی مربوطهی ما به زیان ما مشغولاند. با تقدیم بهترین احترامات، جیمی کارتر، ۲۶ مارس ۱۹۸۰.»
امام خمینی (ره) دستور انتشار عمومی نامه را برای آگاهی ملت میدهند. کاخ سفید پس از اعلام و انتشار این نامه از رادیوی جمهوری اسلامی ایران، به انکار آن پرداخت. ۱۱ فروردین ۱۳۵۹ حجت الاسلام سید احمد خمینی در نشست خبری حاضر شد و گفت: «این پیام توسط آقای قطب زاده، در روز جمعه بدست امام رسید که از قراری که آقای قطب زاده گفته، در روز چهارشنبه توسط کاردار سوئیس بدست ایشان رسیده و روز بعد یا همانروز یک پیام دیگر هم به آقای بنی صدر دادند. البته در پیام امام تندی هائی که در پیام آقای بنی صدر بوده نبوده و ملایمت داشته و آن را ما در روز شنبه از بابی که امام فرمودند، هیچ چیزی نباید از ملت دور باشد، این را در روز شنبه به رادیو دادیم و منتشر شد.»
تفاوت پاسخهای امام(ره) به دو نامه
علی رغم برخوردی که امام (ره) با نامههای کارتر داشتند، نوع مواجهه ایشان با نامه «پاپ ژان پل دوم» که موضوع آن نیز آزادی گروگانهای آمریکایی بود، نشان میدهد، امام خمینی (ره) میان نامههای یک "رژیم مستکبر و تروریست" و یک "رهبر دینی مسیحی" در یک مسأله مشترک، تفاوت قائل میشوند و پاسخهای متناسب میدهند.
امام در پاسخ به درخواست «پاپ ژان پل دوم» مبنی بر آزادی گروگانهای آمریکایی ابراز کرد: «اگر ملت ما از من پرسید که روحانیت مسیح، موافق است با این جنایاتی که اینها کردند، من چه جواب به اینها بدهم؟ روحانیت مسیح که میداند که قرآن کریم به طرفداری از مسیح و طرفداری از صدیقهی طاهره مریم برخاست و آن چیزی که به خلاف واقع، نسبت به آن طاهرهی مطهره میدادند، تکذیب کرد. [..]در عین حالی که اسلام طرفداری از مسیح و علمای مسیح کرده است در قرآن، ما میل داشتیم که گوش ما را یک وقت هم نغمهی امثال آقای پاپ نوازش بدهد و استفسار کند که این ملت چرا به اینطور میگذراند. [..]و الآن هم بپرسد از کارتر که چرا یک نفری که سیوچند سال جنایت کرده است، خیانت کرده است و جنایات و خیانات او مشهود است، چرا بردید آنجا و نگه داشتید و باز در آنجا هم میخواهید توطئه بکنید؟»
امام خمینی همچنین در پاسخ به درخواست پاپ تصریح کرد: «من از جنابعالی با نفوذ معنوی که بین ملت مسیح دارید، میخواهم که دولت آمریکا را از عواقب ستمگریها و زورگوییها و چپاولگریها بترسانید و آقای کارتر را، که با شکست نهایی مواجه است، نصیحت کنید که با موازین انسانی با ملتهایی که میخواهند استقلال مطلق داشته باشند و وابسته به هیچ قدرتی در جهان نباشند، رفتار کند و از تعلیمات حضرت مسیح سلاماللهعلیه پیروی نماید و خود و دولت آمریکا را بیش از این در معرض رسوایی قرار ندهد.»
امام راحل در دیدار مجدد با نماینده رهبر کاتولیکهای جهان نیز خلاصه پاسخ به نامه پاپ را اینگونه بیان داشتند؛ «دفعهی اول برای آن لانهی جاسوسی بود که جوانهای عزیز ما اطلاع پیدا کردند که این مرکزی که در ایران به اسم سفارت آمریکا هست، سفارتخانه نیست و اشخاصی که در آنجا هستند اشخاص دیپلمات نیستند، بلکه جاسوسانی هستند که در یک مرکز جاسوسی متمرکز هستند و برای ضرر ملت ما و کشور ما در آنجا مجتمع هستند و آقای پاپ شاید ندانسته توصیه کردند برای آنها و من در آنوقت مفصل تنبهاتی به ایشان دادم.»
مواضع امام خمینی نشاندهنده آن است که وعدههای فریبکارانه غرب برای ایشان واضح بود و در روابط بینالملل زیر بار سیاستهای مستکبرانه آنان نمیرفتند. مقاومت امام (ره) در مقابل طاغوت از شاخصههای مکتب ایشان است و عملیاتهای روانی آمریکا در پوشش دیپلماتیک نمیتوانست دستگاه محاسباتی امام (ره) را به هم بریزد.