بسیج باید مستقل و مردمی بماند
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ عرصه‌های نظامی، انتظامی و امنیتی در اوایل انقلاب نیازمند حضور و مشارکت خودجوش مردم بود؛ نهادهایی، چون «کمیته انقلاب اسلامی» و «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» از درون این نیرو‌های خودجوش مردمی حاصل شد.
اگرچه پیش از سخنان امام در تاریخ ۵ آذر ۱۳۵۸ مبنی بر تشکیل ارتش بیست میلیونی، گروه‌های مردمی در اصفهان شکل گرفته بود، اما تاکید و تصریح امام در ۵ آذر ۱۳۵۸ پس از حادثه کودتای نقاب و ماجرای لانه جاسوسی موجب تسریع و جدیت شکل‌گیری واحد‌های بسیج در سراسر کشور شد.
فرماندهی، سازماندهی و مدیریت این نیرو از ابتدای شکل‌گیری با چالش‌هایی رو‌به‌رو بود؛ بعد از سخنرانی امام، در تاریخ ۱۰/۲/ ۱۳۵۹ شورای عالی انقلاب اسلامی لایحه تشکیل سازمان بسیج ملی را زیر نظر فرمانده کل قوا و وابسته به وزارت کشور تصویب کرد.
پس از تصویب این لایحه بنی‌صدر به عنوان فرمانده کل قوا، حجت‌الاسلام‌والمسلمین مجد را به ریاست این سازمان منصوب و نخستین تحرکات سازمان بسیج ملی از این نقطه آغاز شد. اما تلاش‌های بنی‌صدر برای استفاده از سازمان بسیج ملی در جهت منافع جناحی خود سبب شد تا این مصوبه در تاریخ ۱۳۵۹/۴/۱۹ توسط لایحه دیگری تکمیل و مسئولیت آن به رهبری منتقل شود.
بعد از سپرده شدن بسیج به رهبری نظام و خارج شدن عنان این نهاد از دست بنی‌صدر و انتصاب حجت‌الاسلام و المسلمین سالک به ریاست این نهاد، مساله نگارش اساسنامه بسیج و تصویب آن در مجلس اول مطرح شد؛ اما در نهایت امر اساسنامه پیشنهادی سازمان بسیج پس گرفته شد و مجلس شورای اسلامی در مورخ ۱۳۵۹/۱۰/۲۸ این سازمان را با عنوان واحد بسیج در سپاه پاسداران ادغام کرد با این وجود اعضا و افرادی که به صورت خودجوش در این سازمانِ مردم‌نهاد مشغول به خدمت بودند نسبت به تصمیم مجلس نقد داشته و انتقاد خود را از طریق نامه سرگشاده به گوش منتخبین مردم رساند.
فارغ از بحث درستی و نادرستی این اقدام، وجه دیگر این نامه گزارش عملکرد بسیج در حوزه‌های مختلف و خدمات اجتماعی مهمی‌ست که این نهاد در آن سال‌ها با کمک مردم انجام می‌داده است. تعدد کمی و کیفی این خدمات نشان از کارکرد ویژه انگیزه و عمل بسیجیان در آن ایام دارد که طی سالیان متمادی امتداد داشته است.
در ادامه متن نامه سرگشاده به نمایندگان مجلس که شامل نقد‌ها و موراد مورد بحث از سوی اعضای بسیج مستضعفین قم می‌باشد از نظر می‌گذرد:
بسمه تعالی
نامه سرگشاده به نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی
درباره بحث ادغام بسیج و سپاه
واضح است که اکثریت قاطع مردم مسلمان و مبارز این مملکت این حقیقت را قبول دارند که مجلس شورای نماینده واقعی این مردم است با رای مستقیم مردم شکل گرفته است و تصمیم گیری‌هایش مورد قبول و تصویب این ملت می‌باشد هدف از نوشتن این نامه سرگشاده فقط ذکر چند نکته است که منجر به اتخاذ تصمیمی تا حد امکان صحیح‌تر و واقع‌بینانه‌تر بگردد. طبعا تصمیم آن مجلس محترم پس از شور‌های لازم هر چه باشد مورد قبول قاطبه ملت و بالطبع سازمان‌های بسیج مستضعفین در سراسر مملکت خواهد بود. ضمنا لازم الذکر است که این نامه سرگشاده فقط نظر سازمان بسیج مستضعفین استان مرکز قم بوده و این ادعا را ندارد که نظر سازمان بسیج مرکز هم می‌باشد. شاید باشد شاید هم نباشد.
با این مقدمه نقطه نظر‌های خود را در چهار قسمت بشرح زیر عرضه می‌دارد.
۱ - طرح این موضوع در این موقعیت حساس چه ضرورتی داشته است؟
۲- سازمان بسیج مستضعفین از بودجه و امکانات و تسهیلات دولتی تقریبا بی بهره بوده است.
۳- علیرغم نداشتن بودجه و کادر ثابت لازم علیرغم ادعای یک نماینده محترم، عملکرد چشمگیری داشته است.
۴- اگر بسیج تحت فرماندهی سپاه پاسداران قرار گیرد در دراز مدت چه مشکلاتی متوجه مملکت خواهد بود و اینک ذیلا درباره هر قسمت شرح مختصری تقدیم می‌دارد.
۱ - عدم ضرورت طرح این موضوع در این موقعیت حساس
چنانکه می‌دانیم هم اکنون علاوه بر نیرو‌های رسمی مسلح دولتی جمهوری اسلامی ایران مانند ارتش، ژاندارمری سپاه پاسداران و غیره، تعداد قابل توجهی نیروی غیر رسمی در خطوط جبهه‌های جنگ به جهاد و دفاع مشغول می‌باشند که بنا بر اخبار رادیو تلویزیون به انجام خدمات ارزنده‌ای نیز موفق گردیده‌اند.
علاوه بر آن هم اکنون در سراسر کشور عدد پیشرفته چشمگیری از مردم مجاهد کشور توسط سازمان‌های بسیج مستضعفین مشغول تجهیز و گذراندن دوره‌های آموزش نظامی و رزمی می‌باشند و این امر با رهنمود‌های امام (پیام امام در روزهای اول اوج‌گیری جنگ) منافات دارد. از رهنمود‌های امام مستفاد می‌شود که این نوع تضعیف روحیه در حد حرام شرعی است و بی‌توجهی به این نکته مهم غیر قابل توجیه و سبب تاسف است.
۲- محرومیت از بودجه و حداقل امکانات البته مردم این حقیقت را نمی‌دانند، اما لااقل نمایندگان محترم مجلس که باید بدانند که بسیج مستضعفین از بودجه دولتی استفاده نکرده است. بسیج برای مخارج عادی و خیلی ضروری خود نیز از کمک‌های دولتی نیز استفاده نکرده است و هنوز بودجه‌ای برایش تصویب نشده است و بنا بر بعضی از اخبار قرار است برای سال ۱۳۶۰ بودجه‌ای تصویب بشود و در اختیار این سازمان‌ها قرار بگیرد، اما عملکرد‌های بسیج تا کنون متکی به کمک‌های مردم و نیز کمک‌های کوچک و پراکنده و غیر منظمی (طبعا قابل اتکا هم نیست) بوده است که از اینجا و آنجا به صورت‌های مختلف آن هم مواجه با تضییقات فراوان تحصیل شده است. مثلا سازمان بسیج مستضعفین قم برای ضروری‌ترین مخارج خویش همواره به مردم بدهـکار بوده است و در ابتدا خرید‌های ضروری خود را انجام می‌داده و سپس با ارائه فاکتور خرید و خدمات موسسات مختلف به اشخاص مختلف و یا شورای شهرستان به نحوی که به آرتیست‌بازی بیشتر شبیه بوده است، پس از مدتی قادر به تهیه پول فاکتور‌ها می‌شده و بدهی خود را می‌پرداخته است؛ و تازه در این فاصله (یعنی در فاصله صدور فاکتور طلبکار‌ها و ادای آنها) بدهکاری‌های جدیدی پیدا می‌کرده است هم اکنون نیز بسیج مستضعفین قم مبالغی به مردم بدهکار است که خدا می‌داند چه هنگام قادر به پرداخت آنها خواهد شد.
سازمان بسیج مستضعفین برای ضروری‌ترین و حیاتی‌ترین اقدام خود قادر به استخدام چند نفر کادر ثابت نمی‌باشد. مقاله که در مجله شماره پنج بسیج قم تحت عنوان اهمیت کادر ثابت در سازماندهی درج شده (و برای نمایندگان محترم مجلس نیز ارسال گردیده) کاملا بیان‌کننده فقر پرسنلی و نیز از لحاظ فقدان ضروری‌ترین و اولیه‌ترین امکانات بسیج قم (و بالطبع بسیج‌های سایر استان‌ها و شهرستان‌ها و شهر‌ها و بخش‌ها و غیره) می‌باشد. سازمان بسیج قم هم اکنون ۴۵۰ نفر گشت و نگهبان دارد که حتی خرج شام و ناهار آنها را مردم و بازاریان تامین می‌کنند؛ و طرح اینگونه بحث‌ها این سازمان‌ها را از این کمک‌های صد در صد مردمی محروم می‌کند. تازه این گوشه‌ای از مطالب است و مشکل بزرگتر از این مطلب است و برای احتراز از طولانی شدن بحث این قسمت را در همینجا به پایان می‌بریم.
۳- عملکرد چشم‌گیر با وجود محرومیت‌های بسیجی‌ها از بودجه و امکانات لازم
علیرغم گفتار آن نماینده محترم عملکرد چشمگیری داشته است ذکر جزئیات آنها ممکن نیست و بسیار مفصل و طولانی خواهد شد، اما ذیلا چند نمونه مختصر آن اشاره می‌کنیم.
۱ - بسیج قم بدون یک ریال بودجه تا کنون در قم و حومه ۲۵۰۰۰ نفر را آموزش نظامی داده است البته این فقط مربوط به بسیج قم است با همین نسبت می‌توان عمل بسیج‌های دیگر را تخمین زد.
۲- بسیج‌ها نیروی قابل توجهی را که رقم دقیق آن را (که باید بسیج مرکز منتشر نماید) به جبهه اعزام نمودند که به طور فعال در کنار برادران ارتشی و سپاهی و ژاندارم خود به محاربه با دشمنان دین و خدا و اسلام مشغول می‌باشند.
۳- بسیج هم اکنون طرح‌های آموزش نظامی پیشرفته را در تهران و سایر شهرستان‌ها در حال انجام دادن دارد و یک نمونه‌اش را در اردوی باغ رود نیشابور چند هفته پیش از طریق رادیو و تلویزیون شاهد بودیم. ۴- هم اکنون که زمان جنگ بوده و مقررات ویژه ایمنی (مانند خاموشی و غیره) بر قرار است بسیج قم حفاظت قم و هفتاد کیلومتر از اطراف قم را عهده‌دار شده و به طور فعال به انجام این خدمت مشغول می‌باشد طبعاً می‌توان در نظر گرفت که بسیج‌های سایر استان‌ها و شهرستان‌ها و ... نیز به نوبه خود به انجام این مسئولیت خطیر مشغول می‌باشند؛ که البته اهمیت آن بر کسی پوشیده نیست. ۵- جلب کمک‌های مردمی در این ایام حساس به طور مثال هم اکنون سی دستگاه خودروی شخصی برای امور گشت و نگهبانی و ... از طرف صاحبان‌شان با راننده و بی‌راننده در اختیار بسیج قم قرار گرفته که حتی بنزین آن از طرف خود مردم تامین می‌شود البته واضح است که می‌توان در نظر گرفت که در سایر بسیج‌ها همین وضع به همین ترتیب می‌باشد این فقط مربوط به یک مثال است. مثال‌های دیگر هم هست که از ذکر آن چشم می‌پوشیم. ۶- در طرح ترافیک بسیج در رابطه با نظارت بر اجرای دقیق آن با کمک نیرو‌های بسیج سراسر کشور مصرف بنزین ۷۵٪ تغییر یافته است. جمع‌آوری اعانات تا این تاریخ (۱۰/۷/۵۹) ۰۰۰/ ۳۵۰۰ ریال کمک نقدی و نیز ۳۸ کامیون کمک‌های غیر نقدی جمع‌آوری گردیده که وجوه نقدی ان در اختیار حضرت آیت‌الله منتظری قرار خواهد گرفت و کمک‌های غیر نقدی به جبهه اعزام گردیده مشروح این مطالب در اطلاعیه مستضعفین قم ذکر گردیده که در این ا از ذکر توضیحات آن چشم می‌پوشیم.
۸- خدمات دیگر
اگر بخواهیم بطور مشروح خدمات بسیج قم را (و بالطبع خدمات سایر بسیج‌های مملکت را) ذکر کنیم به دلایل زیادی و تفصیل فوق‌العاده سخن طولانی خواهد شد که صرف نظر می‌کنیم، اما ناچار به ذکر این مهم هستیم که این تازه گوشه‌ای از اقدامات بسیج بود که با وجود مخالفت‌های شدید و همه‌جانبه موفق به انجام آنها شد؛ و اگر این مخالفت‌ها نبود و بودجه و امکاناتی هم موجود بود خدا می‌داند که بسیج موفق به چه کار‌های عظیمی می‌توانست بگردد.
۹- فرماندهی و بسیج و مسئله آینده‌نگری
با توجه به قضائی که در صدر اسلام واقع شد و با وجود بیعت محکمی که وجود مقدس رسول اکرم (ص) برای امیرالمومنین (ع) در غدیرخم از مردم گرفت و با آن همه تاکیدات و تصریح‌هاتی که آن حضرت راجع به فضل و برتری امیرالمومنین همواره می‌فرمود و حدیث معروف ثقلین که در نزد جمیع فرقه‌های اسلامی مورد قبول است به تعبیر‌های مختلف از آن حضرت صادر گردید باز هم دیدیم آب غسل ان حضرت خشک نشده بود که یک کودتای سیاسی نظامی اسلام را از مسیر اصلی خود منحرف شده و رهبری سیاسی از امیرالمومنین به ابوبکر انتقال یافت.
اگر بسیج در هر سازمانی ادغام شود چنین خطری منتفی نیست.
وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ ...
أَفَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخَالِدُونَ
چنانکه از این آیات مبارکات مستفاد می‌شود با کمال تاسف باید بپذیریم که عمر امام امت محدود است.
پس از ایشان چه خواهد شد؟ ایا صلاح است این نیروی عظیم مردمی را (که تا حدودی مسلح مهم هستند) به اشخاص و سازمان‌هائی بسپاریم؟
به نظر ما صلاح نیست. به نظر ما بسیج باید همچنان مستقل و مردمی بماند و فرماندهی عالی آن دست رهبر، شورای رهبری، ائمه جمعه و این قبیل مراجعی باشد که هرگز احتمال اعمال سـونیت و سوءاستفاده در آنها هم نمی‌رود.
با این بحث مختصر که توضیح بیشتر را نیز صلاح ندانسته، همین اشاره را برای اشخاص بسیج کافی می‌دانیم. اظهار می‌داریم که در این رابطه برای فرماندهی بسیج و سلسلسه مراتب و تشکلیلات آن طرحی هم داریم که در صورتیکه از ما خواسته شود توضیح می‌دهیم.
در خاتمه از عظمت اسلام و نابودی کفر و نفاق و تسریع ظهور امام زمان علیه‌السلام و عمر طولانی همراه با تائیدات خداوندی برای امام امت از خداوند متعال خواستاریم.
سازمان بسیج مستضعفین قم
ب/ل
توضیح:
این نسخه که پلی‌کپی شده است دارای غلط‌های چاپی می‌باشد و همان‌طوریکه صاحب‌نظران می‌دانند اصلاح آنها مشکل است خوانندگان محترم ضمن قبول پوزشش با دقت بیشتر خویش نقایص فنی را جبران می‌فرمایند.
