وقفه‌ی آرام پیش از شتاب انقلاب
پایگاه اطلاع‌رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ هرچند که در روز ۱۴ بهمن تجمعات گسترده‌ای در تهران و سایر استان‌های کشور شکل نگرفت، اما از آنجا که امام خمینی در این روز اعلام فرمودند که دولت موقت تعیین خواهد شد، زمینه‌هایی برای قیام گسترده مردم در حمایت از خواست امام در روزهای آینده ـ به‌ویژه شانزدهم تا هجدهم بهمن‌ماه ـ به‌وجود آمد و دولت نامشروع بختیار را بیش از پیش در نگرانی فرو برد.
ایران در روز ۱۴ بهمن ۱۳۵۷
تهران: حضرت امام طی یک مصاحبه مطبوعاتی اعلام کردند: شورای انقلاب حکومت موقت تعیین خواهد شد و حکومت موقت، موظف خواهد بود که مقدمات رفراندوم را تهیه کند. همچنین قانون اساسی که تدوین شد، به آراء عمومی گذاشته می‌شود. [۱]
در این روز، مشتاقان زیارت امام خمینی در مقابل محل اقامت ایشان در مدرسه علوی واقع در خیابان ایران تجمع کردند. یونایتدپرس جمعیت مشتاق را بالغ بر چهارونیم میلیون نفر برآورد کرد. به غیر از این مورد، از تظاهرات تهران هیچ گزارشی که قابل توجه باشد و یا حاکی از برخورد مردم با نظامیان بوده باشد، به چشم نمی‌خورد. [۲]
کاشان: در این روز مردم کاشان از ساعات اولیه صبح دسته‌دسته به سوی مسجد میانچال ـ که میعادگاه مبارزین اسلام بود ـ حرکت کردند و سخنران درباره زندگینامه ننگین سلسله پهلوی سخنانی ایراد کرد و جمعیت پس از سخنرانی ضمن انجام راهپیمایی به سر دادن شعار پرداختند. در حالی که روحانیت پیشاپیش جمعیت حرکت می‌کرد، راهپیمایی آغاز شد و مسیر خیابان محتشم، فلکه امام و دروازه دولت را طی کرد و ساعت ۱۳:۳۰ تظاهرات پایان یافت. [۳]
قزوین: از سوی دانشجویان مجتمع آموزش عالی قزوین، نمایشگاه فیلم و اسلاید انقلاب از زمان میرزا کوچک خان تا عصر حاضر، در مدرسه عالی غزالی برپا شد و مورد استقبال قرار گرفت. از جمله وقایعی دیگری که درمورد قزوین قابل ذکر است شهادت یکی از شهروندان قزوینی می‌باشد. روزنامه کیهان در این روز نوشت: «محسن میرزایی که در خیابان عبید زاکانی قزوین یک ماه قبل تیر خورده بود، در یکی از بیمارستان‌های تهران درگذشت و با حضور پنجاه هزار نفر وی را تشییع کرده و به خاک سپردند.» [۴]
خرم‌آباد: جامعه روحانیت خرم‌آباد و فرهنگیان این شهر ضمن ابراز انزجار از بازداشت همافران، درجه‌داران و افزارمندان نیروى هوایى و اعلام همبستگى با آنان، خواستار آزادى ایشان شدند. همچنین سران ایل جودکى با تهیه و ارسال نامه‌اى براى آیات عظام شریعتمدارى، گلپایگانى و مرعشى، پشتیبانى خود از انقلاب را اعلام کردند. [۵]
خوی: در روز ۱۴ بهمن، شاه‌دوستان در حین حمله خود به شهر خوی، شهید جمالزاده را که از انقلابیون فعال و در حال نگهبانی از شهر بود اسیر کرده با خود بردند. سپس با بی‌رحمی تمام و با ضربات زیاد چاقو و قمه وی را به شهادت رسانده و جسدش را به درون چاه انداختند. این اقدام چماق به‌دستان رژیم، باعث ایجاد نفرت و انزجار در شهر شد به‌طوری که دو روز بعداز این حادثه یعنی در ۱۶ بهمن، انقلابیون تصمیم گرفتند با حمله همه‌جانبه چماق به‌دستان را از شهر بیرون کنند. [۶]
جمع‌بندی
نکات قابل ذکر درباره روز ۱۴ بهمن ۱۳۵۷ به شرح زیر می‌باشد:
- تعداد تجمعات رخ داده در این روز نسبت به سایر روزهای دهه فجر کمتر بود؛ فعالیت‌های مبارزاتی مردم اغلب شهرستان‌ها به‌جز مورد شهرستان خوی، بدون سرکوب خونین یا درگیری‌های خشونت‌آمیز با مزدوران رژیم انجام شد؛ با اعلام امام خمینی در این روز مبنی بر تشکیل قریب‌الوقوع دولت موقت، روزهای آینده جزو سرنوشت‌سازترین ایام دهه فجر شدند و تجمعات متعددی در سرتاسر کشور شکل گرفت که در یادداشت‌های آینده به آنها پرداخته خواهد شد.
منابع
[۱]کرباسچی، غلامرضا (۱۳۷۱). هفت هزار روز تاریخ ایران و انقلاب اسلامی، جلد دوم، چاپ اول، تهران: بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی ایران، ص ۱۱۲۲.
[۲]همان، صص ۱۱۲۳ و ۱۱۲۶.
[۳]ابن‌الرسول، سید اصغر (۱۳۸۳). انقلاب اسلامی در کاشان، جلد اول، چاپ اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ص ۴۰۳.
[۴]شیرخانی، علی (۱۳۸۸). انقلاب اسلامی در قزوین، چاپ اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ص ۲۲۲.
[۵]دالوند، حمیدرضا (۱۳۸۵). انقلاب اسلامی در لرستان، جلد دوم، چاپ اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ص ۲۶۹.
[۶]دادرسی، نقی (۱۳۸۸). انقلاب اسلامی در خوی، چاپ اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ص ۲۰۵.
